YKS Türkçe · Cümlede Anlam · TRK-T02-L07
Öznel ve nesnel yargı
TYTsınavdaki ağırlığı orta· 8 bölüm
1Kanca
"Ay, Dünya'dan daha büyüktür." Bu cümle yanlıştır, ama öznel değildir. "Bu şehir çok güzel." Bu cümle doğru ya da yanlış diye tartışılamaz, ama özneldir. Öğrencilerin büyük bölümü nesnel yargıyı "doğru olan", öznel yargıyı "yanlış olan" diye aklında tutar ve sınav tam bu karışıklığı sınar. Oysa ayrımın ölçütü doğruluk değil, kanıtlanabilirliktir: yargının doğruluğu kişiden bağımsız olarak araştırılabilir mi?
2Hedefler
- Nesnel yargıyı kanıtlanabilirlik ölçütüyle, öznel yargıyı kişisel değerlendirme ölçütüyle tanırsın.
- Nesnel yargının yanlış olabileceğini, doğruluğun ayrım ölçütü olmadığını gösterirsin.
- Öznel bir sözcük içerdiği hâlde nesnel olan yargıları (aktarım, veri) ayırt edersin.
- Bir cümledeki nesnel ve öznel bölümleri birbirinden ayırırsın.
3Konu anlatımı
Nesnel yargı
Doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden bağımsız olarak araştırılıp sınanabilen yargılara nesnel yargı denir. "Roman 1965 yılında yayımlandı", "Müzede üç salon var", "Toplantıya yirmi kişi katıldı", "Nehir iki ülkenin sınırını çizer" cümleleri nesneldir. Bu yargıların ortak özelliği, bir kaynağa, ölçüme ya da gözleme başvurularak sınanabilmeleridir. Sayılar, tarihler, ölçüler, yerler ve tanımlar nesnel yargıların tipik malzemesidir. "Üçgen, üç kenarı olan kapalı bir şekildir" gibi bir tanım da nesneldir; çünkü kimin söylediğinden bağımsız olarak geometri kitaplarıyla sınanabilir.
Öznel yargı
Kişinin beğenisini, duygusunu, düşüncesini ya da değerlendirmesini bildiren, doğruluğu herkes için sınanamayan yargılara öznel yargı denir. "Bu kitap çok sıkıcı", "Şehrin en güzel manzarası köprüden görünür", "Bu toplantılar daha kısa tutulmalı" cümleleri özneldir. Bir kişiye göre sıkıcı olan kitap bir başkasına göre sürükleyici olabilir; iki yargı da "yanlış" değildir, yalnızca farklı kişilere aittir.
Öznel yargının işaretleri çoğu zaman sözcük düzeyinde görülür:
- Görüş bildiren sözler: bence, bana göre, kanımca, sanki.
- Değer bildiren sıfatlar: güzel, çirkin, sıkıcı, etkileyici, harika, gereksiz, şirin, zevkli.
- Öneri ve gereklilik: -malı/-meli yapısı ("kısa tutulmalı"), "okunması gereken bir eser".
- Beğeniye dayalı üstünlük: "en güzel", "en keyifli", "en etkileyici".
Bu işaretler yol gösterir, ama karar verirken tek başına yetmez; bir sonraki bölümde işaretin yanılttığı durumları göreceğiz.
Nesnel, doğru demek değildir
Nesnel ile öznel arasındaki çizgi, yargının doğruluğuna göre değil, sınanabilirliğine göre çekilir. "Ay, Dünya'dan daha büyüktür" cümlesi yanlıştır, ama gözlem ve ölçümle yanlışlığı gösterilebildiği için nesneldir. "Bu şehir çok güzel" cümlesi ise ne doğru ne yanlış diye ispatlanabilir; bu yüzden özneldir. Sınavda "nesnel bir yargıdır" seçeneğini değerlendirirken cümlenin doğru olup olmadığını düşünme; yalnızca "Bu, bir ölçüm ya da kaynakla sınanabilir mi?" diye sor.
