Paragrafın yapısı

Cümle sıralama, akışı bozan cümle ve paragrafı ikiye bölme soruları aynı beceriye dayanır: hangi cümlenin girişte, hangisinin sonda durabileceğini bilmek. Bu ders, her yıl 4–5 sorunun anahtarıdır.

Giriş, gelişme ve sonuç cümlelerini tanımak; bir cümlenin neden giriş olamayacağını gerekçesiyle söylemek; paragrafı bağlayan sonuç cümlesini seçmek.

Paragraf, tek bir düşünce etrafında birleşen cümleler topluluğudur. Giriş cümlesi konuyu açar ve kendinden önce bir şey söylenmiş olmasını gerektirmez. Bu yüzden şu özellikleri taşıyan cümle giriş olamaz: "ama, ancak, çünkü, bu yüzden, oysa, ayrıca" gibi bağlaçla başlaması; "bu, şu, o, böyle, bunlar, söz konusu" gibi önceki bir cümleye gönderme yapan sözcük içermesi; "de" bağlacıyla önceki bir yargıya eklenmesi. Giriş cümlesi çoğunlukla genel bir yargı ya da bir soru olur. Gelişme cümleleri girişteki düşünceyi örnek, açıklama ve kanıtla açar. Sonuç cümlesi paragrafı toparlar; "kısacası, sonuç olarak, bu nedenle, demek ki" gibi ifadelerle başlayabilir ve çoğunlukla ana düşünceyi taşır.

Soru: Aşağıdakilerden hangisi bir paragrafın giriş cümlesi olabilir? A) Bu nedenle kent bahçeleri her geçen yıl artıyor. B) Üstelik bu bahçeler komşuluk ilişkilerini de güçlendiriyor. C) Şehirde yaşayan insanlar, toprağa dokunmanın yollarını yeniden keşfediyor. D) Bunun en güzel örneği balkon bahçeleridir. Çözüm: A "bu nedenle", B "üstelik" ve "bu", D "bunun" ile önceki bir cümleye bağlanıyor. C kendi başına anlam taşıyan genel bir yargıdır. Cevap: C.

Özel ad ya da tarih içeren cümleyi otomatik olarak giriş sanmak; "O" ile başlayan ama zamir değil sıfat olan cümleyi ("O yıllarda …") eleme gerekçesi saymak. Her zaman sor: Bu cümle, önceki bir cümleye ihtiyaç duyuyor mu?

5 soru, 5 dakika; 4 doğru ile L02 açılır.