İçeriğe geç

Uyarı · Eğitim içeriğidir; tanı veya tedavi değildir. Acil belirtilerde 112.

Güvenlik merkezi

Bölüm 8

Tanı yöntemi

390 kelime · ≈ 2 dakika

TCM’de amaç yalnızca bir hastalık adı vermek değil, belirtilerin altında olduğu düşünülen örüntüyü — zheng belirlemektir. Aynı biyomedikal hastalık farklı kişilerde farklı örüntülere; farklı biyomedikal hastalıklar ise benzer bir geleneksel örüntüye bağlanabilir.

8.1 Dört muayene

1. Bakma — Wang

  • Genel görünüm ve canlılık, yani Shen
  • Yüz rengi ve beden yapısı
  • Duruş ve hareket
  • Deri, saç, göz, dudak ve tırnaklar
  • Salgı ve dışkı özellikleri
  • Dil gövdesi ve dil kaplaması

2. Dinleme ve koklama — Wen

  • Ses gücü ve ritmi
  • Konuşma, nefes, öksürük
  • Hırıltı veya iç çekme
  • Beden, nefes ve salgı kokuları

3. Sorma — Wen

Klasik sorgulama; ateş/üşüme, terleme, baş-gövde ağrısı, dışkı-idrar, iştah, susama, göğüs-karın, işitme, uyku, enerji, duygular, adet/üreme ve belirtilerin zamanlamasını içerir.

4. Dokunma — Qie

  • Radyal nabızların değerlendirilmesi
  • Ağrılı veya hassas bölgeler
  • Cilt ısısı, nemi ve dokusu
  • Karın ve kanal palpasyonu

8.2 Dil değerlendirmesi

Geleneksel olarak incelenenler

  • Gövde rengi: Soluk, kırmızı, koyu kırmızı, morumsu
  • Şekil: İnce, şiş, çatlak, diş izli, sert veya gevşek
  • Hareket: Titreme, sapma, hareketsizlik
  • Kaplama: İnce/kalın, beyaz/sarı/gri/siyah, kuru/ıslak, yağlı, soyulmuş
  • Alt dil damarları: Belirginlik ve renk

Klasik bölgesel haritalar dil ucunu Kalp/Akciğer, merkezi Dalak/Mide, yanları Karaciğer/Safra Kesesi, kökü Böbrek alanlarıyla ilişkilendirir. Bu harita anatomik organ görüntülemesi değildir.

Güvenilirlik sınırı

Işık, kamera beyaz dengesi, yiyecek/içecek boyaları, sigara, ağız hijyeni, susuzluk ve dilin dışarı çıkarılma süresi görünümü etkiler. Araştırmalar standart tanımlar ve fotoğraf koşulları kullanıldığında bazı özelliklerde uyumun artabildiğini, genel gözlemci uyumunun ise özellikten özelliğe geniş değiştiğini gösterir.

Dil tanısının gözlemci güvenilirliği için: R32

8.3 Nabız değerlendirmesi

Her iki el bileğinde cun, guan ve chi olmak üzere üç pozisyon; yüzeysel, orta ve derin basınç düzeylerinde değerlendirilir. Pozisyon–organ eşleşmeleri okul ve geleneğe göre değişebilir.

Yaygın 28 nabız niteliği:

  1. Yüzeysel — Fu
  2. Derin — Chen
  3. Yavaş — Chi
  4. Hızlı — Shuo
  5. Boş/Zayıf — Xu
  6. Dolu/Güçlü — Shi
  7. Kaygan — Hua
  8. Pürüzlü — Se
  9. Uzun — Chang
  10. Kısa — Duan
  11. Taşkın — Hong
  12. Çok ince/belirsiz — Wei
  13. Gergin — Jin
  14. Gevşek/ılımlı — Huan
  15. İçi boş — Kou
  16. Telli — Xian
  17. Davul derisi — Ge
  18. Sağlam/hapsedilmiş — Lao
  19. Yumuşak/nemli — Ru
  20. Güçsüz — Ruo
  21. Dağınık — San
  22. İnce — Xi
  23. Gizli — Fu, farklı Çince karakter ve ton
  24. Hareketli — Dong
  25. Aceleci, hızlı-düzensiz — Cu
  26. Düğümlü, yavaş-düzensiz — Jie
  27. Düzenli aralıklı — Dai
  28. Çok hızlı — Ji

Bilimsel değerlendirme

Manuel nabız tanısına ilişkin sistematik derlemeler, iyi tanımlanmamış klasik niteliklerde gözlemciler arası güvenilirliğin sorunlu olduğunu; operasyonel tanımlar, benzer eğitim ve kör değerlendirme ile bazı niteliklerde daha kabul edilebilir uyum sağlanabildiğini gösterir. TCM tanılarında gözlemciler arası genel uyum çoğu çalışmada düşük–orta düzeydedir. Bu nedenle nabız, kan basıncı ölçümü, elektrokardiyografi veya laboratuvar testinin alternatifi değildir.

Kaynaklar: R30 R31

Sayfa künyesi

Son kanıt taraması
1 Ağustos 2026
Son tıbbi inceleme
Yapılmadı — inceleme bekliyor
Sonraki planlı inceleme
1 Ağustos 2027
Paket sürümü
2.0 · 1 Ağustos 2026

Güncelleme ritmi: Tarih ve temel kavramlar — yılda bir. Sonraki inceleme tarihi, kanıt tarama kesim tarihine bu ritim eklenerek hesaplanır — o tarih geçtiğinde sayfa eskimiş sayılır.

Düzeltme bildirimi: bu akademide bir hata bildirim kanalı henüz tanımlanmadı. Editoryal standart her sayfada böyle bir bağlantı istiyor; eksiklik gizlenmeden bildiriliyor.

Bu site eğitim ve genel sağlık okuryazarlığı içindir. Tanı, reçete veya kişiye özel tedavi sunmaz. Akupunktur, moksa, yaş kupa ve tıbbi ürünler yetkisiz veya yanlış uygulandığında ciddi zarar verebilir. Sağlık sorunlarında yetkili sağlık profesyoneline başvurun; acil belirtilerde 112’yi arayın. Devam eden tedavinizi hekim önerisi olmadan değiştirmeyin.