Görünüş aldatır
Bazı cümleler öznel bir sözcük içerdiği hâlde nesneldir. "Ankete katılanların yarısı kitabı sıkıcı buldu" cümlesinde "sıkıcı" sözcüğü geçer, ama cümle konuşanın kişisel görüşünü değil, bir anketin sonucunu bildirir. Bu sonuç anket kayıtlarına bakılarak sınanabilir; yargı nesneldir. Aynı biçimde "Yazar, bu romanın en sevdiği eseri olduğunu söyledi" cümlesi, yazarın öznel bir görüşünü aktarır, ama aktarımın kendisi nesneldir: yazarın bunu söyleyip söylemediği araştırılabilir.
Tersine, "en" sözcüğü her zaman öznellik bildirmez. "Dünyanın en yüksek dağı Everest'tir" cümlesi ölçümle sınanabilir; nesneldir. "Şehrin en keyifli yeri bu park" cümlesinde ise "en" bir beğeniye dayanır; özneldir. Karar sözcüğe değil, yargının neye dayandığına göre verilir.
Nitelendirmeler: ölçülebilir mi, değer mi?
Bir varlığı niteleyen sözcükler de iki türlü olabilir. "Üç katlı, kırmızı çatılı bir ev" nitelendirmesi ölçülebilir ve gözlemlenebilir özellikler bildirir; nesneldir. "Şirin bir ev", "zevkli bir ev" nitelendirmesi ise bir beğeni bildirir; özneldir. Bazı sıfatlar ikisinin arasında durur: "uzun bir roman" göreceli bir değerlendirmedir, çünkü kime göre uzun olduğu belli değildir; "beş yüz sayfalık bir roman" ise nesneldir. Soru nesnel bir nitelendirme arıyorsa sayı, ölçü, renk, biçim gibi herkesin aynı biçimde gözleyebileceği özelliklere bak.
Karma cümleler
Bir cümlenin bir bölümü nesnel, bir bölümü öznel olabilir: "Roman 1950'de yazıldı ve dönemin en etkileyici eseridir." İlk bölüm bir tarih bildirir ve sınanabilir; ikinci bölüm bir değerlendirmedir. "Park iki hektardır ve şehrin en keyifli yeridir" cümlesi de böyledir. Soru "nesnel ve öznel yargıyı birlikte içeren" cümleyi arıyorsa, cümleyi bağlaçtan ikiye bölüp her parçayı ayrı ayrı sına.
Gerekçe, yargının türünü değiştirmez
Bir öznel yargı nesnel bir bilgiyle desteklenebilir, ama bu onu nesnel yapmaz. "Bu roman çok başarılı, çünkü otuz dile çevrildi" cümlesinde çeviri sayısı sınanabilir bir bilgidir; "çok başarılı" ise yine bir değerlendirmedir. Gerekçe yargıyı güçlendirir, türünü değiştirmez. Soruda böyle bir cümleyle karşılaşırsan onu karma cümle gibi oku: gerekçe bölümü nesnel, ana yargı özneldir.
Metin düzeyinde öznel ve nesnel anlatım
Öznel-nesnel ayrımı paragraf ve metin düzeyinde de sorulur. Bilimsel yazılar, haberler, ansiklopedi maddeleri ve kullanım kılavuzları ağırlıklı olarak nesnel anlatımla yazılır: yazarın beğenisi değil, sınanabilir bilgi öne çıkar. Denemeler, köşe yazıları, anılar ve eleştiriler ise çoğunlukla öznel anlatımla yazılır: yazar kendi bakışını, beğenisini ve değerlendirmesini paylaşır. Paragraf sorularındaki "Bu parçada nesnel bir anlatım ağır basmaktadır" seçeneğini değerlendirirken cümleleri tek tek say: kişisel değerlendirme taşıyan cümleler mi çoğunlukta, yoksa sınanabilir bilgi veren cümleler mi? Tek bir öznel sözcük bütün anlatımı öznel yapmaz; ağırlık bütünden okunur.
