Dünya yalnızca dekor değildir
Dünya, karakterlerin seçeneklerini sınırlar ve çatışma üretir. İnandırıcı dünya şu sistemleri içerir:
- coğrafya ve iklim,
- ekonomi ve emek,
- siyaset ve hukuk,
- sınıf ve statü,
- teknoloji,
- inanç ve ritüel,
- dil ve adlandırma,
- aile ve akrabalık,
- eğitim,
- kaynak dağılımı,
- tarih ve kolektif hafıza.
Sistemlerin birbirine bağlanması
Örneğin kurak bir dünyada su yalnızca çevresel ayrıntı değildir:
- para yerine geçebilir,
- evlilik anlaşmalarını etkileyebilir,
- dini ritüelleri biçimlendirebilir,
- sınıfları ayırabilir,
- kaçakçılık yaratabilir,
- mimariyi değiştirebilir,
- dilde yeni deyimler doğurabilir.
İyi dünya kurma “çok bilgi” değil, birbirini etkileyen sonuçlar üretir.
Buzdağı ilkesi
Yazar dünyanın büyük bölümünü bilir; izleyici yalnızca hikâyeye etki eden kısmı görür. Bilgiyi ansiklopedi paragrafıyla değil:
- gündelik davranış,
- çatışma,
- nesne,
- yasağın sonucu,
- karakterlerin farklı yorumları
üzerinden göstermek daha etkilidir.
Kural ve bedel
Fantastik veya bilimkurgusal unsurun sınırı olmalıdır.
İnsanlar başkasının anısını görebiliyor ama her izleyişte kendi anılarından biri siliniyor.
Bu kural seçim ve bedel üretir. Sınırsız güç ise çatışmayı çözmek yerine keyfî hâle getirebilir.