HSK nedir? Seviyeler ve bu programın yolu

Kanca

Bir dil öğrenmeye başlayan herkes er geç aynı soruyu sorar: hangi kelimeyi önce öğrenmeliyim? Çincede bu sorunun cevabı bir listede yazılı. Çin'in resmî Çince sınavı için yayımlanan izlenceye göre ilk seviyede bilmen beklenen kelime sayısı tam 300, okuyup tanıman beklenen karakter sayısı ise yalnız 246. En üst bantta liste 11.000 kelimeye ulaşıyor.

Bu ders o listenin arkasındaki sınavı tanıtıyor: HSK'nin ne olduğunu, kimin düzenlediğini, seviyelerin nasıl kurulduğunu ve önündeki 308 dersin bu seviyeleri hangi sırayla izlediğini.

Anlatım

Sınavın adı ve düzenleyeni

HSK, 汉语水平考试 (Hànyǔ Shuǐpíng Kǎoshì) adının pinyin baş harflerinden oluşur; Türkçede «Çince Yeterlik Sınavı» diye anılır. Sınavın adı 汉语 kelimesiyle başlar, yani H.1'den tanıdığın «Han dili» ile; 水平 «seviye, düzey», 考试 ise «sınav» demektir. Ana dili Çince olmayanların Çince düzeyini ölçer. Sonucu Çin'deki üniversitelere başvuruda, burs başvurularında ve iş başvurularında Çince bilgisinin belgesi olarak kullanılır.

Sınavı düzenleyen kurum 汉考国际 (Hànkǎo Guójì), İngilizce adıyla Chinese Testing International'dır (CTI). Kayıt, sınav takvimi ve sonuçlar chinesetest.cn adresindeki resmî sınav sitesinden yürür. Sınavın izlencesini ise Çin Eğitim Bakanlığına bağlı Uluslararası Dil Değişimi ve İşbirliği Merkezi (中外语言交流合作中心) yayımlar.

Bir standart, bir sınav

HSK'nin bugünkü biçimini anlamak için iki belgeyi ayırmak gerekir. Birincisi bir dil standardıdır. Çin Eğitim Bakanlığı ile Devlet Dil ve Yazı Komisyonu, Uluslararası Çince Eğitimi için Çince Düzey Standardı'nı (国际中文教育中文水平等级标准, GF0025-2021) Mart 2021'de yayımladı ve standart 1 Temmuz 2021'de yürürlüğe girdi. Standart, öğrenenin Çince düzeyini «üç bant, dokuz seviye» (三等九级) olarak tanımlar ve her seviyeyi dört ölçüyle betimler: hece, karakter, kelime ve dilbilgisi.

İkincisi o standarda dayanan sınav izlencesidir. Yeni HSK izlencesi (新版HSK考试大纲) Kasım 2025'te yayımlandı, kapağında yürürlük tarihi olarak Temmuz 2026 yazar. Yeni sınavın ilk oturumu 13 Aralık 2026'ya konmuştur; duyuruda bu sınav «3.0版HSK», yani HSK 3.0 diye anılır.

Önceki sınav altı seviyeliydi. 2026 takviminde «HSK 1–6» için on bir sınav günü vardır; sınav kâğıt üzerinde ya da bilgisayarda yapılır ve yılın son günü 13 Aralık'tır. Dokuz seviyenin üst bandı o takvimde ayrı bir satırdır: HSK 7–9 tek bir sınavdır, bilgisayarda yapılır ve 2026'da iki kez, Mayıs ve Kasım'da düzenlenir. Yeni sınav dinleme, konuşma, okuma ve yazmayı ölçer; üst bantta bunlara çeviri eklenir.

Dokuz seviye, üç bant

Dokuz seviye üç banda ayrılır: HSK 1–3 başlangıç (初等), HSK 4–6 orta (中等), HSK 7–9 ileri (高等). İzlencenin kelime listesi birikimlidir: her seviye bir öncekinin kelimelerini içerir ve üstüne yenilerini ekler. Karakter listesi ise her seviyenin yalnız yeni karakterlerini sayar; aşağıdaki tablo ikisinin birikimli toplamını da veriyor.

