Standartlar, politika ve sınıflandırma
- R01
Global Traditional Medicine Strategy 2025–2034
Dünya Sağlık Örgütü. · 2025
Stratejinin dört hedefi: kanıtı güçlendirme, güvenlik/düzenleme, uygun entegrasyon ve sektörler arası değer. Bu belge tek tek tedavilerin DSÖ tarafından onaylandığı anlamına gelmez.
Kaynağı aç ↗ - R02
WHO International Standard Terminologies on Traditional Chinese Medicine
Dünya Sağlık Örgütü. · 2022
TCM’nin temel kuram, tanı, örüntü, tedavi ve uygulama terimleri; 3.415 terimlik standart.
Kaynağı aç ↗ - R03
WHO Benchmarks for the Practice of Acupuncture
Dünya Sağlık Örgütü. · 2021
Akupunktur hizmeti için asgari altyapı ve güvenli uygulama unsurları.
Kaynağı aç ↗ - R04
Standard Acupuncture Nomenclature
Dünya Sağlık Örgütü.
14 ana hat üzerinde 361 klasik noktanın kod, Pinyin ve karakter standardı.
Kaynağı aç ↗ - R05
Traditional Medicine — ICD-11 FAQ
Dünya Sağlık Örgütü.
ICD-11 geleneksel tıp bölümünün kayıt, karşılaştırma ve araştırma amacı; sınıflandırmanın tedavi etkinliği onayı olmadığı ayrımı.
Kaynağı aç ↗
Tarih
- R06
Traditional Chinese Medicine Collection
U.S. National Library of Medicine.
Çin tıbbı metinleri, tarihsel dönemler ve koleksiyon bağlamı.
Kaynağı aç ↗ - R07
Huangdi Neijing Suwen
Library of Congress.
Eserin Savaşan Devletler–Qin–Han aralığında oluşumu, Suwen/Lingshu ayrımı ve tarihsel niteliği.
Kaynağı aç ↗ - R08
Tu Youyou — Biographical
Nobel Prize. · 2015/2016
Artemisinin keşfinin geleneksel metinlerden gelen ipucu ile farmakognozi, ekstraksiyon ve klinik araştırmayı birleştirmesi.
Kaynağı aç ↗
Genel TCM, akupunktur ve kanıt
- R09
Traditional Chinese Medicine: What You Need To Know
U.S. NCCIH.
TCM’nin kapsamı; akupunktur, tai chi ve bitkisel ürünler için genel etkinlik ve güvenlik özeti.
Kaynağı aç ↗ - R10
Acupuncture: Effectiveness and Safety
U.S. NCCIH.
Ağrı ve diğer durumlar; sinir sistemi, doku ve bağlamsal etkiler; enfeksiyon ve organ yaralanması riski.
Kaynağı aç ↗ - R11
Acupuncture for Chronic Nonspecific Low Back Pain
Cochrane. Mu J ve ark. · 2020
Sahte akupunktur, tedavisiz ve olağan bakımla karşılaştırmalar; orta–çok düşük kesinlik.
Kaynağı aç ↗ - R12
Acupuncture for Peripheral Joint Osteoarthritis
Cochrane. Manheimer E ve ark. · Güncel özet 2022
Sahte akupunktura göre küçük ve önceden belirlenmiş klinik anlam eşiğine ulaşmayan kısa dönem fark; bekleme listesine göre daha büyük fark.
Kaynağı aç ↗ - R13
Acupuncture for the Prevention of Tension-Type Headache
Cochrane. Linde K ve ark. · 2016
Sık gerilim tipi baş ağrısında orta/düşük kesinlikte sonuçlar; gerçek ve sahte uygulama farkı.
Kaynağı aç ↗ - R14
Acupuncture for Preventing Migraine Attacks
Cochrane. Linde K ve ark. · 2016
Epizodik migrende atak sıklığı; tedavisiz, sahte akupunktur ve koruyucu ilaç karşılaştırmaları.
Kaynağı aç ↗ - R15
PC6 Acupoint Stimulation for Preventing Postoperative Nausea and Vomiting
Cochrane. Lee A ve ark. · Kanıt Haziran 2025’e kadar
77 çalışma/9.847 katılımcı genel ağı; invaziv ve noninvaziv PC6 yöntemlerinde fayda olasılığı, kanıtın çoğunlukla düşük güveni ve eksik zarar bildirimi.
Kaynağı aç ↗ - R16
Tai Chi: What You Need To Know
U.S. NCCIH.
Yaşlılarda düşme, osteoartrit, kronik hastalıklar ve güvenlik.
Kaynağı aç ↗ - R17
Qigong: What You Need To Know
U.S. NCCIH.
Qigong türleri, ağrı ve kronik hastalıklardaki belirsizlik, genel güvenlik.
Kaynağı aç ↗ - R18
Cupping
U.S. NCCIH.
Kupa için düşük kaliteli kanıt; morarma, yanık, enfeksiyon, anemi ve kan yoluyla bulaşan hastalık riski.
