İçeriğe geç
← OkulYKS Akademileri

YKS Türkçe · Sözcükte Anlam · TRK-T01-L09

Ad aktarması, kişileştirme, duyu aktarımı

TYTsınavdaki ağırlığı orta· 8 bölüm

1Kanca

"Bütün salon ayağa kalktı" cümlesinde duvarlar yerinden oynamaz; ayağa kalkanlar salondaki insanlardır. "Rüzgâr ağlıyordu" cümlesinde rüzgârın gözyaşı yoktur; rüzgâra bir insan duygusu verilmiştir. "Acı bir çığlık" cümlesinde ise çığlık tadılmaz; bir tat, kulağa taşınmıştır. Üç cümlede de sözcük gerçek anlamından ayrılmıştır, ama üçünde üç ayrı yol izlenmiştir. Sınav bu yolları birbirinden ayırmanı ister.

2Hedefler

  • Ad aktarmasını tanır, dayandığı ilgiyi (yer, parça, kap, yazar) söylersin.
  • Kişileştirmeyi insan dışı varlığa insan özelliği verilmesi olarak ayırt edersin.
  • Duyu aktarımında hangi duyunun hangisine aktarıldığını belirlersin.
  • Duyu aktarımını soyut mecazdan, kişileştirmeyi ad aktarmasından ayırırsın.

3Konu anlatımı

Üç aktarma, üç soru

Mecaz anlamı işlerken bir sözcüğün kendi alanından çıkıp başka bir alana taşınabildiğini görmüştük. Bu derste o taşımanın üç özel yolunu ayırıyoruz. Her birini tek bir soruyla tanıyabilirsin:

  • Ad aktarması: Sözcük, ilgili olduğu başka bir şeyin yerine mi kullanılmış?
  • Kişileştirme: İnsan dışındaki bir varlığa insana özgü bir özellik mi verilmiş?
  • Duyu aktarımı: Bir duyuya ait nitelik, başka bir duyuyla algılanan bir şey için mi kullanılmış?

Ad aktarması

Bir sözcüğün, benzetme amacı gütmeden, aralarındaki bir ilgi nedeniyle başka bir sözcüğün yerine kullanılmasına ad aktarması denir. "Bütün salon ayağa kalktı" cümlesinde salon, salondaki insanların yerine kullanılmıştır; salon ile insanlar arasında bir benzerlik yoktur, yalnızca bir ilgi vardır: insanlar o salonun içindedir. Ad aktarmasında dayanılan ilgiler şunlardır:

İlgiÖrnekKastedilen
Yer – orada bulunanlarBütün sınıf güldü. Mahalle ayaklandı.Sınıftaki öğrenciler, mahalle halkı
Yer – oradaki kurumAnkara yeni kararlar açıkladı.Devletin yönetimi
Kap – içindekiİki bardak içti. Sobayı yaktık.Bardaktaki içecek, sobadaki yakıt
Yazar – eserBu yaz bütün Sait Faik'i okudum.Sait Faik'in öyküleri
Parça – bütünKapıda yeni bir yüz gördüm.Yeni bir insan

Ad aktarmasını benzetmeden ayırmak önemlidir. "Aslan gibi adam" dediğimizde bir benzerlik kurulur; "Bütün salon ayağa kalktı" dediğimizde ise salon ile insanlar arasında hiçbir benzerlik yoktur. Ad aktarması bir yakınlık, benzetme bir benzerlik ilişkisine dayanır. Sınavda ad aktarmasını yakalamanın en kolay yolu şu soruyu sormaktır: Cümlede gerçekte kim ya da ne kastediliyor? Kastedilen şey sözcüğün kendisi değil de onunla ilgili bir başka şeyse ad aktarması vardır.

Kişileştirme

İnsan dışındaki varlıklara, yani hayvanlara, bitkilere, nesnelere ya da soyut kavramlara insana özgü özellikler, duygular ve davranışlar verilmesine kişileştirme denir. "Rüzgâr ağlıyordu", "Güneş bahçeye gülümsedi", "Yaşlı çınar kollarını yolculara açmıştı", "Deniz öfkesini kayalara çarpıyordu" cümlelerinde ağlamak, gülümsemek, kollarını açmak ve öfkelenmek insana özgü davranışlardır.

Kişileştirmeyi tanımanın yolu, yüklemin ya da niteleyen sözcüğün yalnızca bir insana yakışıp yakışmadığına bakmaktır. "Deniz dalgalıydı" cümlesinde dalgalı olmak denizin kendi özelliğidir; kişileştirme yoktur. "Deniz öfkeliydi" dendiğinde ise öfke bir insan duygusudur; deniz kişileştirilmiştir. Bir varlık konuşturulduğunda da ona insan özelliği verilmiş olur; bu yüzden konuşturma, kişileştirmenin içinde değerlendirilir.

Duyu aktarımı

Bir duyu organıyla algılanan bir niteliğin, başka bir duyu organıyla algılanan bir şey için kullanılmasına duyu aktarımı denir. "Acı bir çığlık" ifadesinde acı tat duyusuna aittir, çığlık ise kulakla algılanır; tat, işitmeye aktarılmıştır.

İfadeNiteleyen sözcüğün duyusuNitelenenin duyusu
acı çığlık, tatlı ezgitatişitme
keskin kokudokunmakoku
yumuşak bakış, sert bakışdokunmagörme
sıcak renkdokunmagörme
ekşi yüztatgörme
parlak sesgörmeişitme

Duyu aktarımını tanımanın ölçütü iki uçta da bir duyu bulunmasıdır. Niteleyen sözcük bir duyuya, nitelenen şey başka bir duyuya ait olmalıdır. "Acı gerçek" ifadesinde acı tat duyusuna aittir, ama gerçek hiçbir duyuyla algılanmaz; bu yüzden duyu aktarımı değil, soyut bir mecazdır. "Sıcak karşılama" da aynı nedenle duyu aktarımı değildir: karşılamanın sıcaklığı tenle ölçülmez, içtenliği anlatır.

