İçeriğe geç

Örnek atölyesi · Kalem Odası

Doğru ama anlaşılmayan jargon

Meslek dili doğru kullanılıyor ama karşıdaki karakter de seyirci de anlamıyor; “anladım” cevabı bir yalan.

İlk taslak

İÇ. ADLİYE, KALEM ODASI — GÜN

GÜLSÜM

Benim davam ne oldu?

MERAL

Dosyanız tensip edildi, ön inceleme duruşması için tebligat çıkarıldı. Karşı tarafın cevap dilekçesi bekleniyor, süre dolunca tahkikata geçilecek.

GÜLSÜM

Anladım, teşekkür ederim.

Yeniden yazım

İÇ. ADLİYE, KALEM ODASI — GÜN

GÜLSÜM

Kızım, benim dava ne oldu? Gülsüm Demir. Kiracı davası.

MERAL

(ekrana bakarak)

Tensip edilmiş.

GÜLSÜM

Hayırlısı. O iyi mi?

OZAN

Dosya açıldı demek, teyzeciğim. Hâkim bey ilk kez bakmış.

GÜLSÜM

Üç aydır açık değil miydi?

MERAL

Açıktı. Şimdi resmen açık.

Gülsüm Hanım çantasından katlanmış bir zarf çıkarıyor.

GÜLSÜM

Bu da geldi. Okudum, bir şey anlamadım. Kiracıya da gitti mi bundan?

MERAL

(zarfa bakıp ekrana dönerek)

Tebligat. Gitti. Ama dönmüş. Adreste yokmuş.

GÜLSÜM

Yokmuş ne demek? Her akşam ışığını görüyorum.

MERAL

O zaman o ışığın adresini bize yazın, Gülsüm Hanım.

Ne değişti?

  1. İlk taslakta Meral’in dili doğru ama sahnede kimse anlamıyor. Gülsüm’ün “anladım”ı bir yalan ve sahne bunu görmüyor.
  2. Yeniden yazımda her terim tek kelimeyle düşüyor ve bir karakter onu kendi diline çeviriyor. Ozan’ın “dosya açıldı demek”i, yeni öğrenenin herkese çevirme alışkanlığı.
  3. Seyirci terimi tanımdan değil sonuçtan öğreniyor: tebligat “dönmüş”, kiracı “adreste yokmuş”.
  4. Jargonun soğukluğu Gülsüm’ün “ışığını görüyorum”uyla kırılıyor. Meral’in son repliği aynı kuru dilde ona yol gösteriyor: mizah ile yardım aynı cümlede.

Kendi sahnende dene

Mesleki bir sahnede her terimin yanına onu kimin anlamadığını yaz. Anlamayan biri sahnedeyse terimi onun ağzında sonuca çevir; yoksa terimin bir sonucunu görüntüye koy.

Yeniden yazım tek doğru cevap değil, bir okuma. Aynı sorunun başka çözümleri de var; ölçülen, değişikliğin sahnede bir iş yapıp yapmadığı.