Konuşma bölümü: hazırlık süresi, görevler, ölçütler

Kanca

Kerem DELE B1'in sözlü bölümünden önce hazırlık odasında on beş dakika geçiriyor ve bunun on üçünü sunumunu kelimesi kelimesine yazmaya harcıyor. Son iki dakikada fotoğraflı görevi düşünmek istiyor, ama önündeki kâğıtlarda fotoğraf yok. B1'de fotoğraflı görev hazırlık odasında değil, sınav odasında ve hazırlıksız yapılır.

Hangi görevin hazırlandığını ve puanın nereden geldiğini bilen aday, o on beş dakikayı başka türlü kullanır. Okunuşlarda Latin Amerika seseo'su esas: z ve ce/ci s okunur.

Anlatım

Sınav odası: iki görevli, iki rol

DELE'nin sözlü bölümünde odada iki sınav görevlisi bulunur. Görüşmeci (entrevistador) görevleri yürütür ve soruları sorar; değerlendirici (calificador) puan verir ve konuşmaya karışmaz. Önce birkaç temas sorusu (preguntas de contacto) gelir; B1 rehberine göre amaç buzu kırmak ve adayı sakinleştirmektir. Sözlü sınav kalite denetimi için kaydedilebilir ve resmî tarihten hemen önceki ya da sonraki bir güne de konabilir.

Hazırlık süresi seviye seviye

Sınav odasına girmeden önce bir hazırlık süresi verilir. Kapsadığı görevler seviyeye göre değişir.

C2 satırında resmî kaynaklar ayrılıyor. Web sayfası ve 2024 rehberinin yapı tablosu 30 dakika diyor, aynı rehberin sözlü bölüm açıklaması ise 1. ve 2. görev için 20 dakika. C2 adayının bunu kendi sınav merkezine sorması en sağlam yoldur.

Hazırlıkta not almak ve bir şema (esquema) çıkarmak serbesttir ve bu notlara sınav sırasında bakılabilir; A1 rehberi buna «borrador» (müsvedde) der. Notlara bakmak serbest olsa da akıcılık ayrı bir ölçüttür; neye göre tartıldığını aşağıda göreceksin.

Hazırlanan ve hazırlanmayan görevler

B1'de dört görev var. Birincisi, iki seçenekten birini seçip hazırladığın 2–3 dakikalık kısa sunumdur; kartta bir konu ya da başlık ve cevabı yönlendiren sorular bulunur. İkincisi, aynı konuda görüşmeciyle 3–4 dakikalık bir sohbettir; görüşmeci görüşünü ve deneyimini sorar. Üçüncüsünde iki fotoğraftan birini seçip 2–3 dakika betimlersin ve bu görev hazırlanmaz. Dördüncüsü o fotoğraftan türeyen 2–3 dakikalık bir canlandırma diyalogudur (diálogo en situación simulada).

B2'de bir soruna getirilmiş 5–7 öneriyi değerlendirme (6–7 dk) ile bir fotoğraftan hayalî bir durum kurma (5–6 dk) hazırlanır; bir anketin verileri hakkında görüş bildirme (3–4 dk) hazırlanmaz. A1 ve A2'de hazırlık bütün görevleri kapsar ve A1'in son görevinde aday görüşmeciye önceden hazırladığı iki soruyu sorar. C1'in ilk görevi bir gazete makalesini sözlü aktarmaktır (aracılık, mediación). B1'in bütün yapısı Ders DS.3'te; burada yalnız konuşma var.

Puan nereden geliyor

DELE'de değerlendiriciler her ölçüte 0'dan 3'e puan verir. 2 puan seviyeye ulaşmak, 3 seviyeyi rahatça aşmak, 1 ulaşamamak demektir. A1–C1'de konuşma dinlemeyle aynı puan grubundadır ve grup en az 30 puan ister; C2'de sözlü bölüm tek başına en az 20 puan ister.

B1'de analitik puanın yarısı ilk iki görevden, yarısı son iki görevden gelir. Yani hazırlıksız fotoğraf kısmı analitik puanın yarısını taşır. B2'de ağırlıklar %35, %35 ve %30'dur.

B1 rehberinin sözlüğüne göre tutarlılık (coherencia), söylemi duruma bağlayan ve cümleleri bağlaçlarla, zamirlerle ilişkilendiren kaynakların denetimidir. Doğruluk (corrección) dilbilgisi kurallarını kullanmak, kapsam (alcance) sözcük kaynağının konuya ve duruma yetmesidir. Akıcılığı (fluidez) B1'in analitik ölçeği bantlarla anlatır: 2 puanlık bantta aday, planlama duraklamaları ve yabancı aksanı belli olsa da kesintisiz ve anlaşılır konuşur. En alt bantta ise yalnız çok kısa, kopuk ve önceden hazırlanmış ifadeler vardır.

Aksanda DELE'nin kuralı açıktır. Anlatım ve etkileşimde adayın kullandığı her İspanyolca değişkesi, tutarlı biçimde sürdürüldüğü sürece bütün seviyelerde geçerli sayılır.

SIELE'de konuşma: karşında mikrofon var

SIELE'nin sözlü bölümünde beş görev vardır; süre web sayfasında 15, 2021 rehberinde 15–20 dakikadır. Görüşmeci yoktur: cevaplar bilgisayarda kaydedilir, SIELE'nin yetkili değerlendiricileri sonra puanlar. Önce bir ses denemesi yapılır; bu deneme puanlanmaz ve süreden düşmez.

