İçeriğe geç

Bölüm VIII · Klinik psikoloji perdede · Modül 56

Travma ve TSSB

8 ders programda

Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB, PTSD) sinemanın kendi diline en yakın bozukluktur: geri dönüş (flashback), parçalı kurgu ve tekrar, travmatik belleğin biçimine benzer. Modül savaş dönüşü anlatılarından cinsel şiddet sonrasına, çocukluk travmasından kolektif travmaya ve korku türünün travma metaforuna uzanır. Her derste tasvirin travmayı anlaşılır kılıp kılmadığı, izleyiciyi nasıl konumlandırdığı ve hayatta kalanların tanıklığının neyi düzelttiği sorulur.

Psikoloji merceği. Ölçülmüş olan: tasvirin klinik doğruluğu, izleyici araştırmaları, bilişsel film kuramı — kanıt etiketiyle.

Bu modülün sonunda

  • Travmatik belleğin parçalı yapısını geri dönüş ve kurgu tercihleriyle ilişkilendirir ve bu benzerliğin sınırını adlandırır.
  • Savaş, cinsel şiddet ve çocukluk travması tasvirlerini izleyiciyi tanık ya da röntgenci olarak konumlandırma açısından karşılaştırır.
  • Kolektif travmayı anlatan belgesellerin tanıklık etiğini gerekçelendirir.
  • Korku filminde travmanın metafor olarak kullanılmasının neyi açıp neyi düzleştirdiğini sınar.

Dersler

  1. M56-D01Parçalı bellek: geri dönüşün diliProgramda

    Vals im Bashir'in animasyonla kurduğu kayıp anıyı ve Hiroshima mon amour'un bugüne sızan geçmişini okur ve filmlerin travmatik belleği kurgu yoluyla nasıl taklit ettiğini gösterir.

    Filmler: Beşir'le Vals (Ari Folman, 2008) · Hiroshima mon amour (Alain Resnais, 1959)

  2. M56-D02Savaştan dönmekProgramda

    The Best Years of Our Lives ile Avcı'da cepheden dönen erkeklerin evle yeniden kurdukları ilişkiyi karşılaştırır ve iki dönemin savaş travmasını nasıl farklı adlandırdığını gösterir.

    Filmler: The Best Years of Our Lives (William Wyler, 1946) · Avcı (Michael Cimino, 1978)

  3. M56-D03Belgesel ve kurmaca: askerin zihniProgramda

    John Huston'ın uzun süre gösterilmeyen Let There Be Light belgeselini ve The Hurt Locker'ın tehlikeye geri dönen askerini karşılaştırarak savaş travmasının kamusal görünürlüğünün nasıl değiştiğini okur.

    Filmler: Let There Be Light (John Huston, 1946) · The Hurt Locker (Kathryn Bigelow, 2008)

  4. M56-D04Cinsel şiddetten sonra: sessizlik ve tanıklıkProgramda

    Speak ile The Tale'de cinsel şiddetin ardından gelen susuşu ve belleğin yeniden kuruluşunu okur ve filmlerin olayı göstermeden travmanın sürüşünü nasıl anlattığını adlandırır.

    Filmler: Speak (Jessica Sharzer, 2004) · The Tale (Jennifer Fox, 2018)

  5. M56-D05Çocukluk travması ve aile sırrıProgramda

    Mystic River'da çocuklukta yaşanan istismarın yetişkin Dave'de süren izini ve Mysterious Skin'de iki çocuğun aynı geçmişi farklı taşıyışını karşılaştırır ve tasvirin istismarı sahnelemeden etkisini nasıl gösterdiğini sınar.

    Filmler: Mystic River (Clint Eastwood, 2003) · Mysterious Skin (Gregg Araki, 2004)

  6. M56-D06Kolektif travma ve tanıklık etiğiProgramda

    Shoah ile S21'de tanıkların ve faillerin yeniden konuşturulmasını okur ve kolektif travmayı arşiv görüntüsü yerine tanıklıkla anlatmanın etik gerekçesini yazar.

    Filmler: Shoah (Claude Lanzmann, 1985) · S21 (Rithy Panh, 2003)

  7. M56-D07Korku türü travmanın dili olarakProgramda

    The Babadook'ta yasın canavara dönüşmesini ve Under the Shadow'da savaş altındaki Tahran'ın cinle kurulan korkusunu okur ve travmayı metafora çeviren korkunun neyi açıp neyi düzleştirdiğini adlandırır.

    Filmler: The Babadook (Jennifer Kent, 2014) · Under the Shadow (Babak Anvari, 2016)

  8. M56-D08Hayatta kalmak ve iyileşmeyi göstermekProgramda

    Room'da tutsaklıktan çıkan anne ile çocuğun dünyaya uyumunu ve Fearless'ta uçak kazasından kurtulan adamın değişen benliğini karşılaştırır ve iyileşme tasvirinin doğrusal olmayan yanlarını gösterir.

    Filmler: Room (Lenny Abrahamson, 2015) · Fearless (Peter Weir, 1993)

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?