DELE B2: yapı ve görevler

Kanca

DELE B2'nin yazma bölümünde ilk görev bir kulaklıkla başlar. Önünde boş bir sayfa değil, bir ses kaydı vardır: bir haber, bir duyuru ya da bir yorum. Onu dinleyip not alırsın, sonra o notlardan bir mektup ya da e-posta yazarsın. Yani B2'de yazmak, başkasının söylediğini toparlayıp üzerine kendi görüşünü kurmak demektir.

Konuşmada da sana bir sorun ve ona getirilmiş öneriler gösterilir; beklenen hepsini övmek değil, tartmaktır. Bu derste B2'nin dört bölümünü, sürelerini, yazma ve konuşma görevlerini ve puanlama ölçütlerini göreceksin.

Anlatım

Dört bölüm, iki grup

DELE B2 dört bölümden (prueba) oluşur, her biri 25 puandır. Tablo Instituto Cervantes'in B2 sayfasındaki ve sınav rehberindeki (Guía del examen DELE B2) yapıyı veriyor.

Resmî sayfa toplam süreyi tek rakamla vermez; bölüm sürelerinin toplamı 210 dakikadır, sözlü hazırlık buna eklenir. İlk üç bölüm resmî DELE tarihinde yapılır. Sözlü sınav o tarihten hemen önceki ya da sonraki bir günde de olabilir.

Geçme kuralı toplam puana değil iki gruba bakar: birinci grupta okuma ile yazma, ikincide dinleme ile konuşma. Her grubun 50 puanından en az 30'u gerekir. Sonuç «Apto» (geçti) ya da «No apto» (geçmedi) olur. Yazmada 22, okumada 7 puanla birinci grup 29'da kalır ve öteki grup ne kadar yüksek olursa olsun sonuç «No apto»dur.

Okuma: dört görev, 36 madde

Birinci görevde bilgilendirici bir metin ve üç seçenekli altı soru var. İkincide dört kısa görüş metnini on ifadeyle eşleştirir, yazarın tutumunu sezersin. Üçüncüde sekiz cümle parçasından altısını metindeki boşluklara yerleştirirsin. Dördüncü görev uzun bir metinde on dört boşluğu üç seçenekten biriyle doldurtur ve dilbilgisini ölçer. Yanlış cevap için puan kesilmez, bu yüzden hiçbir maddeyi boş bırakma.

Dinleme: beş görev, her kayıt iki kez

Beş görevin her birinde altı madde vardır ve her kayıt iki kez çalınır. Sırasıyla altı kısa konuşma, fikirleri kişilerle eşleştirdiğin bir ikili konuşma, bir radyo ya da televizyon röportajı, kısa monologlar ve bir konferans gelir. Rehber anlama bölümlerinde İspanyolcanın farklı değişkelerinin (variedades) kullanıldığını belirtir; bir kayıtta Madrid, ötekinde Bogota sesi duyabilirsin.

Yazma: notlardan mektup, veriden görüş

İki görevde toplam 300 ile 360 kelime yazarsın. Birinci görev (Interacción escrita): Bir haber, ilan ya da yorum kaydı dinleyip not alırsın; sonra bu notlardan resmî ya da gayriresmî bir mektup veya e-posta yazarsın. Metin kayıttaki önemli noktaları toplamalı ve onlar hakkında görüş bildirmelidir; uzunluk 150–180 kelime.

İkinci görev (Expresión escrita): Kısa bir haberin çerçevelediği konuda görüş yazısı (artículo de opinión) yazarsın. A seçeneği bir grafiği yorumlayan makale, B seçeneği bir blog yazısı ya da eleştiridir (reseña); uzunluk yine 150–180 kelime. Rehberin ölçeğinde 100 kelimenin altındaki metin en düşük bantta tarif edilir.