Kelime sayısı karakter sayısından hızlı büyür, çünkü bildiğin karakterler yeni kelimelerde yeniden birleşir. H.2'de 电 ve 脑 karakterlerinden 电脑 kelimesinin kurulduğunu görmüştün; izlence bu birleşmeyi sayıyla gösterir. En büyük sıçrama ise üst banttadır: HSK 6'dan sonra kelime listesi iki katından fazlasına çıkar, okunacak karakter sayısı da bir seviyede 1.148 artar.

İzlence karakterleri iki ayrı listede verir: okunup tanınacak karakterler (认读字) ve elle yazılacak karakterler (书写字). Yazma listesi daha kısadır: HSK 1 ile 2 birlikte 100 karakter, HSK 3'ten 6'ya her seviyede 150 karakter, üst bantta 500 karakter; toplam 1.200. H.3'te öğrendiğin «我会认，不会写» cümlesi burada sınavın kendi ölçüsü olur: okuyabildiğin karakterlerin hepsini yazabilmen beklenmez.

Programın yolu

Önündeki program dokuz basamakta ilerler ve sırası izlenceden gelir. İlk iki basamak sınav seviyesi taşımaz. Hazırlık, dilin ve yazının ne olduğunu anlatır. Ses ve Yazı, tonları, pinyin seslerini ve karakterin iç yapısını işler; bu 24 derste dilbilgisi yükü yoktur. Ardından HSK 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 seviyeleri ve üst bant gelir.

Programın sıralama ilkesi şudur: bir dilbilgisi yapısı izlencede hangi seviyedeyse burada da o seviyede öğretilir. 把 yapısı izlencenin HSK 3 listesindeyse, onu HSK 3 derslerinde görürsün; HSK 1 derslerindeki örnek cümleler de HSK 1 listesindeki ve o ana kadar tanıtılmış karakterlerle kurulur. Bu yüzden program sıralıdır ve ders atlanmaz: 了 yerine oturmadan 把 cümlesi kurulmaz.

Her seviye bir tekrar ve seviye sınavı dersiyle kapanır; tablonun son sütunundaki kodlar o derslerdir. Ses ve Yazı basamağı da bir sınavla biter, çünkü tonları ve pinyini oturtmadan HSK 1'in ilk cümlesine geçmek, temelsiz bir binaya kat çıkmak olur. Seviye sınavı resmî HSK'nin yerini tutmaz; senin o basamağı gerçekten bitirip bitirmediğini gösterir.

Karakter köşesi

水平 iki karakterden kurulu bir kelimedir ve anlamı «seviye, düzey»dir; 水 tek başına «su» demektir. Kelimenin anlamını karakterlerin anlamlarını toplayarak bulmaya çalışma: 水平 bir kelime olarak ezberlenir. 考 ile 试 ise birlikte 考试 «sınav» kelimesini kurar; 考 tek başına fiil olarak da kullanılır: 考HSK, «HSK'ye girmek». 试 ve 词, H.3'te gördüğün 讠 kökünü taşır. 级 seviyelerin adında geçer: 一级, 三级, 七到九级.

Türkçe ile karşılaştırma

Türkçede bir kelime listesi hazırlamak kolay görünür: «ev», «evler», «evlerimizden» aynı kökün biçimleridir ve sözlükte tek madde olarak durur. Türkçe kelimeyi sonuna ek getirerek büyütür, sözlük de kökü sayar. Çince kelime listesi başka bir ölçüyle kurulur. HSK listesinde 汉语 «Çince» ve 汉字 «Çince karakter» iki ayrı maddedir, ama ikisi de 汉 karakterini paylaşır. Bir Türkçe sözlük kökleri sayar; HSK izlencesi kelimeleri ve karakterleri ayrı ayrı sayar.

