İçeriğe geç

Bölüm VIII · Klinik psikoloji perdede · Modül 51

Sinema ve damgalama

7 ders programda

Perde, ruhsal bozukluğu çoğu izleyicinin karşılaştığı ilk ve bazen tek yerde gösterir; bu yüzden tasvirin bir sorumluluğu vardır. Modül damgalamanın (stigma) sinemadaki tekrar eden kalıplarını, şiddetli deli, gülünç deli, dahi deli ve kutsal deli figürlerini tarihsel olarak izler. Her figürde tasvirin neyi gösterip neyi sakladığı, izleyici tutumuna olası etkisi ve o deneyimi yaşayanların kendi anlatılarının neyi düzelttiği birlikte sorulur.

Psikoloji merceği. Ölçülmüş olan: tasvirin klinik doğruluğu, izleyici araştırmaları, bilişsel film kuramı — kanıt etiketiyle.

Bu modülün sonunda

  • Bir filmdeki ruhsal bozukluk tasvirini şiddetli, gülünç, dahi ve kutsal deli kalıplarından biriyle ilişkilendirir ve sınırını adlandırır.
  • Damgalamayı pekiştiren ve azaltan anlatı tercihlerini aynı türden iki film üzerinde karşılaştırır.
  • Bir tasvir eleştirisinde karakterin kurgu olduğunu ve tanı değil tasvir dilinin kullanılacağını gerekçelendirir.
  • Yaşayan deneyime dayanan bir anlatıyı dışarıdan kurulmuş bir tasvirle karşılaştırarak neyin farklı göründüğünü yazar.

Dersler

  1. M51-D01Cadıdan akıl hastasına: deli figürünün kısa tarihiProgramda

    Häxan'ın büyücülük ile ruhsal bozukluğu yan yana koyan yarı belgesel yapısını ve Bedlam'ın tımarhane tasvirini karşılaştırarak deli figürünün çağlara göre nasıl yeniden kurulduğunu gösterir.

    Filmler: Häxan (Benjamin Christensen, 1922) · Bedlam (Mark Robson, 1946)

  2. M51-D02Şiddetli deli kalıbıProgramda

    Halloween'de kaçan hasta motifini ve Joker'de ruhsal bozukluk ile şiddet arasında kurulan bağı okur ve bu eşlemenin izleyicide hangi önyargıyı besleyebileceğini gerekçelendirir.

    Filmler: Cadılar Bayramı (John Carpenter, 1978) · Joker (Todd Phillips, 2019)

  3. M51-D03Gülünç deli: kime gülüyoruz?Programda

    Arsenic and Old Lace ile The Dream Team'de deliliğin güldürü aracı olarak kullanılışını ayırır ve gülmenin karakterle mi karakterin hâline mi yöneldiğini sınar.

    Filmler: Arsenic and Old Lace (Frank Capra, 1944) · The Dream Team (Howard Zieff, 1989)

  4. M51-D04Dahi deli mitiProgramda

    Akıl Oyunları ile Proof'ta matematik dehası ile ruhsal bozukluğun aynı karakterde birleştirilmesini karşılaştırır ve dahi deli mitinin hastalığı yücelterek nasıl görünmez kıldığını adlandırır.

    Filmler: Akıl Oyunları (Ron Howard, 2001) · Proof (John Madden, 2005)

  5. M51-D05Yakınlık ve temas: damgalamayı azaltan tasvirProgramda

    Benny & Joon ile Lars and the Real Girl'de çevrenin farklılığı kuşatma biçimini okur ve temas kuran bir anlatının damgalamayı azaltabileceği yolları tasvirin sınırlarıyla birlikte adlandırır.

    Filmler: Benny & Joon (Jeremiah S. Chechik, 1993) · Lars and the Real Girl (Craig Gillespie, 2007)

  6. M51-D06Yaşayan deneyimin sesi: birinci tekil anlatıProgramda

    Janet Frame'in kendi anlatısından uyarlanan An Angel at My Table ile The Devil and Daniel Johnston belgeselini karşılaştırarak deneyimi yaşayanın sesinin dışarıdan kurulan tasvirden neyi farklı gösterdiğini yazar.

    Filmler: An Angel at My Table (Jane Campion, 1990) · The Devil and Daniel Johnston (Jeff Feuerzeig, 2005)

  7. M51-D07Kutsal deli: deliliğin hakikat taşıdığı anlatılarProgramda

    Ordet'de kendini İsa sanan Johannes ile Kosmos'taki ermiş yabancıyı karşılaştırarak kutsal deli figürünün deliliği anlamlandırırken hastalık deneyimini nasıl gölgede bıraktığını sınar.

    Filmler: Ordet (Carl Theodor Dreyer, 1955) · Kosmos (Reha Erdem, 2010)

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?