Eritrosit, Lökosit ve Trombosit Tanıma

Açılış

Kitapta beş lökosit resmi var. Her biri temiz, keskin ve birbirinden apaçık farklı.

Sonra mikroskoba oturuyorsun. Önündeki hücre hiçbirine tam benzemiyor: rengi daha soluk, çekirdeği kitaptakinden başka bir açıdan duruyor, granülleri seçilmiyor. Bir sonrakine bakıyorsun, o da benzemiyor.

Sorun sende değil. Sorun yöntemde.

Resim eşleştirmek çalışmaz, çünkü eşleştirilecek tek bir resim yok. Aynı hücre boyamaya, yaymanın kalınlığına ve o hücrenin nasıl yattığına göre farklı görünür. Çalışan şey resim değil, soru dizisidir — ve soruların sırası, cevaptan daha önemlidir.

Bu ders K3 katmanında. Sonunda beş resim ezberlemiş olmayacaksın; dört soruluk bir karar zinciri kurmuş olacaksın ve o zincir kötü bir preparatta da çalışacak.

Bu derste ne olacak

Önce resim eşleştirmenin neden bozulduğunu göreceğiz. Sonra bir yaymada büyüklüğün nasıl ölçüldüğünü kuracağız — çünkü ölçüsüz büyüklük bir bilgi değil. Ardından dört soruyu güvenilirlik sırasına dizeceğiz ve zinciri tek tek işleteceğiz. Sonra sıklığın neden ipucu olup kanıt olmadığını konuşacağız. Son olarak eritrositte ve trombositte neyin varyant, neyin artefakt olduğunu ayıracağız.

Sıfır noktası

Ve Ders 03-60'ın dört adımını yanında tut: ince kenarı bul, eritrosit zeminini gör, çekirdek ara, küçük parçacıkları fark et. Bu ders o dördüncü adımdan sonrasını kuruyor.

Mekanizma

Neden resim eşleştirme bozulur

Üç değişken var ve üçü de hücreden bağımsız.

1. Boyama. Ders 03-06'da kurmuştuk: hazırlama ne göreceğini belirler. Kan yaymasında granülleri ayıran şey onların boyaya verdiği tepkidir; boya karışımı ya da bekleme süresi değişirse aynı granül başka bir renk verir.

2. Kalınlık. Ders 03-03'te kurmuştuk: kalın yerde her şey daha koyu görünür. Yaymanın kalın ucundaki bir lökosit büzüşmüş ve koyulaşmış görünür; ince kenardaki aynı hücre yayılmış ve açık görünür.

3. Duruş. Loblu bir çekirdek yandan bakıldığında tek parça gibi görünebilir. Hücre yuvarlak değildir; kesitte ya da yaymada gördüğün şey onun bir görünümüdür.

Öyleyse:

RESİM DEĞİŞKEN, İLİŞKİ SABİTTİR — TANIMA, RENGİN KENDİSİNE DEĞİL, PARÇALAR ARASINDAKİ ORANA DAYANMALIDIR.

Çekirdek hücrenin ne kadarını kaplıyor, kaç parça, taneciklerin boyu çekirdeğe göre ne — bunlar boyamayla değişmez. Rengin tonu değişir.

Ölçü birimi: eritrosit

Ders 03-04'te kurmuştuk: yanında bilinen bir şey yoksa büyüklük söylenemez. Mikroskopta "büyük hücre" tek başına bir ifade değildir; büyütme değiştiğinde anlamı kayar.

Kan yaymasının bu sorunu kendiliğinden çözülmüş durumda: alanın her yerinde, çapı dar bir aralıkta duran binlerce eritrosit var.

BİR KAN YAYMASINDA CETVEL ZATEN ALANIN İÇİNDEDİR — HER BÜYÜKLÜK ERİTROSİTE GÖRE SÖYLENİR.

Bundan sonra "büyük" demeyeceğiz. "Eritrositin iki katı", "eritrosite yakın" diyeceğiz. Bu tek alışkanlık, tanımanın en kaygan iki ayrımını sağlamlaştırıyor.

