Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
- Bölüm adı: A1–B2'de «Expresión e interacción escritas», C1–C2'de araya «mediación» girer.
- Toplam aralıklar: A1 45–65, A2 130–150, B1 230–270, B2 300–360, C1 400–470, C2 800–950 kelime; SIELE'de görev başına önerilen 100–150 ve 250–300.
- Alt eşik: B1'de 70 ve 90, B2'de 100 kelimenin altı en alt bant.
- B1 ve B2 kategorileri: Adecuación al género discursivo, Coherencia, Corrección, Alcance; bütüncül %40, analitik %60.
- A2: Uso de la lengua, Cumplimiento de la tarea. C1: Cumplimiento de la tarea %34. SIELE: Cohesión, Corrección, Alcance, Cumplimiento de la tarea.
- Plan: maddeleri numarala, kaydı seç, paragrafları bağlaçlarla kur, son okumada ölçeği tara.
Kanca
Selin DELE B2 deneme kâğıdındaki ilk yazma görevinden gururluydu: mektup akıcıydı, dilek kipi yerindeydi. Öğretmeni kâğıdı resmî ölçekle okuyunca ilk sorusu dil bilgisiyle ilgili değildi: «Yönergede dört madde vardı. Sen üçünü yazmışsın.» Selin dördüncü maddeyi, teklif hakkındaki görüşünü, bir anı anlatırken unutmuştu.
Yazma bölümünün kuralları önceden açıklanmıştır. Bu derste her seviyenin görevlerini, kelime aralıklarını ve değerlendirici ölçeğinin resmî adlarını göreceksin.
Anlatım
Bölümün adı seviyeyle değişir
DELE'de A1'den B2'ye kadar yazma bölümünün resmî adı «Expresión e interacción escritas»tır (yazılı anlatım ve etkileşim). C1 ve C2'de ad «Expresión, mediación e interacción escritas» olur; araya aracılık (mediación) girer. SIELE'de bölümün adı yine «Expresión e interacción escritas»tır ve 50 dakika sürer.
DELE'de bu bölüm, okuma ile birlikte birinci not grubunu oluşturur (A1–C1). Her bölüm 25 puandır ve iki gruptan her birinde en az 30 puan gerekir. C2'de kural farklıdır: üç bölümün her birinden ayrı ayrı en az 20 puan gerekir.
Görevler ve kelime aralıkları
Aralıklar Instituto Cervantes'in sınav rehberlerinden alınmıştır. Süre bütün bölümün süresidir, görev başına değil.
| Sınav | Süre | Görev 1 | Görev 2 | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| DELE A1 | 25 dk | Form, 15–25 | Kartpostal, e-posta, mesaj, 30–40 | 45–65 |
| DELE A2 | 45 dk | Mesaja cevap, 60–70 | Kısa kompozisyon, 70–80 | 130–150 |
| DELE B1 | 60 dk | Mektup ya da forum mesajı, 100–120 | Kompozisyon, günlük, biyografi, 130–150 | 230–270 |
| DELE B2 | 80 dk | Dinlenen metne dayalı mektup, 150–180 | Görüş yazısı: grafik ya da blog, eleştiri (reseña), 150–180 | 300–360 |
| DELE C1 | 80 dk | Konuşmadan yazılı aracılık, 220–250 | Rapor, makale ya da resmî mektup, 180–220 | 400–470 |
| DELE C2 | 150 dk | Sözlü ve yazılı kaynaklardan aracılık, 400–450 | Not ya da şemadan resmî metin, 200–250 (Görev 3: uyarandan resmî metin, 200–250) | 800–950 |
| SIELE | 50 dk | Mesaja cevap (A1–B1), önerilen 100–150 | Görüş yazısı ya da okur mektubu (B2–C1), önerilen 250–300 | — |
A1'den B2'ye görev 1 bir etkileşim metnidir: birine cevap verir, birine yazarsın. Görev 2 bir görüşü, anlatıyı ya da veriyi işler. B2'den sonra girdi de ağırlaşır: B2'de dinlediğin metinden not alırsın, C1'de bir konuşmayı aktarırsın, C2'de birkaç kaynağı birleştirirsin.
SIELE'de aralığın yanında «recomendadas» (önerilen) yazar. İki görev arasında ileri geri gidebilirsin, yani zamanı kendin bölersin.
