Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
- İnsanlar isteklerini, isteyebilecekleri bir biçimde söyler.
- Söylenen talep ile aranan şey genellikle farklıdır.
- Dört aranan şey tekrar eder: açıklama, rahatlama, izin, duyulmak.
- Ayırt etmenin en basit yolu doğrudan sormaktır: bu çalışmadan çıkarken elinizde ne olsun?
- İkinci yol kişinin anlatısında nerede durduğuna bakmaktır.
- Kesinlik arayışı en dikkatli olunması gereken taleptir, çünkü bu yöntem kesinlik veriyormuş gibi görünebilir.
- Kesinlik arayışı fark edildiğinde talep reddedilmez; yönü değiştirilir.
- Duyulmak ve izin çoğu zaman doğrudan verilebilir; açıklama verilemez.
- Sahneyi kolaylaştırıcı da istiyor olabilir — sahne onun zanaatıdır ve bu soru kendine sorulmalıdır.
- "Elinizde ne olsun?" sorusu bir oturumun yönünü değiştirir ve az sorulmasının nedeni planı bozabilmesidir.
Açılış sahnesi
Kişi geliyor ve talebini söylüyor:
"Babamın neden gittiğini anlamak istiyorum."
Çalışma yapılıyor. Kırk dakika sürüyor. Sahne kuruluyor, temsilciler yerleşiyor, bir şeyler oluyor.
Sonunda kişi tek bir cümle söylüyor ve ağlıyor:
"Demek benim suçum değilmiş."
İşte asıl talep buydu.
Kişi bir açıklama istemiyordu. Kendini suçlamayı bırakmak için bir izin istiyordu.
Ve o izin, kırk dakikalık bir sahne olmadan, beş dakikada verilebilirdi.
Bu ders o farkla ilgili.
Bu akademi eğitim amaçlıdır; tanı, kişiye özel tedavi veya acil yardım sunmaz. Aktif intihar düşüncesi, gerçeklikle bağın ciddi biçimde bozulması, ağır dissosiyasyon, kontrolsüz madde etkisi ya da devam eden şiddet varsa kişisel çalışma yapmak yerine uygun profesyonel desteğe başvurun. Türkiye'de yakın ve ciddi tehlikede yüz on iki Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır; acil olmayan psikiyatri başvurusu için Merkezi Hekim Randevu Sistemi kullanılabilir.
Bu derste ne olacak
Önce söylenen talep ile aranan şeyin neden farklı olduğunu göreceğiz. Sonra dört yaygın aranan şeyi açacağız. Ardından bunların nasıl ayırt edileceğini kuracağız. Sonra kesinlik arayışına geleceğiz — çünkü en tehlikelisi o. En sonda vaat etmeden yanıt vermenin yolunu göreceğiz.
Ders bittiğinde bir talebin arkasında ne arandığını sorabiliyor ve bazılarını doğrudan karşılayabiliyor olacaksınız.
Bu ders sarı bölgededir.
Sıfır noktası
İnsanlar istediklerini, isteyebilecekleri bir biçimde söylüyor.
Bir kişi "kendimi suçlamayı bırakmak için izin istiyorum" diye gelmiyor. Çünkü o cümle kırılgan, çünkü izin istemek zayıflık gibi geliyor, çünkü kendisi de böyle adlandırmıyor.
Onun yerine bilgi istiyor. Bilgi istemek meşru ve güvenli.
Bunu fark etmek bir zekâ gösterisi değil. Doğru hedefe çalışmanın koşulu.
Mekanizma
Dört aranan şey
Uygulamada dört tanesi tekrar ediyor.
Bir — açıklama. Kişi gerçekten bir neden arıyor. "Neden böyle oldu?"
Bu, taleplerin en zoru — çünkü çoğu zaman verilemez. Katman 1'in çoklu yol modeli tam olarak bunun için vardı.
İki — rahatlama. Kişi bir yükten kurtulmak istiyor. Suçluluk, utanç, öfke ya da yıllardır taşınan bir gerginlik.
Üç — izin. Kişi bir şeyi yapmak ya da bırakmak için onay arıyor. Kendini suçlamayı bırakmak, bir ilişkiyi bitirmek, uzaklaşmak, ya da tersine yaklaşmak.
Dört — duyulmak. Kişi bir şeyi bir kez, dikkatle dinleyen birine anlatmak istiyor. Bunun bir açıklaması, çözümü ya da devamı gerekmiyor.
Dördü de meşru. Ve dördü farklı yanıt istiyor.
Nasıl ayırt edilir
En basit yol soruyu doğrudan sormak.
"Bu çalışmadan çıkarken elinizde ne olmasını isterdiniz?"
