Ana sayfa için kısa tanım
Beden odaklı travma terapisi, travma sonrası yaşantıları yalnızca düşünceler ve sözcükler üzerinden değil; bedensel duyumlar, hareket, duruş, nefes, iç organlardan gelen sinyaller, çevresel yönelim ve ilişki içindeki güven deneyimi üzerinden de ele alan yöntemlerin ortak adıdır. Tek bir standart tedavi değildir. Somatic Experiencing, Sensorimotor Psychotherapy, travmaya duyarlı yoga, beden psikoterapisi, farkındalık temelli programlar, hareket ve egzersiz, nefes düzenleme ve biyogeribildirim gibi birbirinden farklı uygulamalar bu şemsiye altında anılabilir.
Bu yaklaşımların ortak amacı genellikle kişinin beden sinyallerini daha güvenli biçimde fark etmesi, aşırı uyarılma veya kopukluk anlarını tanıması, seçim ve kontrol duygusunu güçlendirmesi ve travmayla ilişkili kaçınma örüntülerini azaltmasıdır. Bununla birlikte her yaklaşımın kuramı, uygulayıcı eğitimi, güvenlik profili ve bilimsel kanıtı aynı değildir.
En önemli bilimsel cümle
PTSD için en güçlü ve tutarlı kanıt hâlâ travma odaklı psikoterapilerdedir. 2023 VA/DoD kılavuzu özellikle Bilişsel İşlemleme Terapisi (CPT), Uzun Süreli Maruz Bırakma (PE) ve EMDR'yi güçlü biçimde önerir. WHO ve NICE da travma odaklı bilişsel davranışçı yaklaşımlar ile EMDR'yi başlıca seçenekler arasında gösterir. Beden ve hareket odaklı uygulamalar bazı kişilerde yararlı olabilir; ancak çoğu, ilk seçenek tedavinin yerine geçen değil, onu destekleyen veya henüz araştırılmakta olan yaklaşımlardır. Kaynaklar: VA/DoD 2023 kılavuzu, WHO 2023 önerileri, NICE NG116.
Her sayfada bulunması gereken sağlık uyarısı
Bu site eğitim amaçlıdır; tanı, kişiye özel tedavi veya acil yardım sunmaz. Travma anılarını tek başınıza canlandırmaya, yoğun nefes çalışmalarıyla değişmiş bilinç hâli oluşturmaya ya da kontrolsüz biçimde titreme başlatmaya çalışmayın. Uygulama sırasında yoğun korku, donakalma, gerçekdışılık, kendine zarar verme düşüncesi, göğüs ağrısı, bayılma, nöbet veya nefes alamama gelişirse uygulamayı bırakın ve uygun profesyonel yardım alın. Yakın ve ciddi tehlike varsa Türkiye'de 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.