Konuşma: öneriler, fotoğraf, anket

20 dakikalık hazırlık birinci ve ikinci görev içindir; not alıp taslak çıkarabilir, sınavda ona bakabilirsin. Odada iki görevli vardır: biri görüşmeyi yürütür, öteki yalnız puan verir. Sınav birkaç ısınma sorusuyla açılır.

Birinci görev — Valorar propuestas y conversar sobre ellas (6–7 dk): Bir sayfada bir sorun ve beş ile yedi arasında çözüm önerisi vardır. Önce kısa bir monologla önerilerin artısını eksisini tartar, sonra görüşmeciyle konuşursun.

İkinci görev — Describir una situación imaginada a partir de una fotografía y conversar sobre ella (5–6 dk): Fotoğraftaki kişilerin kim olduğunu, ne yaşadığını, sonra ne olacağını hayal ederek anlatırsın; ardından kendi deneyimin üzerine kısa bir sohbet gelir.

Üçüncü görev — Opinar sobre los datos de una encuesta (3–4 dk): Bir anket sonucu ya da eğilim haberi üzerine sohbet edersin. Bu görev hazırlanmaz. Üç görevde de iki seçenekten biri seçilir.

Değerlendirici neye bakar

Yazmada bütüncül ölçek (escala holística) notun yüzde 40'ını, analitik ölçek (escala analítica) yüzde 60'ını oluşturur. Analitik ölçeğin dört kategorisi var: türe uygunluk (Adecuación al género discursivo), tutarlılık (Coherencia), doğruluk (Corrección) ve kapsam (Alcance). Türe uygunluk muhataba, resmiyet düzeyine ve türün kurallarına uyumu ölçer.

Konuşmada oran aynıdır, kategoriler biraz değişir: tutarlılık (Coherencia), akıcılık (Fluidez), doğruluk (Corrección) ve kapsam (Alcance). Analitik puanda birinci ve ikinci görev yüzde 35'er, üçüncü görev yüzde 30 ağırlık taşır. Her kategori 0 ile 3 arasında puanlanır. Rehbere göre 2 puan B2 seviyesinin karşılığıdır, 3 seviyenin rahatça aşıldığını, 1 seviyeye ulaşılamadığını gösterir.

Tarihler https://examenes.cervantes.es/es/dele/cuando, ücret https://examenes.cervantes.es/es/dele/cuanto sayfasındadır. Her merkez her oturumda her seviyeyi sunmaz.

Türkçe ile karşılaştırma

Türkçe konuşan bir aday çoğu zaman çoktan seçmeli sınavlarla büyür ve emin olmadığı soruyu boş bırakmayı bir güvenlik refleksi olarak öğrenir. DELE B2'nin okuma ve dinleme bölümlerinde bu refleks sana puan kaybettirir: yanlış cevap ceza getirmediği için boş bırakılan her madde kesin sıfırdır, işaretlenen tahmin ise en azından bir şanstır.

Yazmada fark türlerde ortaya çıkar. Türkçe resmî yazışma kalıpları ağır ve sabittir; «Gereğini bilgilerinize arz ederim» gibi bir kapanış birçok dilekçede değişmeden kullanılır. İspanyolca resmî mektup da kalıplıdır, ama B2 değerlendiricisi kalıbın yanında içeriğe bakar: dinlediğin kayıttaki noktaları metne taşıyıp onlar hakkında bir görüş bildirmen gerekir. Görüş yazısında da tez ilk paragrafta açıkça söylenir.

Konuşmada ise alçakgönüllülük alışkanlığı engel olabilir. Türkçede «Bilmiyorum ama…» diye başlamak kibar bir açılıştır. Birinci görevde değerlendirici senden önerileri tartmanı, birini savunup ötekini gerekçeyle eleştirmeni bekler; kararsız ve kısa bir cevap, iyi İspanyolcayla kurulmuş olsa bile görevi tamamlamış sayılmayabilir.