Cevaplar genellikle aranan şeyi doğrudan gösteriyor.
"Bir açıklama" — birinci.
"Rahatlamak istiyorum" — ikinci.
"Kendimi kötü hissetmeyi bırakmak" — üçüncü.
"Bilmiyorum, sadece anlatmak istedim" — dördüncü.
İkinci yol dolaylı ve bazen daha doğru: kişinin anlatısında nerede durduğuna bakmak.
Aynı ayrıntıyı tekrar ediyorsa, orada bir yük var. Kendini savunuyorsa, bir izin arıyor. Kronolojiyi düzeltmeye çalışıyorsa, bir açıklama arıyor.
Kesinlik arayışı
Şimdi en dikkatli olunması gereken yere geliyoruz.
Bazı talepler bir açıklama değil, bir kesinlik arıyor.
Fark şurada. Açıklama arayan kişi "olabilir" ile yetinebiliyor. Kesinlik arayan kişi yetinemiyor.
Ve kesinlik arayışının nedeni genellikle dayanılmaz bir belirsizlik: bir kayıp, bir terk ediliş, bir bilinmezlik.
Burada risk yüksek. Çünkü bu yöntem kesinlik veriyormuş gibi görünebiliyor.
Sahnede bir şey oluyor, bir imge beliriyor ve kişi onu bir cevap olarak alıyor. Katman 2'nin bütün K5 sınırları buradan geçiyordu.
Kesinlik arayışı fark edildiğinde söylenmesi gereken açık:
"Aradığınız kesinliği burada bulamayız. Ama o kesinliği aramanın sizi ne kadar yorduğuna bakabiliriz."
Bu cümle talebi reddetmiyor. Yönünü değiştiriyor — ve değiştirdiği yön gerçekten çalışılabilir bir yer.
Bazıları doğrudan verilebilir
Bu, dersin en pratik kısmı.
Dört aranan şeyden ikisi sahne gerektirmiyor.
Duyulmak doğrudan verilir. Kişiyi kesmeden, yorumlamadan, çözüm önermeden dinlemek. On beş dakika sürüyor ve bazı kişiler için bütün ihtiyaç bu.
İzin çoğu zaman doğrudan verilebilir — ve verilmesi daha dürüst.
"Kendinizi suçlamayı bırakabilirsiniz. Bir çocuğun ebeveyninin gitmesinde payı olmaz."
Bu cümle beş saniye sürüyor. Ve kırk dakikalık bir sahnenin dolaylı yoldan ürettiği şeyin aynısını doğrudan veriyor.
Rahatlama kısmen verilebilir; adlandırma bazen yeterli oluyor.
Açıklama verilemez. Verilebileceği iddiası bu akademinin baştan beri işaretlediği yer.
Kaynaklardan okuma
Usta katmanı
Üç ince nokta.
Birincisi ve rahatsız edici olan: sahneyi kolaylaştırıcı da istiyor.
Bir kişinin aradığı şey bir izinse ve o izin beş saniyede verilebiliyorsa — neden kırk dakikalık bir sahne kuruluyor?
Bir kısmı iyi niyet: "daha derin olsun."
Ama bir kısmı başka. Sahne kolaylaştırıcının zanaatı. Yaptığı şey o. Beş saniyelik bir cümle, onun becerisini kullanmıyor.
Bunu kendine söylemek zor ve tam da bu yüzden söylenmeli.
Bir uygulayıcının kendine sorması gereken soru: bu sahneyi kişi için mi kuruyorum, yoksa yapabildiğim şey bu olduğu için mi?
Cevap her zaman ikincisi değil. Ama bazen öyle ve o bazenleri görmek, uygulamanın kalitesini doğrudan değiştiriyor.
İkincisi ve en yararlısı: doğrudan verilen bir izin daha güçlü.
Sezgi tersini söylüyor: dolaylı yoldan, kişinin kendi keşfettiği bir şey daha kalıcı olur.
Bazen doğru. Ama izin konusunda değil.
Bir izin, yetkili biri tarafından açıkça verildiğinde iş görüyor. "Bunu bırakabilirsiniz" cümlesi, kişinin sahneden çıkardığı bir imgeden daha net.
Ve netlik burada değerli, çünkü suçluluk belirsizlikten besleniyor.
Ayrıca doğrudan verilen izin bir iddia içermiyor. Sahneden çıkarılan bir sonuç ise genellikle bir tarihsel iddia taşıyor — ve Katman 2'de bunun bedelini gördük.
Üçüncüsü ve en pratiği: soruyu sormak neredeyse her zaman işe yarıyor.