Alt sınırın sert yüzü
A1'in ikinci görevinde 20–29 kelimelik metin 1. banda düşer, 19 kelime ve altı ise hiç değerlendirilmez. B1 ölçeğinde birinci görev için 70, ikinci görev için 90 kelimenin altı en alt banda düşer. B2'de bu eşik iki görev için de 100 kelimedir. Rehberler aralığın üst ucunu aşmanın sonucunu aynı açıklıkla yazmaz. Güvenli plan aralığın içinde kalmaktır; fazladan kelimenin süresi son okumadan çalınır.
Ölçütler: hangi seviyede hangi ad
A1, A2 ve C1 rehberleri yazılı metnin iki bağımsız değerlendirici tarafından puanlandığını açıkça yazar. DELE'de her kategoriye 0–3 arası bant verilir: 2 o seviyenin karşılığıdır, 3 seviyenin rahatça aşıldığını, 1 seviyeye ulaşılmadığını gösterir. 0 ise boş, yönergeye uymayan, alakasız ya da okunaksız metne verilir.
| Seviye | Ölçek | Kategoriler |
|---|---|---|
| DELE A1 | Her görev için ayrı bütüncül ölçek | Bantlar: Respuesta muy satisfactoria (3), satisfactoria (2), insatisfactoria (1), muy insatisfactoria (0) |
| DELE A2 | İki kategorili tek ölçek | Uso de la lengua · Cumplimiento de la tarea |
| DELE B1 ve B2 | Analitik (%60) + bütüncül (%40) | Adecuación al género discursivo · Coherencia · Corrección · Alcance |
| DELE C1 | Analitik | Coherencia (puanlamada «Cohesión y coherencia») · Alcance · Corrección · Cumplimiento de la tarea |
| DELE C2 | Analitik | Coherencia · Alcance · Corrección · Mediación y Cumplimiento de la tarea |
| SIELE | Her kategoriye 0–5 | Cohesión · Corrección · Alcance · Cumplimiento de la tarea |
Rehberin sözlüğüne göre Adecuación al género discursivo (türe uygunluk), metnin bağlama, kayda (registro), muhataba ve amaca uyup uymadığına bakar; resmî bir kuruma «¡Hola!» diye başlamak buraya yazılır. Coherencia (tutarlılık) bağlaçların ve zamirlerin fikirleri bağlayıp bağlamadığını, Corrección (doğruluk) dil bilgisini, Alcance (kapsam) kelime dağarcığının konuya yetip yetmediğini ölçer.
C1'de ağırlıklar açıkça yazılıdır: her görevin içinde Coherencia, Alcance ve Corrección %22'şer, Cumplimiento de la tarea (görevin yerine getirilmesi) %34'tür. C1'in birinci görevinde bu kategori aracılıkla birlikte, ikinci görevinde türe uygunlukla birlikte değerlendirilir.
Yazmadan önce plan
Önce yönerge maddelerini numarala, her birine bir paragraf ayır. Sonra kaydı seç: muhatap tanımadığın bir kurum mu, bir arkadaş mı? Ardından paragraf iskeletini kur ve her geçişe bir bağlaç yerleştir. Kendi el yazınla 150 kelimenin kaç satır tuttuğunu evde ölç; sınavda kelime saymakla vakit geçirmezsin.
Süreyi bölmek için resmî bir öneri yoktur. Denenebilecek bir başlangıç: B2'nin 80 dakikasında her göreve kabaca 10 dakika plan, 20–25 dakika yazım, 5 dakika son okuma. Son okumada ölçeği tara: bütün maddeler var mı, kayıt baştan sona aynı mı?
Türkçe ile karşılaştırma
Türkçe eğitimden gelen aday kompozisyonu çoğunlukla «giriş, gelişme, sonuç» diye öğrenmiştir. Bu iskelet görüş yazısında işe yarar, mektupta yetmez: orada beklenen, yönergenin maddelerine tek tek cevap vermektir. Konuyu genişleten zengin bir paragraf eksik maddeyi telafi etmez.
Türkçe dilekçe «Sayın» ile açılır ve çoğu zaman tek bir paragrafta «arz ederim» kapanışına varır. İspanyolca resmî mektup «Estimados señores:» ile açılır; hitaptan sonra iki nokta gelir. Amaç ilk cümlede söylenir, istekler ayrı paragraflara bölünür, kapanış formülü kendi satırında durur.
Çoktan seçmeli sınav alışkanlığı tek doğru cevap arar; yazma bölümünde tek doğru metin yoktur, değerlendirici metni ölçekteki tanımlarla ölçer. Türkçede ulaçlarla uzayan cümleler doğal okunur. İspanyolcada aynı uzunluk bağlaçsız kurulunca Coherencia kategorisinde zayıf görünür. Uzun bir Türkçe cümleyi iki ya da üç kısa İspanyolca cümleye bölüp araya «además», «sin embargo», «por eso» koymak hem okuru hem değerlendiriciyi rahatlatır.
