İyelik sıfatları: mi, tu, su, nuestro

Kanca

Ada, Şili'nin Valparaíso şehrinde bir aileyle kalacak. Ev sahibi Gloria onu kapıda karşılıyor ve evi gezdiriyor: "Esta es nuestra casa, este es mi marido, Jorge, y estos son nuestros hijos." Birkaç adım sonra koridordaki köpeği gösteriyor: "Es el perro de Nico. Es su perro, pero duerme en nuestra cama." Ada bir an duraksıyor. Gloria'ya "usted" diye hitap ediyor ve ona bir şey sorarken de "su" diyecek. Aynı küçük kelime hem "onun" hem de "sizin" anlamına gelebiliyor mu?

Sahiplik bildiren bu küçük kelimeleri şimdiye kadar tek tek, kalıp içinde kullandın. Şimdi altısını bir tabloda toplayacak, hangi kelimeye göre çekildiklerini, "su" kelimesinin neden bu kadar çok anlam taşıdığını ve bu belirsizliği nasıl gidereceğini öğreneceksin.

Anlatım

Tam liste

İspanyolcada iyelik sıfatı ismin önüne gelir ve artikelin yerini alır. Her kişinin bir biçimi vardır: "mi" (benim), "tu" (senin), "su" (onun, sizin), "nuestro" (bizim), "vuestro" (sizin, İspanya samimi), "su" (onların, sizlerin).

"Tu" (senin) vurgu işaretsiz yazılır; A1'de gördüğün gibi çizgili "tú" (sen) zamirdir: "Tú tienes tu libro" (Sen kendi kitabına sahipsin).

Sahibe göre seçilir, isme göre çekilir

İyelik sıfatının hangi biçimi alacağını iki ayrı soru belirler. Hangi kelimeyi kullanacağını sahip belirler: benimse "mi", bizimse "nuestro". O kelimenin sonunu ise sahip olunan şey belirler.

"Mi", "tu" ve "su" yalnız sayıya uyar: tek bir kitap için "mi libro", birden fazlası için "mis libros". "Nuestro" ve "vuestro" ise hem sayıya hem de cinsiyete uyar, çünkü "-o" ile biten öteki sıfatlar gibi dört biçimlidirler: "nuestro padre", "nuestra madre", "nuestros padres", "nuestras hermanas".

Buradan önemli bir sonuç çıkar: sahip çoğul olsa bile tek bir şeyden söz ediyorsan sıfat tekildir. "Los niños y su perro" (Çocuklar ve onların köpeği) cümlesinde çocuklar birden fazladır, ama köpek bir tanedir; bu yüzden "su". Sahip tek kişi olsa bile birden fazla şey varsa sıfat çoğuldur: "Ana y sus gatos" (Ana ve kedileri).

"Su" kelimesinin altı anlamı

"Su" ve "sus", üçüncü kişinin bütün biçimlerini ve "usted" ile "ustedes"i kapsar. "Su casa" şu anlamlara gelebilir: onun (erkek) evi, onun (kadın) evi, sizin eviniz ("usted"), onların (erkekler ya da karma grup) evi, onların (kadınlar) evi, sizlerin evi ("ustedes"). Bağlam çoğu zaman hangisinin kastedildiğini gösterir.

Bağlam yetmediğinde İspanyolca bir çözüm sunar: iyelik sıfatı yerine artikel ve "de" ile sahibi açıkça söylemek. "La casa de él" (onun evi, erkek), "la casa de ella" (onun evi, kadın), "la casa de usted" (sizin eviniz), "la casa de ellos" (onların evi). "¿Es su coche?" sorusu belirsiz kalıyorsa "¿Es el coche de ella?" diye netleştirebilirsin.

Artikel ile birlikte kullanılmaz

İyelik sıfatı artikelin yerini aldığı için ikisi yan yana gelmez: "mi coche" doğrudur, "el mi coche" yanlıştır. Kişinin kendi vücudu ve üstündeki giysiler için ise dönüşlü fiillerde gördüğün kural geçerlidir; orada iyelik yerine artikel kullanılır: "Me lavo las manos", "Me pongo el abrigo".

Türkçe ile karşılaştırma

Türkçede sahiplik ismin sonuna eklenen bir ekle gösterilir ve bu ek sahibe uyar: "ev-im", "ev-in", "ev-i", "ev-imiz", "ev-iniz", "ev-leri". İspanyolcada da kelimeyi sahip seçer: "mi", "tu", "su", "nuestro". Bu noktada iki dil benzer düşünür. Fark, sayının kime göre belirlendiğindedir.

