SIELE: modaliteler, puan ve seviye

Kanca

Kerem SIELE Global'e girdi ve üç hafta dolmadan belgesini indirdi. Belgenin en büyük rakamı 680. Başvurduğu iş sözlü İspanyolcada B2 istiyor, o da ilk iş olarak internette «SIELE 680 hangi seviye» diye aradı. Bulduğu cevaplar birbirini tutmadı, çünkü sorunun kendisi yanlış kurulmuştu.

SIELE'de seviye toplam puandan okunmaz; belgedeki dört bölüm puanının her birinin karşısında kendi MCER seviyesi yazar. Kerem'in 680'i içinde B2'ler de var, B1'ler de. Bu derste o satırları okumayı, ham puanı seviyeye çevirmeyi ve modalite seçmeyi göreceksin.

Anlatım

Tek sınav, altı kapı

SIELE (Servicio Internacional de Evaluación de la Lengua Española) İspanyolca yeterliğini bilgisayarda ölçer; arkasında Instituto Cervantes, UNAM, Salamanca Üniversitesi ve Buenos Aires Üniversitesi durur. Ders DS.1de gördüğün gibi çok seviyeli (multinivel) bir sınavdır: tek sınav A1'den C1'e kadar sonuç verir. C2 sonucu yoktur; C2 arayan aday DELE C2'ye yönelir.

SIELE'nin dört bölümü (prueba) DELE'dekilerle aynı adları taşır: okuduğunu anlama (comprensión de lectura), dinlediğini anlama (comprensión auditiva), yazılı anlatım ve etkileşim (expresión e interacción escritas) ve sözlü anlatım ve etkileşim (expresión e interacción orales). Hepsine birden ya da yalnız işine yarayanlara girebilirsin; seçtiğin pakete modalite denir.

Global'in belgesi «Certificado», bağımsız paketlerinki «Informe» adını taşır. Geçerlik süresi ikisinde de beş yıldır. Global'de dinleme ile yazma bölümleri arasında 15 dakikalık bir mola vardır. Konuşma bölümünün süresi güncel sınav sayfasında 15 dakika, 2021 tarihli sınav rehberinde 15–20 dakika diye geçer.

S4'ün puanı: 250 mi, 500 mü?

Resmî rehberin S4 sayfası kendi içinde çelişir. Açıklama metni, öteki paketlerden kopyalanmış gibi, S4 için de «0 ile 500 arası» der; aynı sayfadaki tablo ise 250 yazar. S4 tek bölümdür ve her bölümün tavanı 250'dir, yani doğru olan tablodur. S4 belgende 210 görürsen bunu «500 üzerinden 210» diye değil, «250 üzerinden 210» diye oku.

Puan nasıl oluşur?

Okuma ve dinleme bölümleri otomatik puanlanır. Her birinde 38 soru vardır; okumada 5, dinlemede 6 görev. Puan doğru cevap sayısından hesaplanır: doğru sayısı × 250 / soru sayısı. Okumada 38 sorudan 30'unu doğru yapan aday 30 × 250 / 38 = 197,37 puan alır. Formülde yanlış cevap yer almaz, yalnız doğrular sayılır.

Yazma (2 görev) ve konuşma (5 görev) bölümlerini ise SIELE'nin uzman değerlendiricileri puanlar. Her ölçüte 0–5 arası puan verilir, sonra bu puanlar ağırlıklandırılarak 0–250'lik ölçeğe taşınır. Yazmada ölçütler bağlılık (cohesión), doğruluk (corrección), kapsam (alcance) ve görevi yerine getirme (cumplimiento de la tarea); konuşmada dilin kullanımı (uso de la lengua) ve görevi yerine getirme. Konuşmada karşında bir görüşmeci yoktur, cevapların sisteme kaydedilir. Bu ölçütlerin görev görev nasıl işlediği yazma ve konuşma derslerinin konusu.

Bölüm puanından seviyeye

Asıl iş şimdi başlıyor. SIELE her bölüm için ayrı bir puan aralığı tablosu yayımlar ve aralıklar bölümden bölüme değişir:

Tabloyu sütun sütun oku. 170 puan yazmada B2'dir, çünkü yazmanın B2 sınırı 167; konuşmada B1'dir, çünkü orada sınır 176. Bir sayının seviyesini sormadan önce «hangi bölümde?» diye sor.

Toplam puanın seviyesi yoktur

Global belgesi 0–1000 arası bir toplam puan da gösterir; bu, dört bölüm puanının düz toplamıdır ve resmî bir MCER karşılığı yoktur. SIELE seviyeyi bölüm başına verir; ne sınav sayfasında ne rehberde toplamı seviyeye bağlayan bir çizelge vardır. İnternette dolaşan «700 = B2» türünden tablolar resmî kaynağa dayanmaz. S1, S2, S3 ve S5'in 500 üzerinden toplamı için de durum aynıdır.