Soru kökleri
Öznel-nesnel soruları bir yargının türünü, kişisel görüş içerip içermediğini, kanıtlanabilirliğini ya da bir cümlenin iki türü birlikte taşıyıp taşımadığını sorar. Paragraf sorularında da "Bu parçada nesnel bir anlatım vardır" gibi seçenekler karşına çıkar. Her birinde tek bir soruyu sor: Bu yargının doğruluğu, konuşanın kim olduğuna bakmaksızın bir ölçüm, kayıt ya da gözlemle sınanabilir mi?
4Çözümlü örnekler
Örnek 1 — Nesnel olanı bulmak
Soru: Aşağıdaki cümlelerden hangisi nesnel bir yargı bildirir?
- A) Bu kitap baştan sona çok sıkıcı.
- B) Yazarın en güzel romanı bu.
- C) Roman 1965 yılında yayımlandı.
- D) Kitabın kapağı çok zevkli.
- E) Bence yazar bu konuda abartıyor.
Çözüm: A, B, D ve E beğeni ve görüş bildirir; "sıkıcı, en güzel, zevkli, bence" gibi işaretler taşır. C bir yayın tarihini bildirir ve kaynağa bakılarak sınanabilir. Cevap: C.
Örnek 2 — Nesnel ama yanlış
Soru: Aşağıdakilerden hangisi nesnel olduğu hâlde yanlış bir yargıdır?
- A) Bu şehir insanı çok yorar.
- B) Ay, Dünya'dan daha büyüktür.
- C) Bu kitap bence gereksiz.
- D) En güzel mevsim bahardır.
- E) Denizin sesi insanı dinlendirir.
Çözüm: A, C, D ve E kişisel değerlendirmelerdir; doğru ya da yanlış diye kanıtlanamaz. B ölçümle sınanabilir ve ölçüm onun yanlış olduğunu gösterir: Ay, Dünya'dan küçüktür. Yanlış olması B'yi öznel yapmaz. Cevap: B.
Örnek 3 — Öznel sözcük, nesnel yargı
Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öznel bir sözcük bulunmasına karşın yargı nesneldir?
- A) Ankete katılanların yarısı kitabı sıkıcı buldu.
- B) Kitap çok sıkıcı.
- C) Bence kitap sıkıcı.
- D) Kitabın ilk bölümü sıkıcı.
- E) Sıkıcı bir kitaptı.
Çözüm: B, C, D ve E konuşanın kendi beğenisini bildirir. A ise bir anketin sonucunu aktarır; bu sonuç kayıtlara bakılarak sınanabilir. "Sıkıcı" sözcüğü, ankete katılanların görüşüne aittir, konuşanın değil. Cevap: A.
Örnek 4 — Karma cümle
Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir bölüm nesnel, bir bölüm öznel yargı bildirir?
- A) Roman üç bölümden oluşuyor.
- B) Roman çok etkileyici.
- C) Roman 1950'de yazıldı ve iki dile çevrildi.
- D) Roman 1950'de yazıldı ve dönemin en etkileyici eseridir.
- E) Bence roman hem etkileyici hem sürükleyici.
Çözüm: A ve C yalnızca nesnel, B ve E yalnızca öznel yargı içerir. D'nin ilk bölümü bir tarih bildirir ve sınanabilir; ikinci bölümü bir değerlendirmedir. Cevap: D.
5Tuzaklar
- Nesneli doğruyla eşitlemek. Nesnel bir yargı yanlış olabilir; ölçüt doğruluk değil, sınanabilirliktir.
- Öznel sözcük gören her cümleyi öznel saymak. Anket sonucu ya da başkasının görüşünün aktarımı nesneldir.
- "En" sözcüğünü otomatik olarak öznel saymak. "En yüksek dağ" ölçülebilir; "en keyifli yer" ise bir beğenidir.
- Göreceli sıfatı nesnel sanmak. "Uzun bir roman" kime göre uzun olduğunu söylemez; "beş yüz sayfalık" ise nesneldir.