Zincir: dört soru, güvenilirlik sırasıyla

Ders 03-52'de kurduğumuz kural: önce en güvenilir işarete bak. Güvenilir olan, hazırlamadan en az etkilenendir.

Soru 1 — Çekirdek var mı?

Ders 03-60'ta kurmuştuk. Yoksa eritrosit ya da trombosit; varsa lökosit. Bu soru boyamadan hemen hiç etkilenmez, o yüzden başta durur.

Soru 2 — Çekirdek kaç parça?

İnce köprülerle bağlı birden çok parça görüyorsan granülosit ailesindesin. Tek parça — yuvarlak, girintili ya da at nalı — ise agranülosit ailesindesin.

Bu soru ikinci sırada çünkü biçim, renkten daha dayanıklı bir işarettir. Ama tek uyarısı var: yandan duran bir lob tek parça gibi görünebilir. Emin değilsen hücreyi tek başına yargılama, aynı görünümden birkaç tane ara.

Soru 3 — Aile granülosit ise: taneciklerin rengi ve boyu.

Şimdi renge ancak burada, ailenin içini ayırmak için başvuruyoruz:

Bir kısayol: bazofilde tanecikler o kadar koyu ki çekirdeği saklarlar. "Çekirdeğini göremiyorum" duygusu, bazofilin kendi işaretidir.

Soru 4 — Aile agranülosit ise: sitoplazma ne kadar?

İki hücreyi ayıran şey burada büyüklük değil, oran:

• Lenfosit: Çekirdek hücrenin neredeyse tamamı. Sitoplazma ince bir kenar şeridi. Küçük olanı eritrosite yakın boydadır.
• Monosit: Çekirdek girintili ya da at nalı biçiminde, sitoplazma bol ve geniş. Lökositlerin en irisi.

Oranı sormak, büyüklüğü sormaktan güvenlidir: yaymanın kalınlığı hücreyi büyütüp küçültebilir ama çekirdek ile sitoplazmanın birbirine oranını değiştirmez.

Kaynağın tanımayı üretimden ÖNCEYE koyması bir öğretim kararı: önce hazır ürünü tanırsın, sonra fabrikaya girersin. Tersi sırada kemik iliğindeki ara biçimler, karşılığı olmayan adlar olarak kalırdı.

Sıklık bir ipucudur, kanıt değil

Yukarıdaki tablonun son sütunu tanıma sırasında işine yarar: bir yaymada gördüğün lökositlerin çoğu nötrofildir, sonra lenfosit gelir, bazofil ise nadiren karşına çıkar.

Bunu tahmin için kullan, karar için değil.

Ders 00-22'de kurmuştuk: bir ifadenin ne kadar kesin olduğu, dilinden okunur. "Genellikle" diyen bir kural, tek bir hücre hakkında konuşurken kanıt değildir. Sıklığa dayanıp işaretleri okumadan karar veren biri, en çok da nadir olanı kaçırır — çünkü nadir olan zaten beklemediğidir.

Hücrelerin oranını saymak ayrı bir iştir ve klinik bir ölçümdür; referans aralıkları, yorumu ve hangi durumda ne anlama geldiği bu dersin konusu değildir (Ders 00-16).

Trombosit: küçük olan her şey trombosit değildir

Trombositler eritrositlerin arasına serpilmiş, onlardan belirgin biçimde küçük, çekirdeksiz parçacıklardır.

İki tuzağı var:

1. Kümelenme. Trombositler bir araya toplandığında tek bir büyük nesne gibi görünür ve hücre sanılabilir. Ayıran işaret Soru 1'dir: kümede çekirdek yoktur.

2. Üst üste binme. Yaymanın kalın bölgesinde bir trombosit, bir eritrositin üstüne denk gelip onun içinde bir yapı gibi görünebilir. Ders 03-60'ın birinci adımı bu yüzden ilk adımdır: yanlış yerde bakan, doğru soruyu sorsa da yanlış cevap alır.

Eritrositte varyant ile artefaktı ayırmak

Kapanışta en ince ayrım.

Bir yaymada eritrositlerin hepsi tek biçimli değildir: bazıları üst üste dizilir, bazılarının kenarı dişli görünür, bazıları köşeye sıkışıp yamulmuştur.

