Stüdyo ve kurumsal portre

Öğrenme hedefi

Bir iş başvurusu, bir kurum sayfası ya da bir ekip listesi için sade, güven veren ve birbirine uyan profil fotoğrafları çekebileceksin. Tek bir kişinin portresini bir kez kurmayı değil, aynı ışığı, aynı mesafeyi, aynı kadrajı ve aynı fonu bir ekibin bütün üyeleri için tekrarlayabilmeyi öğreneceksin. Fotoğrafın çoğu zaman küçük bir daire ya da kare içinde görüleceğini hesaba katarak kırpacak, gözlerin her karede aynı yükseklikte durmasını sağlayacaksın. Gözlüklerdeki yansımayı ışığın ya da çerçevenin açısıyla çözecek, kişilere çekimden önce kıyafetle ilgili kısa bir not göndereceksin. Farklı tenlerden bir ekipte ışığı sabit tutarken her yüzün kendi tonunda ve ayrıntısıyla kalıp kalmadığını tek tek kontrol edeceksin.

Merak sorusu

Ustanın kızının başvuru dosyasına yüzünü gösteren sade bir kare gerekiyor; arkadaşın onu bir öğle arası çekiyor. Bir hafta sonra servisteki hemşire sorumlusu da arıyor: bütün ekibin, on iki kişinin, kurumun sayfası için aynı görünümde fotoğrafı gerekiyor. Ne fırın var, ne sokak, ne de bir hikâye; yalnızca yüzler. Arkadaşın telefondaki eski ekip listesine bakıyor: biri pencere önünde, biri tatilde, biri düğünde kesilmiş, biri bulanık. Hepsi yan yana gelince liste bir kolaja dönüşüyor. Profesyonel bir profil fotoğrafı nasıl çekilir?

Bağlam

Bir ışık düzeninin yerlerini, güçlerini ve okumalarını yazıya geçirip başka bir gün aynen kurabilmeyi ışık oranları dersinde denedin (Ders 20.9). Fonun tonunu ve ona düşen ışığı ayrı ayrı kurmayı fon dersinde, önde yukarıda bir ana ışık ve aşağıda bir dolguyla gölgeleri açan clamshell düzenini de kendi dersinde kurmuştun (Ders 20.8, Ders 20.5).

Kurumsal portre bu bilgileri başka bir amaç için kullanır. Burada bir insanın karakterini bütün derinliğiyle anlatmak değil, onu açık, sakin ve ulaşılabilir biri olarak göstermek istenir. Ve çoğu zaman tek bir kişi değil, bir ekip çekilir. Ekipteki her kare tek başına iyi olabilir; ama yan yana geldiklerinde biri daha büyük, biri daha karanlık, biri başka bir renkteyse sayfa dağınık görünür. Bu derste iyi bir kareden çok, tekrarlanabilir bir kare aranıyor.

Basit açıklama

Tek bir kare mi, bir standart mı?

Ekip standardı, bir grubun bütün profil fotoğraflarında aynı tutulan ışık düzeni, çekim mesafesi, odak uzaklığı, kadraj, fon ve renk ayarının bütünüdür. Birçok fotoğrafçı böyle bir iş için sade ve affedici bir düzen seçer: kişinin önünde, biraz yukarıda ve yana doğru büyük, yumuşak bir kaynak, gölge tarafında bir reflektör ya da clamshell gibi gölgeleri açan bir kurulum; gri ya da açık, düz bir fon. Kişiden fona biraz mesafe bırakmak fondaki gölgeyi önler. Bu düzenler kural değildir; bir kurum koyu bir fonu ya da daha dramatik bir ışığı seçebilir. Önemli olan, seçilen düzenin her kişi için aynen tekrarlanmasıdır.

Bunun için yerde küçük işaretler kullanılır: kişinin duracağı ya da oturacağı yer, makinenin yeri ve ışıkların ayakları bantla işaretlenir. Işık reçetesi yazılır ve çekim boyunca değiştirilmez. Kişiler değişir, düzen kalır.

Kırpım ve gözler neden önemli?

Profil kırpımı, bir profil fotoğrafının görüleceği biçime ve boyuta göre yapılan kırpımdır. Birçok platform profil fotoğrafını küçük bir daire ya da kare içinde gösterir. Bu yüzden baş ve omuzlar dairenin ortasına sığacak, çevresinde biraz boşluk bırakacak biçimde çekilir; kareyi çok sıkı kurmak, dairenin kenarında çenenin ya da saçın kesilmesine yol açar. Kareyi küçük bir önizleme boyutunda görmek, yüzün o boyutta da okunup okunmadığını gösterir.

