Karşılaştırma: más… que, menos… que, tan… como

Kanca

Machu Picchu'dan döndükten sonra İpek, Titicaca Gölü kıyısındaki Puno'ya gitmek istiyor ve yine Julio'nun acentesinde. İki seçenek var: turistik tren ve şehirlerarası otobüs. İpek soruyor: "¿Qué es mejor, el tren o el autobús?" Julio gülümsüyor: "Depende. El tren es más cómodo que el autobús, pero el autobús es más rápido y más barato." İpek hangisini seçeceğini düşünürken aklında Türkçe bir cümle var: "Tren otobüsten daha güzel ama daha pahalı." Bu cümleyi İspanyolcaya çevirmek için kelimelerin sırasını baştan kurması gerekecek.

Karşılaştırma, seçim yaparken, fikir söylerken ve bir şeyi tarif ederken her gün kullanılır. Bu derste iki şeyi birbirinden fazla, az ya da eşit bulmanın üç kalıbını, isimler ve fiillerle nasıl karşılaştırma yapılacağını ve "mejor", "peor", "mayor", "menor" gibi kalıba uymayan dört önemli kelimeyi öğreneceksin.

Anlatım

Fazla, az, eşit

Üstünlük "más + sıfat + que" ile kurulur: "El tren es más cómodo que el autobús" (Tren otobüsten daha rahat). Eksiklik aynı yapıyı "menos" ile kurar: "El autobús es menos caro que el tren" (Otobüs trenden daha az pahalı). Eşitlik ise "tan + sıfat + como" ile söylenir: "Puno es tan bonito como Cusco" (Puno da Cusco kadar güzel).

Sıfat her zaman ilk ismin, yani cümlenin öznesinin cinsiyetine ve sayısına uyar: "Mi hermana es más alta que mi hermano" (Kız kardeşim erkek kardeşimden daha uzun). Karşılaştırılan ikinci taraf bir zamirse özne biçimi kullanılır: "Eres más alto que yo" (Benden daha uzunsun), "que tú", "que ella".

İsimlerle ve fiillerle

Bir miktarı karşılaştırırken "más" ve "menos" doğrudan ismin önüne gelir: "Tengo más libros que tú" (Senden daha çok kitabım var), "Hay menos gente que ayer" (Dünden daha az insan var).

Eşitlikte isimle birlikte "tan" değil "tanto" kullanılır ve bu kelime isme uyar: "tanto dinero como", "tanta paciencia como", "tantos amigos como", "tantas horas como". "Tengo tantos hermanos como tú" (Senin kadar kardeşim var).

Bir eylemi karşılaştırırken kalıp fiilin arkasına gelir: "Trabajo más que tú" (Senden daha çok çalışıyorum), "Duermo menos que antes" (Eskisinden daha az uyuyorum), "Como tanto como mi padre" (Babam kadar yerim). Fiilden sonra gelen "tanto" değişmez.

Kalıba uymayan dört kelime

Dört sıfatın karşılaştırmada kendine özgü bir biçimi vardır. "Bueno" (iyi) karşılaştırmada "mejor" olur: "Este café es mejor que el otro" (Bu kahve ötekinden daha iyi). "Malo" (kötü) "peor" olur: "El tráfico hoy es peor que ayer". İnsanların yaşından söz ederken "mayor" (daha büyük) ve "menor" (daha küçük) kullanılır: "Mi hermana es mayor que yo". A1'de gördüğün "hermano mayor" kalıbı bu kelimeden gelir. Fiziksel büyüklük için ise "más grande" ve "más pequeño" kullanılır: "Mi casa es más grande que la tuya".

Bu dört kelime "-o/-a" ile değişmez, yalnız çoğulda "-es" alır: "mejores", "peores", "mayores", "menores". "Mis notas son mejores que antes" (Notlarım eskisinden daha iyi).

Sayılarla: "más de"

Bir sayıdan fazla ya da az olduğunu söylerken "que" değil "de" kullanılır: "Hay más de cien personas" (Yüzden fazla kişi var), "Cuesta menos de veinte euros" (Yirmi avrodan az tutuyor). "Que" iki şeyi karşılaştırır, "de" ise bir sınırı gösterir.