Bunların hangisi dokunun kendisi, hangisi hazırlamanın izi?

Ders 03-07'nin sorusu burada birebir işler: aynı görünüm yaymanın her yerinde mi, yoksa yalnız bir bölgesinde mi?

• Yalnız kalın uçta ya da yalnız kenarda görülüyorsa, büyük olasılıkla hazırlamanın izidir.
• İnce kenarın her yerinde, birbirinden bağımsız alanlarda görülüyorsa, dokunun kendisine ait olma ihtimali artar.

BİR GÖRÜNÜMÜN NEREDE ORTAYA ÇIKTIĞI, NASIL GÖRÜNDÜĞÜ KADAR BİLGİDİR.

Ve Ders 00-18'in ayrımı: normal, varyant ve anormal aynı şey değildir. Bir yaymada alışılmadık bir görünüm gördüğünde ilk cevap "anormal" değil, sırayla üç sorudur — hazırlama mı, varyant mı, gerçekten sapma mı. Bu dersin verdiği şey sadece ilk ikisini eleyebilme yeteneğidir.

Kendin dene

Toparlayalım

• Resim eşleştirme bozulur çünkü boyama, kalınlık ve hücrenin duruşu görünümü hücreden bağımsız değiştirir.
• RESİM DEĞİŞKEN, İLİŞKİ SABİTTİR — tanıma renge değil, parçalar arasındaki orana dayanır.
• BİR KAN YAYMASINDA CETVEL ZATEN ALANIN İÇİNDEDİR: her büyüklük eritrosite göre söylenir (Ders 03-04).
• Zincir güvenilirlik sırasına dizilir; güvenilir olan hazırlamadan en az etkilenendir (Ders 03-52).
• Soru 1: çekirdek var mı — yoksa eritrosit ya da trombosit, varsa lökosit.
• Soru 2: çekirdek kaç parça — loblu ise granülosit, tek parça ise agranülosit ailesi.
• Yandan duran bir lob tek parça gibi görünebilir; tek hücreye bakıp karar verilmez.
• Soru 3: granülositte tanecik rengi ve boyu ayırır — nötrofil soluk, eozinofil iri ve parlak, bazofil koyu.
• Bazofilde tanecikler çekirdeği örter; "çekirdeğini göremiyorum" duygusu kendi başına bir işarettir.
• Soru 4: agranülositte sitoplazma oranı ayırır — lenfositte ince kenar şeridi, monositte bol sitoplazma.
• Oran sormak büyüklük sormaktan güvenlidir; kalınlık hücreyi büyütür ama oranı değiştirmez.
• LOB SORUSU AİLEYİ VERİR, ÜYEYİ VERMEZ; ikinci ve üçüncü basamağı birleştirmek en sık tanıma hatasıdır.
• Sıklık tahmin için kullanılır, karar için değil — sıklığa dayanan en çok nadir olanı kaçırır (Ders 00-22).
• Hücre oranlarını saymak klinik bir ölçümdür ve bu dersin konusu değildir (Ders 00-16).
• Trombositin iki tuzağı: kümelenip hücre gibi görünmesi ve eritrositin üstüne binmesi.
• Kümede de çekirdek yoktur; Soru 1 orada da çalışır.
• Eritrosit görünümlerinde varyant ile artefaktı ayıran soru NEREDE görüldüğüdür (Ders 03-07).
• BİR GÖRÜNÜMÜN NEREDE ORTAYA ÇIKTIĞI, NASIL GÖRÜNDÜĞÜ KADAR BİLGİDİR.
• Alışılmadık görünümün ilk cevabı "anormal" değildir; sırayla hazırlama, varyant ve sapma sorulur (Ders 00-18).

Bir sonraki derste ürünü bırakıp fabrikaya giriyoruz. Bütün bu hücreler tek bir ortak başlangıçtan nasıl çıkıyor, kemik iliğinde neden hepsi bir arada duruyor ve olgunlaşmamış bir hücreyi olgunundan ne ayırır? Kemik iliği histolojisi.