İçeriğe geç

Bölüm II · Freud perdede · Modül 14

Tekrar zorlantısı ve zaman döngüleri

6 ders programda

Freud 1914 tarihli Erinnern, Wiederholen und Durcharbeiten'de hatırlanamayanın eylemle tekrarlandığını, 1920'de de hoş olmayanın neden tekrar tekrar yaşandığını sorar. Zaman döngüsü filmleri bu soruyu olay örgüsünün yapısına çevirir. Modül Japon, Meksika, Amerikan, Alman, Fransız ve Türk filmlerinde tekrarın nedenini, döngünün nasıl kırıldığını ve döngüyü kırmanın psikanalitik karşılığı olan işleyerek geçmeyi (working through) okur.

Psikanaliz merceği. Bir kuramın filmi nasıl okuduğu. Okuma bir yorumdur, bulgu değil: her derste kimin yorumu olduğu söylenir ve en az bir karşı okuma verilir.

Bu modülün sonunda

  • Tekrar zorlantısını hatırlamanın yerine geçen eylem olarak tanımlar.
  • Zaman döngüsü yapısını tekrar zorlantısı kavramıyla okur ve okumanın sınırını gösterir.
  • Döngünün kırılmasını işleyerek geçme kavramıyla ilişkilendirir.
  • Kayıp bir nesneye bağlı takıntılı tekrarı bir karakterin davranışında adlandırır.

Dersler

  1. M14-D01Hoş olmayan neden tekrarlanırProgramda

    Woman in the Dunes'taki kumu kazmaya mahkûm adam ile El ángel exterminador'daki odadan çıkamayan konukları okuyarak tekrar zorlantısını bir durum olarak kuran anlatıyı gösterir.

    Filmler: Woman in the Dunes (Hiroshi Teshigahara, 1964) · El ángel exterminador (Luis Buñuel, 1962)

  2. M14-D02Zaman döngüsüProgramda

    Groundhog Day ile Palm Springs'teki tekrar eden günü okuyarak döngünün karakterde neyin değişmesiyle kırıldığını işleyerek geçme kavramıyla açıklar.

    Filmler: Bugün Aslında Dündü (Harold Ramis, 1993) · Palm Springs (Max Barbakow, 2020)

  3. M14-D03Döngüde suç ve cezaProgramda

    Triangle'daki suçluluk döngüsü ile Koş Lola Koş'un yeniden başlayan koşusunu karşılaştırarak tekrarın ceza mı yoksa ikinci bir şans mı olarak kurulduğunu gerekçelendirir.

    Filmler: Triangle (Christopher Smith, 2009) · Koş Lola Koş (Tom Tykwer, 1998)

  4. M14-D04Bellek kaybı ve tekrarProgramda

    Memento'daki hatırlayamayan adam ile La Jetée'deki bir anıya mahkûm adamı okuyarak hatırlanamayanın eylemle tekrarlanmasını gösterir.

    Filmler: Memento (Christopher Nolan, 2000) · La Jetée (Chris Marker, 1962)

  5. M14-D05Kayıp nesneye takılı tekrarProgramda

    Anayurt Oteli'ndeki kadının bıraktığı odayı koruyan Zebercet ile Sunset Boulevard'daki geçmişine kapanan yıldızı karşılaştırarak kayıp nesneye bağlı takıntılı tekrarı adlandırır.

    Filmler: Anayurt Oteli (Ömer Kavur, 1987) · Sunset Boulevard (Billy Wilder, 1950)

  6. M14-D06Aşkta tekrarProgramda

    Masumiyet'teki aynı kadının peşinden giden adam ile Phantom Thread'deki çiftin kendi döngüsünü kurmasını okuyarak bir ilişkide tekrarın hem bağ hem tutsaklık olabileceğini gösterir.

    Filmler: Masumiyet (Zeki Demirkubuz, 1997) · Phantom Thread (Paul Thomas Anderson, 2017)

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?