- Öneri cümlesini bilgi sanmak. "-malı, -meli" yapısı bir görüş bildirir: "Toplantılar kısa tutulmalı."
- Karma cümlede tek bölüme bakmak. Bağlaçla birleşen iki bölümün türü farklı olabilir; ikisini ayrı sına.
6Tekrar kartı
- Nesnel: doğruluğu kişiden bağımsız sınanabilir (sayı, tarih, ölçü, yer, tanım).
- Öznel: beğeni, duygu, görüş, değer; sınanamaz.
- Nesnel ≠ doğru: "Ay Dünya'dan büyüktür" nesnel ama yanlış.
- Aktarım ve veri nesneldir: "ankete katılanların yarısı sıkıcı buldu".
- "En" her zaman öznel değildir: en yüksek dağ nesnel, en keyifli yer öznel.
- Ölçülebilir nitelik nesnel (üç katlı); değer bildiren nitelik öznel (şirin).
- Karma cümle: bağlaçtan böl, iki parçayı ayrı sına.
7Alıştırma
Soru 1 · Kolay
Aşağıdaki cümlelerden hangisi nesnel bir yargı bildirir?
- A)Bu şarkı dinlediğim en duygulu şarkı.
- B)Sesi çok etkileyici.
- C)Şarkı dört dakika sürüyor.
- D)Şarkının sözleri bence çok anlamlı.
- E)Şarkının melodisi insanı hüzünlendiriyor.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. Şarkının süresi ölçülerek sınanabilir; öteki seçenekler beğeni ve duygu bildirir.
Soru 2 · Kolay
Aşağıdaki cümlelerden hangisi öznel bir yargı bildirir?
- A)Kasabanın en huzurlu köşesi bu kütüphane.
- B)Kütüphane 1952'de açıldı.
- C)Kütüphanede yaklaşık on bin kitap var.
- D)Kütüphane akşam yedide kapanıyor.
- E)Kütüphane kasaba meydanında bulunuyor.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. "En huzurlu" bir beğeniye dayanır; öteki cümleler kayıt ve gözlemle sınanabilir.
Soru 3 · Kolay
Nesnel yargının temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Konuşanın beğenisini bildirir.
- B)Her zaman doğrudur.
- C)Bir duygu içerir.
- D)Yalnızca olumlu bir anlam taşır.
- E)Doğruluğu kişiden bağımsız olarak araştırılıp sınanabilir.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. Nesnel yargı yanlış da olabilir; B bu yüzden yanlıştır. A ve C öznel yargının özellikleridir.
Soru 4 · Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişisel bir görüş vardır?
- A)Köprü geçen yıl onarıldı.
- B)Köprü iki kıtayı birbirine bağlar.
- C)Köprüden her gün binlerce araç geçer.
- D)Bence şehrin en güzel manzarası köprüden görünür.
- E)Köprünün iki yakasında birer kule var.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. "Bence" ve "en güzel" kişisel bir değerlendirme bildirir; öteki cümleler sınanabilir bilgilerdir.
Soru 5 · Orta
Aşağıdakilerden hangisi nesnel olduğu hâlde yanlış bir yargıdır?
- A)Bu kasaba insana huzur veriyor.
- B)Su, deniz seviyesinde elli derecede kaynar.
- C)Bu şiir bence çok duygusal.
- D)En güzel renk mavidir.
- E)Yağmurlu günler insanı hüzünlendirir.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. Suyun kaynama sıcaklığı ölçülebilir ve ölçüm B'nin yanlış olduğunu gösterir; yanlışlığı onu öznel yapmaz. Öteki seçenekler kişisel değerlendirmelerdir.
Soru 6 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisi konuşanın kişisel görüşünü değil, bir araştırmanın sonucunu bildirir?
- A)Araştırmaya katılan öğrencilerin üçte biri matematiği en zor ders olarak gösterdi.
- B)Matematik bence en zor ders.