Örnekler

Okunuşta Latin Amerika'nın seseo'su esas alındı: z, ce ve ci [s] sesiyle yazıldı. İspanya'daki peltek ses, j harfinin gırtlaktan gelen sesi ve tek r'nin tek vuruşu Türk harfleriyle tam gösterilemez; köşeli parantezdeki okunuş yaklaşıktır.

İlk iki örnekteki koşul kipi (condicional) önerileri kesinlik iddia etmeden tartmanı sağlar. Üçüncü ve sekizinci örnek resmî mektubun açılışı ile ricasıdır; «tomaran» kibar ricadaki geçmiş zaman dilek kipidir (imperfecto de subjuntivo). Dördüncü örnek grafik yorumunu, beşinci fotoğraf görevini açar; altıncıda duygu fiilinden sonra dilek kipi (subjuntivo) gelir.

Örnek diyalog

Sözlü sınav, birinci görev. Kerem, hazırlık süresinde iki seçenekten mahallede gece gürültüsü sorununu seçmiş ve notlarını önüne koymuş. Görüşmeci «usted» ile konuşuyor.

Kerem önerileri okumuyor, tartıyor: birini etkili ama bedelli, ötekini haksız buluyor ve kendi önerisini «propondría» ile sunuyor. Görüşmecinin son sorusu sohbet kısmını açıyor; Kerem geçmiş zamanlarla kendi deneyimine bağlanıyor.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. «No apto». Toplam 70 olsa da birinci grup (okuma 12 + yazma 16) 28 eder ve 30'un altında kalır. İkinci grubun 42 puanı bu açığı kapatmaz, çünkü eşiğe toplamda değil her grupta ayrı ayrı bakılır.
2. Birinci görev bir ses kaydından alınan notlarla yazılan mektup ya da e-postadır (150–180 kelime). İkinci görev görüş yazısıdır; grafik yorumu (A) ya da blog yazısı / eleştiri (B) seçilir (150–180 kelime).
3. Birinci (öneriler) ve ikinci (fotoğraf) görev 20 dakikalık sürede hazırlanır; üçüncü (anket) hazırlanmaz. Üç görevin hepsinde iki seçenekten biri seçilir.
4. Örnek cevap: «Por un lado, las bicicletas compartidas reducirían la contaminación; por otro, ocuparían espacio en las aceras. En mi opinión, sería una buena idea si el ayuntamiento creara carriles seguros.»

Özet kartı

1. Dört bölüm, her biri 25 puan: okuma 70 dk, dinleme 40 dk, yazma 80 dk, konuşma 20 dk + 20 dk hazırlık.
2. Geçmek için okuma+yazma ve dinleme+konuşma gruplarının her birinde 50 üzerinden en az 30.
3. Okuma 4 görev / 36 madde, dinleme 5 görev / 30 madde; yanlış cevap ceza getirmez, boş bırakma.
4. Yazma: dinlenen kayıttan notla mektup (150–180) + grafik yorumu ya da blog/eleştiri (150–180).
5. Konuşma: önerileri tartmak (6–7 dk), fotoğraftan hayali durum (5–6 dk), anket üzerine sohbet (3–4 dk, hazırlıksız).
6. Ölçütler: yazmada türe uygunluk, tutarlılık, doğruluk, kapsam; konuşmada tutarlılık, akıcılık, doğruluk, kapsam. Bütüncül %40, analitik %60.
7. Her kategoride 2 puan B2'nin karşılığıdır.

Sonraki derse köprü

B2'de bir ses kaydını dinleyip ondan mektup yazdın; yani başkasının söylediğini kendi metnine taşıdın. C1'de bu iş bir ad kazanır ve bölümlerin adına girer: aracılık (mediación). Bir sonraki ders, DELE C1'in bölümlerini, aracılık görevinin yazmada ve konuşmada nasıl kurulduğunu ve değerlendiricinin «görevi yerine getirme» ölçütüne neden bu kadar ağırlık verdiğini ele alıyor.