Jung, Freud'un kişisel bilinçdışının altına insanlığın ortak imge dağarcığı dediği bir katman ekledi: kolektif bilinçdışı ve onun biçimlendirici kalıpları olan arketipler. Modül, bu kavramların ne iddia ettiğini, sinemada nerede işe yaradığını ve arketipin bir imgeyle nasıl karıştırıldığını kurar. Son ders, her filme uyan bir anahtarın neden hiçbir kapıyı açmadığını sorar.
Psikanaliz merceği. Bir kuramın filmi nasıl okuduğu. Okuma bir yorumdur, bulgu değil: her derste kimin yorumu olduğu söylenir ve en az bir karşı okuma verilir.
Bu modülün sonunda
- Kişisel bilinçdışı ile kolektif bilinçdışı kavramlarını Jung'un kullandığı anlamda ayırır.
- Bir filmdeki imgeyi arketipin kendisinden (biçimden) ve basmakalıp tipten ayırarak adlandırır.
- Büyük Ana, bilge yaşlı ve düzenbaz arketiplerini birer film sahnesi üzerinde gösterir.
- Arketipsel okumanın yanlışlanamazlık eleştirisini bir film okuması üzerinde uygular.
Dersler
- M16-D01Kolektif bilinçdışı: kişisel olanın altındaki katmanProgramda
2001: A Space Odyssey ile The Tree of Life'ın kozmik imgelerini Jung'un kolektif bilinçdışı kavramıyla okur ve bu okumanın Freud'un kişisel bilinçdışından nerede ayrıldığını gösterir.
Filmler: 2001: Bir Uzay Destanı (Stanley Kubrick, 1968) · The Tree of Life (Terrence Malick, 2011)
- M16-D02Arketip ile arketipsel imge aynı şey değildirProgramda
Prenses Mononoke ve Kwaidan'daki doğaüstü figürlerde Jung'un içeriksiz biçim olarak arketip ile kültürün doldurduğu imge arasındaki ayrımı adlandırır.
Filmler: Prenses Mononoke (Hayao Miyazaki, 1997) · Kwaidan (Masaki Kobayashi, 1964)
- M16-D03Büyük Ana: besleyen ve yutanProgramda
mother! ile Onibaba'da annelik figürünün besleyen ve yutan iki yüzünü Büyük Ana arketipi üzerinden karşılaştırır.
Filmler: mother! (Darren Aronofsky, 2017) · Onibaba (Kaneto Shindo, 1964)
- M16-D04Bilge yaşlı ve rehberProgramda
Star Wars'ta Obi-Wan ile Dersu Uzala'da Dersu'yu bilge yaşlı arketipi olarak okur ve iki rehberin kahramana neyi öğrettiğini ayırır.
Filmler: Yıldız Savaşları (George Lucas, 1977) · Dersu Uzala (Akira Kurosawa, 1975)
- M16-D05Düzenbaz: kuralı bozan figürProgramda
Pom Poko'nun biçim değiştiren rakunlarını ve Toni Erdmann'ın şakacı babasını düzenbaz (trickster) arketipi olarak okur ve şakanın düzeni nasıl görünür kıldığını gösterir.
Filmler: Pom Poko (Isao Takahata, 1994) · Toni Erdmann (Maren Ade, 2016)
- M16-D06Arketip mi, basmakalıp karakter miProgramda
Stagecoach ve Yedi Samuray'ın karakter kadrosunda arketipsel figürü tür kalıbının stok tipinden ayıran ölçütü yazar.
Filmler: Stagecoach (John Ford, 1939) · Yedi Samuray (Akira Kurosawa, 1954)
- M16-D07Her şeye uyan anahtar: arketipsel okumanın eleştirisiProgramda
Close-Up ile Xala'yı arketip kalıbına sokmayı dener ve bu okumanın filmlerin tarihsel ve biçimsel özgüllüğünü nasıl sildiğini gerekçelendirir.
Filmler: Close-Up (Abbas Kiarostami, 1990) · Xala (Ousmane Sembène, 1975)