- C)Matematik gereksiz yere zorlaştırılıyor.
- D)En sevdiğim ders matematik.
- E)Matematik çalışmak insanı yorar.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. A'da "en zor" değerlendirmesi öğrencilere aittir ve araştırma kayıtlarıyla sınanabilir; öteki seçenekler konuşanın kendi görüşüdür.
Soru 7 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yalnızca nesnel yargı vardır?
- A)Köprü 1973'te açıldı ve şehrin en görkemli yapısıdır.
- B)Köprü gerçekten çok görkemli.
- C)Bence köprü zarif bir yapı.
- D)Köprü 1973'te açıldı ve iki kıtayı birbirine bağladı.
- E)Köprünün manzarası büyüleyici.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. D'nin iki bölümü de kayıt ve gözlemle sınanabilir. A'nın ikinci bölümü öznel, B, C ve E ise bütünüyle özneldir.
Soru 8 · Orta
Aşağıdakilerden hangisi nesnel bir nitelendirme içerir?
- A)Uzun ve sıkıcı bir yol
- B)Güzel bir ev
- C)Üç katlı, kırmızı çatılı bir ev
- D)Şirin bir kasaba
- E)Harika bir manzara
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. Kat sayısı ve çatının rengi herkesin aynı biçimde gözleyebileceği özelliklerdir; öteki nitelendirmeler beğeni ya da göreceli değerlendirme bildirir.
Soru 9 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir başkasının görüşünün aktarılması olduğu için nesneldir?
- A)Bu roman bence çok başarılı.
- B)Romanın dili çok güzel.
- C)Okuduğum en iyi roman bu.
- D)Roman gereksiz uzun.
- E)Yazar, bu romanın en sevdiği eseri olduğunu söyledi.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. E yazarın görüşünü aktarır; yazarın bunu söyleyip söylemediği araştırılabilir. Öteki cümleler konuşanın kendi görüşüdür.
Soru 10 · Orta
Aşağıdaki cümlelerden hangisinin doğruluğu kanıtlanabilir?
- A)Bu yemek çok lezzetli.
- B)Bu yemeğin bir porsiyonu 200 kalori.
- C)Bu yemeği herkes sevmeli.
- D)Tattığım en güzel yemek bu.
- E)Yemeğin kokusu iştah açıcı.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. Kalori değeri ölçülerek sınanabilir; öteki seçenekler beğeni, öneri ya da değerlendirme bildirir.
Soru 11 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereklilik yapısı öznel bir görüş bildirmektedir?
- A)Toplantı saat üçte başlayacak.
- B)Toplantıya yirmi kişi katıldı.
- C)Toplantı iki saat sürdü.
- D)Bu toplantılar daha kısa tutulmalı.
- E)Toplantı büyük salonda yapıldı.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. "Kısa tutulmalı" konuşanın önerisidir; öteki cümleler sınanabilir bilgilerdir.
Soru 12 · Zor
I. Kitap 1998'de basıldı. II. Kitabın dili sade ve akıcı. III. Kitap beş yüz sayfadan oluşuyor. IV. Bu, herkesin okuması gereken bir eser. Numaralanmış cümlelerin hangileri öznel yargı bildirir?
- A)I ve II
- B)II ve IV
- C)I ve III
- D)III ve IV
- E)I, II ve IV
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. II bir üslup değerlendirmesi, IV bir öneridir; I ve III kayıtla sınanabilir bilgiler bildirir.
Soru 13 · Zor
"Dünyanın en yüksek dağı Everest'tir." yargısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Nesneldir, çünkü doğruluğu ölçümle sınanabilir.
- B)Özneldir, çünkü "en" sözcüğünü içerir.
- C)Özneldir, çünkü bunu herkes bilmez.
- D)Nesnel değildir, çünkü bir görüş bildirir.
- E)Hem öznel hem nesneldir.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. "En" burada bir beğeniye değil, bir ölçüme dayanır; yargı nesneldir.
