İnsan neden kendini korkutmak için para verir? Korku filmi bu soruyu iki yerden cevaplar: psikanalitik okuma canavarı bastırılanın dönüşü olarak, psikoloji araştırması ise korkuyu güvenli bir çerçevede yaşanan uyarılma ve heyecan arayışı olarak okur. Modül ekspresyonizmden J-horror'a, Kore ve İspanyol korkusundan Latin Amerika ve Türk korkusuna uzanarak her kültürün canavarına neyi yüklediğini sorar.
Bütünleşik mercek. Yorum ve kanıt bir arada: aynı film hem bir kuramla okunur hem de bugün ölçülmüş olanla karşılaştırılır; ikisinin dili ayrı tutulur.
Bu modülün sonunda
- Korku paradoksunu (paradox of horror) psikanalitik ve psikolojik açıklamalarıyla ayrı ayrı adlandırır.
- Bir korku filminin canavarını bastırılanın dönüşü olarak okur ve bu okumanın sınırını gösterir.
- Japon, Kore, İspanyol, Latin Amerika ve Türk korkusunun kendi toplumsal kaygılarıyla bağını karşılaştırır.
- Bir korku sahnesinde ses, kurgu ve beklentinin uyarılmayı nasıl kurduğunu sahne düzeyinde çözümler.
Dersler
- M41-D01Korku paradoksu: neden korkmak isterizProgramda
Halloween ve The Texas Chain Saw Massacre üzerinden korku paradoksuna verilen katarsis, heyecan arayışı (sensation seeking) ve güvenli çerçeve cevaplarını ayırır ve her birinin neyi açıklayamadığını adlandırır.
Filmler: Cadılar Bayramı (John Carpenter, 1978) · The Texas Chain Saw Massacre (Tobe Hooper, 1974) · Night of the Living Dead (George A. Romero, 1968)
- M41-D02Ekspresyonizm ve ilk canavarlarProgramda
Caligari, Nosferatu ve Frankenstein'da çarpık mekânın ve canavar bedeninin iç dünyayı dışa vurma biçimini okur ve canavarı dönemin savaş sonrası kaygısına bağlayan okumanın kanıt düzeyini tartar.
Filmler: Dr. Caligari'nin Muayenehanesi (Robert Wiene, 1920) · Nosferatu (F. W. Murnau, 1922) · Frankenstein (James Whale, 1931)
- M41-D03Ailenin evi: bastırılanın dönüşüProgramda
Robin Wood'un bastırılanın dönüşü (return of the repressed) okumasını Cinnet, Ayin ve The Exorcist'teki aile içi dehşete uygular ve canavarın aileden mi aileye mi geldiğini sahne kanıtıyla gerekçelendirir.
Filmler: Cinnet (Stanley Kubrick, 1980) · Ayin (Ari Aster, 2018) · The Exorcist (William Friedkin, 1973)
- M41-D04Toplumsal korku: ırk, sınıf ve bedenProgramda
Get Out, Candyman ve Carrie'de korkunun ırkçılığı, mahalle belleğini ve ergen bedenine yönelik utancı nasıl görünür kıldığını gösterir ve toplumsal okuma ile bireysel ruhsal okumayı birbirinden ayırır.
Filmler: Get Out (Jordan Peele, 2017) · Candyman (Bernard Rose, 1992) · Carrie (Brian De Palma, 1976)
- M41-D05Yasın canavarıProgramda
The Babadook ve Don't Look Now'da canavarı ya da hayaleti işlenemeyen yasın imgesi olarak okur ve filmin yası iyileşme anlatısına mı yoksa bir arada yaşamaya mı bağladığını karşılaştırır.
Filmler: The Babadook (Jennifer Kent, 2014) · Don't Look Now (Nicolas Roeg, 1973)
- M41-D06J-horror: su, saç ve yalnızlıkProgramda
Ringu ve Kairo'da öfkeli kadın hayaletini, teknolojiyle bulaşan laneti ve kentsel yalnızlığı ayırır ve bu imgeleri Japon geleneğine ve dönemin toplumsal kaygısına bağlayan okumaları karşılaştırır.
Filmler: Ringu (Hideo Nakata, 1998) · Kairo (Kiyoshi Kurosawa, 2001)
- M41-D07Kore korkusu: aile sırrı ve toplumsal yaraProgramda
A Tale of Two Sisters, The Wailing ve Train to Busan'da korkunun aile sırrını, inanç karmaşasını ve sınıf ayrımını nasıl taşıdığını okur ve aynı türün üç farklı kaygıyla çalıştığını gösterir.
Filmler: A Tale of Two Sisters (Kim Jee-woon, 2003) · The Wailing (Na Hong-jin, 2016) · Train to Busan (Yeon Sang-ho, 2016)
- M41-D08İspanyol korkusu: çocuk, yetimhane ve iç savaşın gölgesiProgramda
El espinazo del diablo, El orfanato ve Ibáñez Serrador'un çocuk filminde çocuğun hem kurban hem tehdit olarak kuruluşunu okur ve hayaletin tarihsel travmayı taşıdığı okumayı kanıtıyla tartar.
Filmler: El espinazo del diablo (Guillermo del Toro, 2001) · El orfanato (J. A. Bayona, 2007) · ¿Quién puede matar a un niño? (Narciso Ibáñez Serrador, 1976)
- M41-D09Latin Amerika korkusu: efsane, kan ve tanıklıkProgramda
La Llorona, Cronos ve À Meia-Noite Levarei Sua Alma'da halk efsanesinin, ölümsüzlük arzusunun ve dine başkaldırının korkuya nasıl dönüştüğünü karşılaştırır ve La Llorona'nın soykırım tanıklığını efsaneyle nasıl birleştirdiğini gösterir.
Filmler: La Llorona (Jayro Bustamante, 2019) · Cronos (Guillermo del Toro, 1993) · À Meia-Noite Levarei Sua Alma (José Mojica Marins, 1964)
- M41-D10Türk korkusu: Drakula'dan cineProgramda
Drakula İstanbul'da, Şeytan, Dabbe ve Baskın üzerinden Türk korkusunun uyarlama, dinsel imge ve cin inancıyla kurduğu ilişkiyi sıralar ve yerli korkunun hangi kaygıyı Batı modelinden farklı adlandırdığını gerekçelendirir.
Filmler: Drakula İstanbul'da (Mehmet Muhtar, 1953) · Şeytan (Metin Erksan, 1974) · Dabbe (Hasan Karacadağ, 2006) · Baskın (Can Evrenol, 2015)