"Bu çalışmadan çıkarken elinizde ne olmasını isterdiniz?"
Bu tek soru, bir oturumun yönünü değiştiriyor.
Ve uygulamada çok az soruluyor. Nedeni şu: soru, kolaylaştırıcının planını bozabiliyor. Cevap "sadece anlatmak istedim" olabilir ve o zaman kurulacak sahne kalmıyor.
Ama sorunun sorulmaması cevabı değiştirmiyor. Yalnız görünmez kılıyor.
Ve görünmeyen bir talep, karşılanmamış bir talep olarak kalıyor — kişi kırk dakikalık bir çalışmadan sonra bile.
Yaygın hatalar
Yaygın yanlış"Kişi ne istediğini söyler."
İnsanlar isteklerini isteyebilecekleri biçimde söyler; izin ve rahatlama talepleri genellikle bilgi talebi kılığında gelir.
Yaygın yanlış"Her talep bir çalışma gerektirir."
Duyulmak ve izin çoğu zaman doğrudan karşılanabilir ve karşılanması daha dürüsttür.
Yaygın yanlış"Kesinlik arayışı bir açıklama talebidir."
Açıklama arayan 'olabilir' ile yetinir; kesinlik arayan yetinmez ve bu yöntem kesinlik veriyormuş gibi görünebilir.
Yaygın yanlış"Dolaylı keşif her zaman daha kalıcıdır."
İzin konusunda değil; açıkça verilen izin daha nettir ve bir tarihsel iddia taşımaz.
Uygulama
Kilit özet
- İnsanlar isteklerini, isteyebilecekleri bir biçimde söyler.
- Söylenen talep ile aranan şey genellikle farklıdır.
- Dört aranan şey tekrar eder: açıklama, rahatlama, izin, duyulmak.
- Ayırt etmenin en basit yolu doğrudan sormaktır: bu çalışmadan çıkarken elinizde ne olsun?
- İkinci yol kişinin anlatısında nerede durduğuna bakmaktır.
- Kesinlik arayışı en dikkatli olunması gereken taleptir, çünkü bu yöntem kesinlik veriyormuş gibi görünebilir.
- Kesinlik arayışı fark edildiğinde talep reddedilmez; yönü değiştirilir.
- Duyulmak ve izin çoğu zaman doğrudan verilebilir; açıklama verilemez.
- Sahneyi kolaylaştırıcı da istiyor olabilir — sahne onun zanaatıdır ve bu soru kendine sorulmalıdır.
- "Elinizde ne olsun?" sorusu bir oturumun yönünü değiştirir ve az sorulmasının nedeni planı bozabilmesidir.
Sonraki derse köprü
Aranan şeyi ayırdık. Şimdi hiçbir biçimde karşılanamayacak olanlara geliyoruz.
Sıradaki derste kapsam dışı talepleri ele alacağız: tıbbi, psikiyatrik ve hukuki talepler; başkası hakkında karar isteyen talepler; geçmişi kanıtlatma talepleri.
Ve M26'da kurduğumuz reddetme cümlesini bir kez daha kullanacağız — bu kez kişiyi değil, talebi geri çevirerek.
Anlamadığın bir yer mi var?
Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.
Animasyon ve seslendirme notları
Animasyon ve seslendirme notları
Açılış sahnesinde talep cümlesi ekranda dursun, sonra kırk dakikalık bir çalışma bir çizgi olarak akmalı ve sonunda kişinin cümlesi belirmeli. İki cümle yan yana kaldığında aradaki fark görünür olmalı. Altta "beş dakika" yazan alternatif bir çizgi çizilmeli.
Dört aranan şey dört kutu olarak; her kutunun altında "sahne gerekir mi?" satırı bulunmalı ve iki kutuda "hayır" yazmalı.
Ayırt etme sorusu tam ekran bir kart olmalı.
Kesinlik arayışı bölümünde iki figür karşılaştırılmalı: "olabilir" ile yetinen ve yetinmeyen. İkincinin üstünde risk işareti durmalı.
Doğrudan verilen izin cümlesi bir kartta, yanında süre göstergesiyle gösterilmeli.
Usta katmanındaki soru — "bu sahneyi kişi için mi kuruyorum?" — ayrı bir kartta durmalı.
Sarı bölge işareti ders başında görünür durmalı.
Seslendirme: açılış sahnesindeki son cümle duygulu değil, sade okunmalı. Dört aranan şey eşit tempoda. İzin cümlesi net ve sıcak. Usta katmanındaki öz sorgu bölümü suçlayıcı olmayan bir tonda. Sayılar metinde harfle yazılmıştır; seslendirmede olduğu gibi okunmalıdır.