Örnekler
Okunuşlar Latin Amerika seseo'suna göredir: «z», «ce» ve «ci» s gibi okunur. İlk yedi örnek resmî mektubun ve görüş yazısının iskeletidir, sonuncusu gayriresmî bir açılış.
Resmî örneklerdeki «usted» ve «ustedes» mektubun sonuna kadar korunur; gayriresmî mektup «tú» ile yazılır. Resmî mektubun kalıpları Ders B2.15'te ayrıntılı işlenir.
Örnek diyalog
Deneme sınavının ertesi günü Burak, B2'nin birinci görevi için yazdığı mektubu öğretmeni Carmen'e gösteriyor. Görev, dinlenen bir spor merkezi duyurusuna göre şirkete dört maddeli bir mektup istiyordu.
Carmen'in üç sorusu da aynı kategoriye, Adecuación al género discursivo'ya gidiyor: B2 ölçeğinde kelime aralığı, yönerge maddeleri ve resmîlik derecesi bu kategorinin tanımlarında geçer.
Sık yapılan hatalar
Yaygın yanlışUzun yazınca puanın artacağını sanmak
— Ölçek kelime sayısını değil, maddelerin işlenişini ve dilin niteliğini ölçer; fazla kelime son okuma süresini yer. Doğrusu: aralığın içinde kal, kalan dakikaları düzeltmeye ayır.
Yaygın yanlışBir yönerge maddesini atlamak
— İyi yazılmış bir anı eksik maddeyi örtmez. B1 ve B2 ölçeğinde «maddelerin yalnız bir kısmını anmak» bir alt bandın tanımıdır. Doğrusu: maddeleri numarala, her birini paragrafına yaz ve son okumada tek tek işaretle.
Yaygın yanlışKaydı yolda değiştirmek
— «Estimada señora» diye açılan mektubun ortasında «¿sabes?» belirir; B2 ölçeği bunu resmîlik derecesinde tutarsızlık sayar. Doğrusu: «usted» ya da «tú» kararını baştan ver, son okumada fiil sonlarını tara.
Mini alıştırma
Cevaplar
- DELE B1 ikinci görev 130–150 kelime; DELE C1 birinci görev 220–250 kelime; SIELE ikinci görev önerilen 250–300 kelime.
- a) Adecuación al género discursivo (kayıt tutarlılığı); b) Coherencia (paragraf ve bağlaç); c) Corrección (dil bilgisi); d) Alcance (kelime kaynaklarının yeterliği).
- Muhatap belediye, kayıt resmî: «Estimados señores:» ve «ustedes». Dört madde için dört paragraf (tanıtma, özet, sorun, öneri) artı kapanış. B2 birinci görevi olduğundan 150–180 kelime.
- Cumplimiento de la tarea, %34. Coherencia, Alcance ve Corrección %22'şer.
Özet kartı
- Bölüm adı: A1–B2'de «Expresión e interacción escritas», C1–C2'de araya «mediación» girer.
- Toplam aralıklar: A1 45–65, A2 130–150, B1 230–270, B2 300–360, C1 400–470, C2 800–950 kelime; SIELE'de görev başına önerilen 100–150 ve 250–300.
- Alt eşik: B1'de 70 ve 90, B2'de 100 kelimenin altı en alt bant.
- B1 ve B2 kategorileri: Adecuación al género discursivo, Coherencia, Corrección, Alcance; bütüncül %40, analitik %60.
- A2: Uso de la lengua, Cumplimiento de la tarea. C1: Cumplimiento de la tarea %34. SIELE: Cohesión, Corrección, Alcance, Cumplimiento de la tarea.
- Plan: maddeleri numarala, kaydı seç, paragrafları bağlaçlarla kur, son okumada ölçeği tara.
Sonraki derse köprü
Yazılı metni değerlendirici istediği kadar okur; sözlü cevap ise bir kez söylenir. Sıradaki ders sözlü bölümü ele alıyor: hazırlık süresinin hangi görevlere ait olduğunu, görevlerin seviyeye göre nasıl değiştiğini ve sözlü ölçeklerin yazılıdakinden nerede ayrıldığını göreceksin. B1 ve B2'de yazılı ölçekte Adecuación al género discursivo'nun durduğu yerde, sözlü ölçekte Fluidez (akıcılık) durur.