Soru 14 · Zor
"Bu şehir çok kalabalık." yargısı, aynı durumu anlatan nesnel bir yargıya dönüştürülürse aşağıdakilerden hangisi olur?
- A)Bu şehir aşırı kalabalık.
- B)Bu şehir bence kalabalık.
- C)Bu şehirde yaşamak çok zor.
- D)Bu şehir insanı yorar.
- E)Bu şehrin nüfusu beş milyonu aşıyor.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. E kalabalığı sınanabilir bir sayıyla verir; öteki seçenekler yine kişisel değerlendirme bildirir.
Soru 15 · Zor
"(I) Kasabadaki kütüphane 1952'de açıldı. (II) Bugün yaklaşık on bin kitaba sahip. (III) Bence kasabanın en huzurlu köşesi burası. (IV) Hafta içi akşam yedide kapanıyor." Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi öznel bir yargı bildirir?
- A)I
- B)II
- C)III
- D)IV
- E)II ve III
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. III kişisel bir beğeniyi bildirir; I, II ve IV kayıt ve gözlemle sınanabilir.
8Ustalık kapısı
5 soru, 5 dakika. 4 ya da 5 doğru yaptıysan sıradaki derse, «Kesinlik, tahmin ve olasılık» dersine geç. 3 ve altındaysan 3. ve 4. bölümü yeniden oku, sonra kapıyı bir kez daha çöz.
Soru 1 · Orta
Aşağıdaki cümlelerden hangisi nesnel bir yargı bildirir?
- A)Bu nehir iki ülkenin sınırını çizer.
- B)Nehrin kıyısı çok huzurlu.
- C)Bence en güzel nehir bu.
- D)Nehrin sesi insanı dinlendirir.
- E)Nehir büyüleyici bir manzara sunuyor.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. Nehrin sınır oluşturması haritayla sınanabilir; öteki seçenekler duygu ve beğeni bildirir.
Soru 2 · Orta
Aşağıdaki cümlelerden hangisi öznel bir yargı bildirir?
- A)Müze saat altıda kapanır.
- B)Müzede üç salon var.
- C)Müze 1920'de kuruldu.
- D)Müzenin en etkileyici bölümü seramik salonu.
- E)Müzeye her yıl binlerce kişi gelir.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. "En etkileyici" bir beğeniye dayanır; öteki cümleler sınanabilir bilgilerdir.
Soru 3 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öznel bir sözcük bulunmasına karşın yargı nesneldir?
- A)Konser çok sıkıcıydı.
- B)Katılımcıların çoğu konseri etkileyici bulduğunu söyledi.
- C)Bence konser etkileyiciydi.
- D)Etkileyici bir konserdi.
- E)Konserin ikinci yarısı sıkıcıydı.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. B, katılımcıların görüşünü aktaran bir sonuçtur ve sınanabilir; öteki cümleler konuşanın kendi beğenisidir.
Soru 4 · Zor
Nesnel yargıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Doğruluğu araştırılabilir.
- B)Ölçülebilir bir veri içerebilir.
- C)Kişiden kişiye değişmez.
- D)Yanlış bir bilgi içerebilir.
- E)Her zaman doğrudur.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. Nesnel yargı yanlış olabilir; ölçütü doğruluk değil, sınanabilirliktir.
Soru 5 · Zor
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesnel ve öznel yargı birlikte bulunur?
- A)Park iki hektardır.
- B)Park çok güzeldir.
- C)Park iki hektardır ve şehrin en keyifli yeridir.
- D)Park sabah altıda açılır ve gece yarısı kapanır.
- E)Bence park çok bakımlı ve huzurlu.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. C'nin ilk bölümü ölçülebilir bir büyüklük, ikinci bölümü bir beğeni bildirir; D yalnızca nesnel, B ve E yalnızca özneldir.
T02 — Cümlede Anlam
Modülün bütün dersleri bitince işaretle; modül 1, 3, 7 ve 21. günlerde YKS ana sayfasındaki tekrar listesine döner.