Bordwell'in bilişsel film kuramı izleyiciyi ipuçlarından hikâye kuran etkin bir zihin olarak görür; Tim Smith gibi araştırmacılar bu zihnin gözünü kamerayla izler. Modül çıkarım, görünmez kurgu, dikkat eşzamanlılığı (attentional synchrony), olay bölütleme (event segmentation), değişim körlüğü ve şema kavramlarını sahnelerin üzerinde kurar. Burada film bir duyum makinesi olarak, izleyici de sınırlı dikkatli bir algılayıcı olarak ele alınır.
Psikoloji merceği. Ölçülmüş olan: tasvirin klinik doğruluğu, izleyici araştırmaları, bilişsel film kuramı — kanıt etiketiyle.
Bu modülün sonunda
- Fabula ile süjeyi ayırır ve izleyicinin boşlukları hangi çıkarımlarla doldurduğunu bir sahnede gösterir.
- Süreklilik kurgusunun dikkati nasıl yönettiğini ve kesmenin neden çoğu zaman fark edilmediğini açıklar.
- Göz izleme ve olay bölütleme araştırmalarının neyi ölçtüğünü ve neyi ölçemediğini adlandırır.
- Uzun plan ile hızlı kurgunun izleyici bakışına bıraktığı serbestliği karşılaştırır.
Dersler
- M69-D01İzleyici çıkarım yapan bir zihindirProgramda
The Usual Suspects ve Rashomon üzerinden Bordwell'in fabula ve süje ayrımını uygular ve izleyicinin çelişen anlatımlar karşısında kurduğu hipotezleri sahne sahne yazar.
Filmler: The Usual Suspects (Bryan Singer, 1995) · Rashomon (Akira Kurosawa, 1950)
- M69-D02Görünmez kurgu ve gizli kesmeProgramda
Rope'un gizlenmiş kesmelerini ve Russian Ark'ın tek plan yapısını karşılaştırarak kurgunun izleyici dikkatinde neden çoğu zaman görünmez kaldığını açıklar.
Filmler: Rope (Alfred Hitchcock, 1948) · Russian Ark (Alexander Sokurov, 2002)
- M69-D03Göz izleme ve dikkatin eşzamanlılığıProgramda
There Will Be Blood'un sessiz açılışını ve Mad Max: Fury Road'un merkeze toplanan çerçevelerini dikkat eşzamanlılığı kavramıyla okur ve göz izleme verisinin anlam değil bakış yeri ölçtüğünü gösterir.
Filmler: There Will Be Blood (Paul Thomas Anderson, 2007) · Mad Max: Fury Road (George Miller, 2015)
- M69-D04Olay bölütleme: zihin akışı nerede keserProgramda
Le Ballon rouge ve Perfect Days'deki gündelik eylem dizilerini olay bölütleme kuramıyla böler ve izleyicinin olay sınırı koyduğu anları hedef ve mekân değişimine bağlar.
Filmler: Le Ballon rouge (Albert Lamorisse, 1956) · Perfect Days (Wim Wenders, 2023)
- M69-D05Değişim körlüğü ve kırılan süreklilikProgramda
Koş Lola Koş'un tekrarlanan koşularını ve À bout de souffle'ün atlamalı kesmelerini (jump cut) karşılaştırarak değişim körlüğü (change blindness) kavramını ve sürekliliği bilerek bozmanın izleyicideki etkisini ayırır.
Filmler: Koş Lola Koş (Tom Tykwer, 1998) · À bout de souffle (Jean-Luc Godard, 1960)
- M69-D06Şema, tür beklentisi ve sürprizProgramda
Altıncı His ve Les Diaboliques'in sonlarını şema (schema) kavramıyla okur ve sürprizin izleyiciyi yanıltan ipuçlarıyla mı yoksa saklanan bilgiyle mi kurulduğunu gerekçelendirir.
Filmler: Altıncı His (M. Night Shyamalan, 1999) · Les Diaboliques (Henri-Georges Clouzot, 1955)
- M69-D07Uzun plan ve bakışın serbestliğiProgramda
Children of Men'in kesintisiz çatışma planını ve Sátántangó'nun uzun yürüyüşlerini karşılaştırarak kurgu yerine kameranın ve kadrajın dikkati nasıl yönettiğini gösterir.
Filmler: Children of Men (Alfonso Cuarón, 2006) · Sátántangó (Béla Tarr, 1994)
- M69-D08Tren efsanesi ve gerçeklik yanılsamasıProgramda
L'Arrivée d'un train en gare de La Ciotat'nın seyirciyi kaçırttığı anlatısını tarihsel kayıt olarak sınar ve The Matrix'in kurduğu algı sorusuyla birlikte izleyicinin kurguya inanma biçimini adlandırır.
Filmler: L'Arrivée d'un train en gare de La Ciotat (Auguste Lumière, Louis Lumière, 1896) · Matrix (Lana Wachowski, Lilly Wachowski, 1999)