Gölge, Jung'un kişinin kendinde tanımadığı ve çoğu zaman başkasına yansıttığı yanına verdiği addır. Sinema gölgeyi ikizlerle, canavarlarla, düşmanlarla ve kalabalıklarla somutlaştırır; modül bu somutlaştırmaların hangisinin bir iç yüzleşmeyi, hangisinin yalnızca kötüyü dışarıya koymayı anlattığını ayırır.
Psikanaliz merceği. Bir kuramın filmi nasıl okuduğu. Okuma bir yorumdur, bulgu değil: her derste kimin yorumu olduğu söylenir ve en az bir karşı okuma verilir.
Bu modülün sonunda
- Gölge kavramını Freud'un bastırılmış olanından ayırarak tanımlar.
- Bir filmde gölgenin bireysel ve toplumsal yansıtılmasını sahne üzerinde gösterir.
- Gölgeyle bütünleşme ile gölgeye teslim olma anlatılarını karşılaştırır.
- Gölge kavramının kötülüğü açıklamak yerine iyi-kötü ikiliğine indirdiği durumları adlandırır.
Dersler
- M17-D01Gölge: kişinin kendinde görmediğiProgramda
Dövüş Kulübü ile Mamoulian'ın Jekyll ve Hyde uyarlamasında anlatıcının ikinci yüzünü gölge olarak okur ve iki filmin bu yüzü ne kadar dışsallaştırdığını karşılaştırır.
Filmler: Dövüş Kulübü (David Fincher, 1999) · Dr. Jekyll and Mr. Hyde (Rouben Mamoulian, 1931)
- M17-D02Düşmanda kendini görmekProgramda
Apocalypse Now'da Kurtz'u ve Aguirre, der Zorn Gottes'te Aguirre'yi yolculuğun sonunda karşılaşılan gölge olarak okur ve yansıtmanın sömürge şiddetiyle bağını adlandırır.
Filmler: Kıyamet (Francis Ford Coppola, 1979) · Aguirre, der Zorn Gottes (Werner Herzog, 1972)
- M17-D03Toplumsal gölge: grubun bastırdığıProgramda
Parazit'in bodrumunu ve La Ciénaga'nın çürüyen yazlık evini bir sınıfın görmek istemediği gölge olarak okur ve bireysel gölge kavramının toplumsal ölçeğe taşınmasının sınırını sınar.
Filmler: Parazit (Bong Joon-ho, 2019) · La Ciénaga (Lucrecia Martel, 2001)
- M17-D04Gölgeyle bütünleşmek mi, gölgeye teslim olmak mıProgramda
Siyah Kuğu'da Nina'nın ve Kara Şövalye'de Batman'in kendi karanlık yüzleriyle ilişkisini karşılaştırır ve bütünleşme ile yutulma arasındaki farkı gerekçelendirir.
Filmler: Siyah Kuğu (Darren Aronofsky, 2010) · Kara Şövalye (Christopher Nolan, 2008)
- M17-D05Gölgenin yaratıcı yüzüProgramda
Whiplash ve Frida'da bastırılmış öfkenin, acının ve tutkunun sanat üretimine dönüşmesini Jung'un gölgenin taşıdığı enerji fikriyle okur ve bu okumanın acıyı yüceltme tehlikesini adlandırır.
Filmler: Whiplash (Damien Chazelle, 2014) · Frida (Julie Taymor, 2002)
- M17-D06Kalabalığın gölgesi: sürü ve linçProgramda
Joker'in sokak kalabalığını ve Jagten'in kasabasını kolektif gölgenin bir günah keçisine yansıtılması olarak okur ve iki filmin izleyiciyi kalabalığın neresine koyduğunu karşılaştırır.
Filmler: Joker (Todd Phillips, 2019) · Jagten (Thomas Vinterberg, 2012)
- M17-D07Gölge kötülüğü açıklar mıProgramda
Elephant ile Hannah Arendt'in kötülüğü açıklamayı reddeden tutumunu gölge kavramının sunduğu psikolojik açıklamayla karşılaştırır ve kavramın nerede ahlaki bir kestirmeye dönüştüğünü gerekçelendirir.
Filmler: Elephant (Gus Van Sant, 2003) · Hannah Arendt (Margarethe von Trotta, 2012)