Kaynağı aç ↗ - R19
Moxibustion for Turning a Baby in Breech Position
Cochrane. Coyle ME ve ark. · 2023
Doğumdaki geliş üzerine orta kesinlikte olası fayda, sezaryene az/hiç etki, yetersiz advers olay verisi.
Kaynağı aç ↗ - R20
Efficacy and Safety of Tuina for Chronic Nonspecific Low Back Pain
Yang J ve ark. · 2023
Ağrı ve işlevde olası fayda, düşük kanıt düzeyi ve heterojenlik.
PubMed kaydını aç ↗ - R21
Chronic Primary Pain: Recommendations
NICE. · 2021, yaşayan kılavuz sayfası
16 yaş üstü kronik primer ağrıda belirli koşullarla tek akupunktur/kuru iğneleme kürü düşünülebilmesi.
Kaynağı aç ↗
Bitkisel ürünler ve toksisite
- R22
Asian Ginseng: Usefulness and Safety
U.S. NCCIH. · Güncelleme 2025
Küçük/kısa çalışmalar; uykusuzluk, kan şekeri, pıhtılaşma, otoimmün hastalık ve gebelik uyarıları.
Kaynağı aç ↗ - R23
Astragalus: Usefulness and Safety
U.S. NCCIH. · Güncelleme 2025
Herhangi bir hastalık için yeterli güvenilir kanıt bulunmaması; otoimmün hastalık ve immünsüpresan etkileşimi.
Kaynağı aç ↗ - R24
Licorice Root: Usefulness and Safety
U.S. NCCIH.
Glisirizinle hipertansiyon, potasyum düşüklüğü, ritim bozukluğu/kalp durması ve kortikosteroid etkileşimi.
Kaynağı aç ↗ - R25
Ephedra: Usefulness and Safety
U.S. NCCIH. · Güncelleme 2024
Hipertansiyon, kalp krizi, nöbet, inme, psikoz ve ABD düzenleyici yasağı.
Kaynağı aç ↗ - R26
Import Alert 54-10 — Products Containing Aristolochic Acid
U.S. FDA.
Aristoloşik asidin güçlü nefrotoksin ve kanserojen oluşu; tür/ad karışıklığıyla maruziyet.
Kaynağı aç ↗ - R27
Polygonum multiflorum
NIH LiverTox. · 2020
He Shou Wu ile iyi belgelenmiş, bazen ağır veya ölümcül akut karaciğer hasarı.
Kaynağı aç ↗ - R28
Chinese and Other Asian Herbal Medicines
NIH LiverTox. · 2022
Çok bileşenli ürünlerde değişken içerik; Ma Huang, He Shou Wu ve başka maddelerle karaciğer hasarı.
Kaynağı aç ↗ - R29
Key Technical Issues of Quality Impacting on the Safety of Herbal Medicines
WHO. · 2021
Kimlik, işleme, kalite, uyumsuzluk ve bitki–ilaç etkileşimi sorunları; Aconitum güvenliği.
Kaynağı aç ↗
Tanı güvenilirliği
- R30
Reliability of Manual Pulse Diagnosis Methods in Traditional East Asian Medicine
Bilton K, Zaslawski C. · 2016
Nabız tanısında sınırlı kanıt; operasyonel tanımların güvenilirliği artırabilmesi ve çalışma sınırlılıkları.
PubMed kaydını aç ↗ - R31
Experimental Studies of Inter-Rater Agreement in Traditional Chinese Medicine
Jacobson E ve ark. · 2019
TCM tanılarında düşük–orta gözlemci uyumu, yöntem ve raporlama sorunları.
PubMed kaydını aç ↗ - R32
Reliability of Morphological Characteristics in Traditional Chinese Tongue Diagnostics
PubMed indeksli çalışma. · 2009
Dil özelliklerinde gözlemci uyumunun özellik ve yöntem standardına göre geniş değişimi.
PubMed kaydını aç ↗
Türkiye mevzuatı
- R33
Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği
T.C. Sağlık Bakanlığı. · 28 Nisan 2026, Resmî Gazete 33237
Yetkili merkez/ünite, sertifika, tanı yetkisi, tamamlayıcılık, onam, kayıt ve istenmeyen etki bildirimi.
Bakanlık sayfasını aç ↗ - R34
Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları
T.C. Sağlık Bakanlığı. · 2026
Yönetmelik kapsamındaki 15 uygulama alanının güncel resmî listesi.
Kaynağı aç ↗
Araştırma raporlama standardı
- R35
STRICTA — Revised Standards for Reporting Interventions in Clinical Trials of Acupuncture
EQUATOR Network.
Akupunktur klinik çalışmalarının müdahale ve yöntem raporlama standardı.
Kaynağı aç ↗
Bağlantılar aylık otomatik kırık bağlantı kontrolünden geçirilmelidir (paket · Güncelleme düzeni). Bir kaynağın burada kayıtlı olması, o kurumun bu akademiyi onayladığı anlamına gelmez.