Türkçede "kitaplarım" kelimesinde çoğul eki "-lar" kitaplara, "-ım" ise bana aittir; iki bilgi iki ayrı ekte durur. İspanyolcada "mis libros" kelimesindeki "-s", sahibin sayısını değil kitapların sayısını gösterir. "Nuestro" ve "vuestro"da ise bir adım daha vardır: sıfat, sahip olunan şeyin cinsiyetini de taşır. Türkçe konuşanın kulağı "bizim"i sahiple ilişkilendirmeye alışkındır; İspanyolcada "nuestra" kelimesinin "-a" sonu, sahiplerin değil evin dişil olduğunu söyler.

Belirsizlikte de iki dil birbirine yakındır. Türkçedeki "onun" kelimesi de kadın mı erkek mi olduğunu söylemez. Ama Türkçe "onun" ile "sizin"i ayırır; İspanyolcanın "su" kelimesi ise ikisini de kapsar. Resmî bir konuşmada "su" duyduğunda, karşındakinin sana mı yoksa bir üçüncü kişiye mi atıf yaptığını bağlamdan çıkarman gerekir.

Örnekler

Her örnekte önce sahibi, sonra sahip olunan şeyin sayısını ve cinsiyetini bul.

Üçüncü ve dördüncü örneklerde "nuestro" isme göre dişi tekil ve erkek çoğul biçim almış. Beşinci örnekte "su", "usted" ile konuşulduğu için "sizin" demektir. Altıncı örnekte sahipler çoğul ama "comida" tekil düşünüldüğü için "su". Son örnek belirsizliği "de ella" ile gideriyor.

Örnek diyalog

Ada, Valparaíso'da kalacağı evin sahibi Gloria ile ilk günü konuşuyor. Ada, Gloria'ya saygıyla "usted" diyor; Gloria ise genç misafirine "tú" ile hitap ediyor.

Diyalogda "su" iki farklı anlamda geçiyor. Ada'nın "¿Es su perro también?" sorusunda "su", Gloria'ya "usted" ile konuşulduğu için "sizin" demektir. Gloria'nın "Es su perro" cevabında ise aynı kelime Nico'yu gösterir: "onun". Gloria belirsizliği önlemek için önce "el perro de Nico" diyor. Ada kendisi için "mi cuarto", Gloria ona "tu cuarto" diyor; hitap farkı iyelik sıfatına da yansıyor.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. "mis hermanas", "nuestra ciudad", "vuestros amigos", "su casa".
2. Onun (erkek ya da kadın), sizin ("usted"), onların ya da sizlerin arabası kırmızı. Netleştirmek için: "El coche de ella es rojo" ya da "El coche de mi vecina es rojo."
3. "¿Dónde está su pasaporte?" "¿Sus maletas están aquí?"
4. "Los hijos de nuestra profesora" (ya da "nuestro profesor") ve "El profesor de los niños" (ya da "su profesor", bağlam açıksa).

Özet kartı

1. Biçimler: mi, tu, su, nuestro, vuestro, su; çoğulda mis, tus, sus, nuestros, vuestros, sus.
2. Kelimeyi sahip seçer; sayıyı ve cinsiyeti sahip olunan şey belirler.
3. "Mi", "tu", "su" yalnız sayıya uyar; "nuestro" ve "vuestro" sayı ve cinsiyete uyar.
4. "Su" onun, sizin ("usted"), onların ve sizlerin anlamına gelir.
5. Belirsizlik "de" ile giderilir: la casa de él, de ella, de usted, de ellos.
6. İyelik sıfatı artikelle birlikte kullanılmaz: mi coche, "el mi coche" değil.
7. "Tu" (senin) çizgisiz, "tú" (sen) çizgilidir.

Sonraki derse köprü

Gloria evi gezdirirken "esta es nuestra casa" ve "este es mi marido" dedi. Bu "esta" ve "este" kelimeleri de ismin önüne gelen ve ona uyan küçük kelimelerdir. Sıradaki ders işaret sıfatlarını ele alıyor: "este", "ese" ve "aquel" üçlüsünün yakınlık ve uzaklığa göre nasıl ayrıldığını ve Türkçedeki "bu", "şu", "o" üçlüsüyle nerede örtüşüp nerede ayrıldığını göreceksin.