Siele.org'un ana sayfası sınavı «No se suspende, siempre se obtiene un nivel» diye tanıtır: kalınmaz, her zaman bir seviye alınır. Rehberdeki tablonun dipnotu ise daha ince bir şey söyler: tablodaki aralıkların altında kalan puan «NO APTO» sayılır ve belgede «Inferior a A1», yani A1'in altı diye görünür. Kurumlara belge sunarken işe yarayan satır, istedikleri becerinin satırıdır.

Hangi modaliteyi seçmeli?

Seçim, belgeyi isteyen kurumun cümlesinden başlar. Yalnız okuma ve yazma isteyen programa S2, dinleme ve konuşma isteyen işe S3 yeter; dört beceriyi ya da açıkça Certificado'yu isteyen kurum için Global gerekir. Paket satın alındıktan sonra değişmediği için kurumun istediğini yazılı teyit etmeden ödeme yapma.

Türkçe ile karşılaştırma

Türkçede bir sınavdan sonra sorulan soru genellikle tek bir sayı ister: «Kaç aldın?» Bu alışkanlıkla SIELE belgesine bakan aday gözünü ilk önce 1000 üzerinden yazılmış büyük rakama diker. Oysa İspanyolca belgede asıl bilgi o sayının altındaki dört satırdadır. Kurum da çoğu zaman «puan kaç?» diye değil, «sözlüde hangi seviye?» diye sorar. Türkçe düşünen adayın yapması gereken, «kaç aldın?» sorusunu kafasında «hangi bölümde ne aldın?» sorusuna çevirmektir.

Kelimelerde de tuzak var. İspanyolcada «suspender» sınavda kalmak demektir; Türkçeye «askıya almak» diye geçen anlamı da vardır, ama sınav bağlamında yalnız kalmayı anlatır. «Aprobar» geçmek, «nota» not, «puntuación» puan demektir. «Informe» Türkçedeki «rapor» kelimesine benzer, ancak SIELE'de bir paket belgesinin resmî adıdır; «Certificado» ise yalnız Global'in belgesidir. DELE'nin «diploma»sıyla karıştırma: diploma süresizdir, SIELE belgeleri beş yıl geçerlidir. Bir de virgül meselesi var: SIELE'nin resmî tablolarında ondalıklar Türkçedeki gibi virgülle yazılır (214,99), bu yüzden tablo Türk okura yabancı gelmez.

Örnekler

Okunuşlar Latin Amerika seseo'suyla verildi: «z» ve «ce, ci» s okunur.

Örnek diyalog

Kerem, sonuç belgesini bir dil merkezinde danışman Lucía'ya gösteriyor. Belgede okumada 180, dinlemede 160, yazmada 170, konuşmada 170 puan var; toplam 680.

Lucía hiçbir noktada 680'e dönmüyor; konuşma bölüm satırları üzerinden yürüyor. Kerem'in dinlemedeki 160'ı B2 sınırı 164'ün hemen altında kalıyor, ama işverenin sorduğu beceri bu değil.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. 25 × 250 / 38 = 164,47. Dinlemede B2 164'ten başladığı için sonuç B2; bir doğru eksik olsaydı 157,89 ile B1'de kalırdın.
2. Program için S2 (okuma + yazma), otel işi için S3 (dinleme + konuşma); kurum açıkça Certificado istemiyorsa Global gereğinden geniştir.
3. Konuşmada 124 puan A2'dir (76–124,99); B1 125'ten başlar. Yazmada 104 puan B1'dir, çünkü yazmanın B1 aralığı tam 104'ten başlar.
4. Toplam puanın resmî seviye karşılığı olmadığını, seviyenin belgede bölüm bölüm yazdığını söylersin. Örnek cümle: «El total no tiene un nivel oficial; mira el nivel de cada prueba.»

Özet kartı

1. SIELE çok seviyeli bir sınav: A1–C1 arası sonuç verir, C2 yoktur.
2. Global dört bölümün hepsi (0–1000, Certificado); S1, S2, S3, S5 ikişer bölüm (0–500), S4 yalnız konuşma (0–250); bağımsız paketlerin belgesi Informe.
3. Belgeler beş yıl geçerli; modalite satın alındıktan sonra değişmez.
4. Okuma ve dinlemede puan = doğru × 250 / 38; yazma ve konuşmayı değerlendiriciler 0–5 ölçütlerle puanlar.
5. Seviye bölüm başına verilir ve sınırlar bölüme göre değişir: B2 okumada 178, dinlemede 164, yazmada 167, konuşmada 176'dan başlar.
6. Toplam puanın resmî MCER tablosu yoktur; kurumun istediği becerinin satırını oku.
7. S4'ün tavanı 250'dir; rehber metnindeki «0 a 500» bir yazım hatası.

Sonraki derse köprü

Bu derste belgeyi okudun; sıradaki derste puanın oluştuğu yere, bölümlerin içine iniyoruz. İlk durak okuma bölümü. SIELE'de okuma 5 görevden oluşur, DELE'de görev sayısı seviyeye göre değişir; ama her iki sınavda da bu görevler aynı türden değildir ve aynı okuma biçimini istemez. Okuma dersi görev türlerini birbirinden ayırmayı ve süreni, dikkatini her görevin türüne göre bölmeyi ele alıyor.