Göz hattı, bir ekip dizisinde her karede gözlerin kadrajda durduğu yüksekliktir. Kişilerin boyları farklıdır; makine yerinde sabit kalırsa uzun birinin gözleri karenin tepesine, kısa birinin gözleri ortasına düşer. Yan yana konduğunda göz hattı dalgalanır ve sayfa huzursuz görünür. Makineyi her kişinin göz hizasına göre biraz indirip kaldırmak ya da oturarak çekmek, gözleri her karede aynı yükseklikte tutar ve kişinin boyundan bağımsız, eşit bir bakış verir.

Gözlükler ve kıyafetler için ne yapılır?

Gözlük yansıması, bir ışık kaynağının gözlük camında görünüp gözü örtmesidir. Yansıma, ışığın cama geliş açısı ile objektife dönüş açısı eşit olduğunda görünür. Işığı biraz daha yukarı ya da yana almak, kişinin başını çok az çevirmesini ya da gözlüğün sapını kulağın üstünde hafifçe kaldırarak camı aşağı eğmesini istemek yansımayı çoğu zaman kaldırır. Gözlüğü çıkarmasını istemek bir çözüm olabilir, ama gözlük birinin günlük yüzünün parçasıysa, profil fotoğrafı onu tanıyanların gördüğü yüzü göstermelidir.

Kıyafet notu, çekimden önce kişilere gönderilen, kıyafetle ilgili kısa bir yönlendirmedir. Düz ve orta tonlu renkler çoğu fonla uyum sağlar; çok ince çizgiler ve sık desenler ekranda titreşen desenler oluşturabilir. Bir ekip için renkleri birbirine yakın tutmak dizinin bütünlüğünü artırır. Not kısa ve seçenek sunan bir dille yazılır; kimsenin kılığına ya da inancının gerektirdiği giyimine karışılmaz. Başörtüsü, takke ya da iş üniforması kişinin kendi seçimidir ve ışık ona göre kurulur.

Ekip standardı ten konusunda bir tuzak taşır. Işık sabit kaldığında her ten kendi tonunda kaydedilir; bu dürüst bir kayıttır ve bir teni açmak ya da koyulaştırmak için ayar değiştirilmez. Ama sabit pozlama, açık bir tenin alnında parlamaya ya da koyu bir tenin göz çukurlarında ayrıntı kaybına yol açıyorsa, bu yüzde ayrıntının kaybolduğunu gösterir. Pozlama, en açık ve en koyu tenin ikisinde de ayrıntı kalacak biçimde seçilir ve her kare büyütülüp kontrol edilir. Koyu bir fon ile koyu saç ve koyu ten bir araya geldiğinde kenar kaybolabilir; açık gri bir fon ya da hafif bir saç ışığı bunu önler.

Görsel kanıt

Eski ekip listesinde on iki fotoğraf yan yana: biri pencere önünde turuncu, biri bahçede yeşil, biri bir düğünden kesilmiş ve bulanık. Yüzlerin boyu farklı, gözler bir karede tepede, ötekinde ortada. Koyu tenli iki hemşirenin yüzü karanlık bir odada çekilmiş, göz çukurları seçilmiyor.

Arkadaşın hastanenin boş bir odasına açık gri bir fon, önden ve yukarıdan büyük bir softbox, altta beyaz bir reflektör kuruyor. Yere sandalyenin ve makinenin yerini bantlıyor, ışık reçetesini yazıyor. Her kişi oturuyor; arkadaşın makineyi onun göz hizasına indirip kaldırıyor. Gözlüklü sorumlu hemşirenin camında softbox'ın beyaz dikdörtgeni beliriyor; arkadaşın ondan başını çok az yana çevirmesini istiyor ve yansıma kayboluyor.

Yeni listede on iki yüz aynı büyüklükte, gözler aynı hizada, fon aynı gri. Ustanın kızının ve servisteki en açık tenli hemşirenin yüzleri yan yana; ikisinin de alnı parlamıyor, göz çukurları ayrıntılı. Liste artık bir kolaj değil, bir ekip.