Görevler A1'den C1'e sıralanır: dört kişisel soru, fotoğraf betimleme, biri kişisel biri kamusal iki canlandırma, kısa bir metin üzerine üç soru ve bir önermeyi savunan ya da çürüten monolog. Birinci ve dördüncü görevde sesle gelen soru bir kez daha dinlenebilir. Diğerlerinde yönergeyi okuma, bazılarında hazırlanma süresi vardır ve süre dolunca kayıt kendiliğinden başlar. İki ölçüt, Uso de la lengua ve Cumplimiento de la tarea, 0'dan 5'e puanlanır.

Türkçe ile karşılaştırma

Türkçede düşünmek için zaman kazandıran sözler hazırdır: «şey», «yani», «nasıl desem». Sınavda kelime arayan bir Türk aday çoğu zaman bunları Türkçe söyler ya da susar. İspanyolcada aynı işi «pues», «bueno», «a ver» ve «déjeme pensar» (bir düşüneyim) görür; bunları önceden ağzına yerleştirmek sessizliği İspanyolca bir köprüyle doldurur.

Soruyu anlamayınca Türkçede «efendim?» demek yeter, tonlama gerisini halleder. İspanyolcada görüşmeciye «usted» ile hitap edip isteği açıkça söylersin: «¿Podría repetir la pregunta?», «¿Puede hablar más despacio?». Bunu sormak etkileşimin parçasıdır.

Çoktan seçmeli sınavlara alışmış biri kısa ve doğru cevabı başarı sayar. Sözlü bölümde ise «Sí, me gusta» doğru bir cümle olsa da 2–3 dakikalık bir sunumu doldurmaz. Türkçe sohbette lafı uzatmak bazen kabalık sayılır; burada gerekçe eklemek, örnek vermek ve görüşü bağlaçlarla açmak puanın kendisidir.

Örnekler

Sözlü bölümde işe yarayan kalıplar:

Altıncı kalıp B2'nin öneri tartışmasına, yedincisi fotoğraftan hayalî durum kuran göreve yarar. Gerisi her seviyede geçer.

Örnek diyalog

DELE B1, sözlü bölüm. Selin hazırlık odasından şemasıyla çıkmış; değerlendirici masanın öbür ucunda sessizce not alıyor.

Selin'in ilk cevabı bir temas sorusuna verilir ve ısınmadır. Sunuma şemasındaki iki adımı söyleyerek başlıyor; bu yol haritası tutarlılığa hizmet eder. Soruyu anlamayınca susmuyor, tekrar istiyor ve görüşmeci soruyu daha basit kelimelerle yeniden kuruyor. Son cevabı «prefiero» ile bitmiyor: «pero» ile bir karşıtlık, «porque» ile bir gerekçe ve «por ejemplo» ile kendi hayatından bir örnek ekliyor.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. Yirmi dakika; birinci (öneriler) ve ikinci (fotoğraftan hayalî durum) görev için. Anket verileri hakkındaki üçüncü görev hazırlanmaz.
2. Örnek: «Perdone, ¿podría repetir la pregunta, por favor?» Sonra: «Creo que el teletrabajo es práctico, porque no pierdo tiempo en el transporte.»
3. Örnek şema: «Adónde → la playa, el sur de Turquía / En primer lugar». «Con quién → mi familia / Además». «Qué hago → nadar, leer / Por ejemplo». Kapanış: «Para terminar…».
4. DELE B1'de görüşmeci ve karışmayan bir değerlendirici var; puan bütüncül ölçek ile Coherencia, Fluidez, Corrección, Alcance'tan gelir. SIELE'de karşında kimse yok, cevap kaydedilir; iki ölçüt, Uso de la lengua ve Cumplimiento de la tarea, 0–5 puanlanır.

Özet kartı

1. DELE sözlüsünde görüşmeci konuşmayı yürütür, değerlendirici puan verir ve karışmaz.
2. Hazırlık: A1 10, A2 12 dk (bütün görevler); B1 15, B2 ve C1 20 dk (1. ve 2. görev); C2'de kaynaklar 30 ile 20 arasında ayrılıyor.
3. Not ve şema serbest; sınavda bakılabilir.
4. B1'de fotoğraf, B2'de anket görevi hazırlıksız; B1'de bu kısım analitik puanın yarısı.
5. Ölçütler: A1–A2 Uso de la lengua + Cumplimiento de la tarea; B1–B2 Coherencia, Fluidez, Corrección, Alcance; C1–C2 Fluidez, Corrección, Alcance, Cumplimiento de la tarea. Bütüncül %40, analitik %60.
6. Her ölçüt 0–3; 2 puan seviyeye ulaşmak demek. Tutarlı kullanılan her değişke geçerli.
7. SIELE: beş görev, görüşmeci yok, cevap kaydedilir; iki ölçüt, her biri 0–5.

Sonraki derse köprü

Sözlü bölümün resmî tarihten önceki ya da sonraki bir güne düşebileceği burada bir ayrıntı olarak geçti. Sıradaki ders sınavın çevresini ele alıyor: güncel tarih, ücret ve sınav merkezi bilgisinin hangi resmî sayfadan alınacağı, sınav gününün akışı ve sonucun açıklanıp belgeye dönüşmesine kadarki süreç.