Türkçe ile karşılaştırma

Türkçe karşılaştırmayı ayrılma ekiyle kurar: "Tren otobüs-ten daha rahat." Karşılaştırılan şey "-den" ekini alır ve sıfat cümlenin sonuna gelir. İspanyolcada ise sıra tersine döner: önce sıfat ve "más" gelir, karşılaştırılan şey en sonda "que" ile belirir: "El tren es más cómodo que el autobús." Türkçedeki "-den" ekinin karşılığı "que"dir, ama ismin sonunda değil önünde durur.

Türkçede "daha" kelimesi çoğu zaman atlanabilir: "Tren otobüsten rahat" cümlesi de karşılaştırma bildirir, çünkü "-den" eki yeterlidir. İspanyolcada "más" atlanamaz; "El tren es cómodo que el autobús" diye bir cümle yoktur. Karşılaştırmayı taşıyan kelime "más"tır, "que" ise yalnız ikinci tarafı bağlar.

Eşitlikte Türkçe "kadar" kelimesini kullanır ve onu da karşılaştırılan şeyden sonra koyar: "Cusco kadar güzel." İspanyolca bu anlamı iki parçaya böler ve sıfatın iki yanına yerleştirir: "tan bonito como Cusco". "Tan" sıfatın önüne, "como" karşılaştırılan şeyin önüne gelir. Türkçedeki tek "kadar" kelimesi İspanyolcada bir çerçeve olur.

Örnekler

Her örnekte karşılaştırmanın türünü bul: üstünlük mü, eksiklik mi, eşitlik mi?

Dördüncü örnekte "más" bir ismin, "energía"nın önüne gelmiş ve ikinci taraf özne biçimindeki "yo". Beşinci örnekte "tanto" isme uymuş. Altıncı ve yedinci örnekler kalıba uymayan "mejor" ve "menor"u gösteriyor. Son örnekte bir sayı söz konusu olduğu için "de" kullanılmış.

Örnek diyalog

İpek, Cusco'daki acentede Julio ile Puno yolculuğunu konuşuyor. Müşteri ile görevli olarak birbirlerine yine "usted" diyorlar.

İpek'in ilk sorusu "mejor" ile kurulmuş, çünkü "más bueno" yerine bu kelime kullanılır. Julio "mejores vistas" derken aynı kelimenin çoğulunu kullanıyor. "Tarda menos horas que" bir süreyi, "tan interesante como" bir eşitliği karşılaştırıyor. İpek'in "menos dinero que tiempo" cümlesi iki ismi birbiriyle kıyaslıyor. Cusco ile Puno arasında hem turistik trenler hem de otobüsler çalışır; genel olarak otobüs daha ucuz ve daha kısa sürer, tren ise Altiplano manzarasıyla bilinir.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. "Ankara es más grande que Esmirna." "Mi hermana es tan trabajadora como yo." "Este libro es menos interesante que el otro."
2. "Mi abuelo es mayor que mi abuela." (Yaş için "mayor" daha doğal ve daha kibardır.) "Este hotel es mejor que el anterior."
3. "No bebo tanto café como tú." "Tiene tanta paciencia como su madre." "Hay tantos turistas como el año pasado."
4. Örnek cevap: "Madrid es más grande que Valencia. Valencia es menos cara que Madrid. El centro de Valencia es tan bonito como el de Madrid."

Özet kartı

1. Üstünlük: más + sıfat + que; eksiklik: menos + sıfat + que.
2. Eşitlik: tan + sıfat + como; isimle tanto / tanta / tantos / tantas + isim + como.
3. Fiille: trabajo más que tú, duermo menos que antes, como tanto como él.
4. Sıfat ilk isme uyar; ikinci taraf zamirse özne biçimi gelir: más alto que yo.
5. Kalıba uymayanlar: mejor, peor, mayor, menor; çoğulları -es alır.
6. Yaş için mayor / menor, boyut için más grande / más pequeño.
7. Sayı ya da sınırla "de": más de cien, menos de veinte euros.

Sonraki derse köprü

Julio iki seçeneği karşılaştırdı. Peki İpek bütün Peru gezisinin en güzel yerini ya da en pahalı otelini söylemek isteseydi? O zaman iki şeyi değil, bir şeyi bütün bir grubun en üstüne koyacaktı. Sıradaki ders en üstünlüğü ele alıyor: "el más bonito de…" kalıbını, "mejor" ve "peor"un burada nasıl "en iyi" ve "en kötü"ye dönüştüğünü ve bir sıfata "-ísimo" ekleyerek "çok çok" demenin yolunu göreceksin.