Sık yapılan hata

Özet

Profesyonel bir profil fotoğrafı sade bir fon, yumuşak ve affedici bir ışık ve küçük bir daire içinde de okunacak bir kırpımla çekilir; bir ekip için asıl iş, aynı ışığı, mesafeyi, kadrajı ve fonu her kişi için tekrarlayan bir standart kurmak ve gözleri her karede aynı hizada tutmaktır. Gözlük yansıması ışık ya da baş açısıyla çözülür, kıyafet notu seçenek sunar ve kimsenin giyimine karışmaz; sabit ışıkta her ten kendi tonunda kalırken en açık ve en koyu yüzde ayrıntının korunduğu kontrol edilir.

Mini ödev

Bu ödevde üç kişilik küçük bir «ekip» için profil fotoğrafı standardı kuracaksın.

1. Bir fon, bir ana ışık ya da pencere ve bir reflektörle düzeni kur; kişinin ve makinenin yerini bantla işaretle ve ışık reçeteni yaz.
2. Üç kişiyi aynı düzende, makineyi her birinin göz hizasına ayarlayarak çek; gözlük varsa yansımayı baş ya da ışık açısıyla gider.
3. Üç kareyi küçük bir daire içinde yan yana koy; gözlerin aynı hizada olduğunu ve farklı tenlerde yüzün ayrıntısını koruduğunu kontrol et.

Kendini değerlendir

• Üç kare yan yana bir dizi gibi mi görünüyor?
• Küçük dairede yüzler okunuyor ve kesilmiyor mu?
• En açık ve en koyu yüzde ayrıntı kaldı mı?

Sözlük

Mini test

1. Bir ekip dizisini tek tek iyi karelerden ayıran nedir?

• A) Her karenin farklı bir ışıkla çekilmesi
• B) Aynı ışığın, mesafenin, kadrajın ve fonun her kişi için tekrarlanması
• C) Her kişinin kendi fotoğrafını getirmesi
• D) Karelerin siyah beyaza çevrilmesi

2. Makine sabit bir yükseklikte kalırsa ekip dizisinde ne olur?

• A) Işık değişir
• B) Fon renk değiştirir
• C) Kişilerin boyuna göre gözler her karede başka bir hizaya düşer
• D) Netlik kaybolur

3. Gözlük camındaki yansıma nasıl giderilir?

• A) Işığı biraz yukarı ya da yana almak ya da başın ya da camın açısını çok az değiştirmek
• B) ISO'yu yükseltmek
• C) Arka planı değiştirmek
• D) Yansımayı olduğu gibi bırakmak

4. Sabit ışıkla çekilen farklı tenlerden bir ekipte ne kontrol edilir?

• A) Bütün tenlerin aynı açıklıkta görünmesi
• B) Koyu tenlerin düzenlemede açılması
• C) Açık tenlerin koyulaştırılması
• D) En açık ve en koyu yüzün ikisinde de ayrıntının korunması

Cevaplar

1. B — Tekrarlanan düzen, yan yana gelen karelerin tek bir dizi gibi okunmasını sağlar.
2. C — Gözleri aynı hizada tutmak için makine her kişinin göz hizasına ayarlanır.
3. A — Yansıma, geliş ve dönüş açıları eşit olduğunda görünür; açıyı değiştirmek onu kaldırır.
4. D — Sabit ışık her teni kendi tonunda kaydeder; kontrol edilen şey ayrıntının kaybolmamasıdır.

Özet kartı

• Tek bir iyi kare değil, tekrarlanabilir bir standart.
• Yeri bantla işaretle, ışık reçetesini değiştirme.
• Küçük dairede okunacak kırpım; baş çevresinde boşluk.
• Makineyi her kişinin göz hizasına ayarla; göz hattı sabit kalsın.
• Gözlükte açıyı değiştir; kıyafet notu seçenek sunar, kimsenin giyimine karışmaz.
• Sabit ışıkta en açık ve en koyu yüzü büyütüp kontrol et.

Sonraki derse köprü

Ekip sayfası yayında. Bayramda usta bütün aileyi fırının üst katındaki evde topluyor ve bir aile fotoğrafı istiyor. Ama torunlar bir dakika bile durmuyor: biri masanın altına giriyor, biri koşuyor, en küçüğü makineyi görünce ağlamaya başlıyor. Arkadaşın bantla işaretlenmiş yerleri, ışık reçetesini ve sabit düzeni hatırlıyor; burada hiçbiri işe yaramayacak. Hiç durmayan çocukları nasıl çekersin? Sonraki ders oyunu, hızı ve sabrı ele alıyor.