Türkçe okuyup yazan biri, okuyabildiği her kelimeyi yazabileceğini de varsayar. 29 harf bir kez öğrenildiğinde okuma ile yazma birlikte yürür; «okuyabiliyorum ama yazamıyorum» durumu Türkçede ancak yazım kuralında, bir şapkada ya da bir kesme işaretinde yaşanır. Çincede bu ayrım sınavın içine yazılmıştır. İzlence üst bantta 3.088 karakterin okunmasını, ama 1.200 karakterin elle yazılmasını bekler. Telefonda ve bilgisayarda pinyinle yazıldığı için tanımak, elle yazmaktan daha sık kullanılan beceridir.

Seviye adları da Türkçe konuşan okura tanıdık gelebilir. İngilizce ya da Almanca dersinden A1, B2, C1 gibi harfli seviyeler bilinir. HSK kendi ölçeğini kullanır ve seviyelerini sayılarla adlandırır; iki ölçek ayrı amaçlarla kurulduğu için bu programda HSK seviyeleri harfli seviyelere çevrilmez.

Örnekler

Örnek diyalog

Dönem başında 张老师 sınıfa bir duyuru asıyor: HSK kayıtları açılmış. Deniz duyurunun önünde durup soruyor; 小明 ders arasında yanlarına geliyor.

Deniz'in son cümlesi sınıfta güldürür, ama yaptığı hesap doğrudur. Üç yüz kelime bir dönemde öğrenilebilecek bir hedeftir; on bir bin kelime ise yılların işidir ve o yolun ilk adımı yine aynı üç yüz kelimedir. Diyalogdaki 一级 ifadesinde 一'in tonu değişmez, çünkü burada sıra bildirir: «birinci seviye».

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. 汉语 (Hànyǔ), 水平 (shuǐpíng), 考试 (kǎoshì): H, S, K. Baş harfler hecelerden değil, bu üç kelimeden alınır.
2. 1.000 kelime. HSK 2'nin birikimli listesi 500 kelime olduğu için HSK 3'te 500 yeni kelime eklenir.
3. Okuyabildiğin her karakteri elle yazabilmen beklenmez. Üst bantta 3.088 karakterin okunması, 1.200 karakterin yazılması beklenir; karakteri tanımak, gündelik hayatta onu elle yazmaktan daha sık gereken beceridir.
4. HSK 3. Program bir yapıyı izlencede bulunduğu seviyede öğretir ve 把 izlencenin HSK 3 dilbilgisi listesindedir.
5. «Üçüncü seviyeye giriyorum.» 考 burada fiildir: «sınava girmek».

Özet kartı

1. HSK (汉语水平考试, Hànyǔ Shuǐpíng Kǎoshì), Çince Yeterlik Sınavı'dır; 汉考国际 (CTI) düzenler, kayıt ve takvim chinesetest.cn'dedir.
2. 2021 standardı (GF0025-2021) Çince düzeyini üç bant, dokuz seviye olarak tanımlar; Kasım 2025'te yayımlanan yeni izlence bu standarda dayanır, yeni sınavın ilk oturumu 13 Aralık 2026'dır.
3. Bantlar: HSK 1–3 başlangıç, HSK 4–6 orta, HSK 7–9 ileri. Üst bant tek bir sınavdır.
4. Birikimli kelime sayısı 300'den (HSK 1) 11.000'e (HSK 7–9) çıkar; okunacak karakter 246'dan 3.088'e, yazılacak karakter toplamı 1.200'dür.
5. Program dokuz basamaktır: Hazırlık, Ses ve Yazı, HSK 1–6 ve HSK 7–9; toplam 308 ders.
6. Bir yapı izlencede hangi seviyedeyse burada da o seviyede öğretilir; her basamak bir seviye sınavı dersiyle kapanır.

Sonraki derse köprü

Artık yolun haritası elinde: hangi basamakta ne öğreneceğini ve her basamağın neyle kapandığını biliyorsun. Bir sonraki ders aynı yolu Türkçe konuşan birinin gözünden tartıyor. Fiilin kişiye ve zamana göre hiç çekilmemesi gibi işini kolaylaştıran yerleri ve ton, karakter, ölçü kelimeleri gibi yokuşları ayırıyor. Diyalogda Xiao Ming'in «三百个词» derken sayı ile kelime arasına koyduğu 个, o yokuşlardan birinin ilk işaretiydi.