Sık karıştırılan durumlar

Bazı cümleler birden fazla aktarmaya kapı açar ve soru hangisini sorduğunu bilmeni ister. "Şehir sabah erkenden uyandı" cümlesinde uyanan şehir halkıysa, yani kastedilen şehirdeki insanlarsa ad aktarması vardır. "Şehir, sisin içinde gözlerini yavaşça açtı" cümlesinde ise şehre göz ve bakış verilmiştir; bu kişileştirmedir. İpucu, sözcüğün başka bir şeyin yerine mi geçtiğine, yoksa kendisine bir insan özelliği mi verildiğine bakmaktır.

Bir cümlede iki aktarma birlikte de bulunabilir: "Güneş bahçeye sıcak bir gülümseme gönderdi" cümlesinde güneş gülümsediği için kişileştirilmiştir; "sıcak gülümseme" ifadesinde de dokunmaya ait sıcaklık, gözle görülen gülümsemeye aktarılmıştır.

Günlük dilde fark edilmeyen aktarmalar

Ad aktarması edebî bir süs değildir; gündelik konuşmanın içinde o kadar yerleşmiştir ki çoğu zaman fark edilmez. "Türkiye maçı kazandı" cümlesinde maçı kazanan bir ülke değil, onu temsil eden takımdır. "Akşam Mozart dinledik" cümlesinde besteci değil, bestelediği eserler dinlenmiştir. "Masa bu kararı onayladı" gibi bir cümlede de masa, çevresinde oturan kurulun yerine kullanılır. Sınav bu tür cümleleri özellikle seçer, çünkü öğrenci onları sıradan cümleler olarak okur. Her cümlede "kim ya da ne" sorusunu sormak bu gizli aktarmaları görünür kılar.

Kişileştirme de benzetmeyle bir arada bulunabilir. "Rüzgâr, küçük bir çocuk gibi ağladı" cümlesinde "gibi" sözcüğü bir benzetme kurar; aynı zamanda ağlamak insana özgü bir davranış olduğu için rüzgâr kişileştirilmiştir. Soru hangisini soruyorsa ona odaklan: benzetmenin işareti "gibi, sanki, kadar" gibi sözcüklerdir, kişileştirmenin işareti ise insana özgü davranıştır.

Soru kökleri

Bu dersin soruları genellikle şöyle gelir: "Hangisinde ad aktarması yapılmıştır?", "…kişileştirmeye başvurulmuştur?", "…duyular arası aktarma vardır?", "…ifadesinde hangi duyu hangisine aktarılmıştır?" Her birinde o aktarmayı tanıtan tek soruyu sor ve seçenekleri sırayla ondan geçir.

4Çözümlü örnekler

Örnek 1 — Kastedilen kim?

Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması yapılmıştır?

  • A) Rüzgâr bütün gece pencerelerde ağladı.
  • B) Mutfaktan keskin bir koku yayıldı.
  • C) Bütün stat golden sonra ayağa kalktı.
  • D) Güneş dağların ardına çekildi.
  • E) Çocuklar parkta top oynuyordu.

Çözüm: A'da rüzgâra insan davranışı verilmiştir; kişileştirmedir. B'de dokunma, kokuya aktarılmıştır; duyu aktarımıdır. D ve E'de aktarma yoktur. C'de ayağa kalkan stadyum değil, stattaki seyircilerdir; stat, içindeki insanların yerine kullanılmıştır. Cevap: C.

Örnek 2 — İnsana özgü mü?

Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişileştirmeye başvurulmuştur?

  • A) Deniz bugün oldukça dalgalıydı.
  • B) Deniz, öfkesini kıyıdaki kayalara çarpıyordu.
  • C) Denizden serin bir rüzgâr esiyordu.
  • D) Akşamüstü deniz kıyısında yürüdük.
  • E) Denizin rengi giderek koyulaştı.

Çözüm: A, C, D ve E'de deniz kendi özellikleriyle anlatılır: dalgalı olmak, rüzgâr göndermek, kıyısı olmak, rengi koyulaşmak. B'de öfke bir insan duygusudur ve denize verilmiştir. Cevap: B.

Örnek 3 — Hangi duyu, hangisine?

Soru: "Bize yumuşak bir bakışla baktı." cümlesinde hangi duyu hangisine aktarılmıştır?

  • A) Tat → görme
  • B) İşitme → görme
  • C) Koku → dokunma
  • D) Dokunma → görme
  • E) Görme → dokunma

Çözüm: Yumuşaklık dokunarak anlaşılan bir niteliktir; bakış ise gözle algılanır. Dokunmaya ait nitelik, görmeyle algılanan bakışa aktarılmıştır. E yönü tersine çevirir. Cevap: D.

Örnek 4 — Duyu aktarımı mı, soyut mecaz mı?

Soru: Aşağıdakilerin hangisi duyu aktarımı değil, soyut bir mecazdır?

  • A) acı bir çığlık
  • B) keskin bir koku
  • C) acı bir gerçek
  • D) sert bir bakış
  • E) tatlı bir ezgi

Çözüm: A ve E'de tat işitmeye, B'de dokunma kokuya, D'de dokunma görmeye aktarılmıştır; her birinde iki uçta da bir duyu vardır. C'de gerçek hiçbir duyuyla algılanmaz; acı, üzüntü veren anlamında soyut bir mecazdır. Cevap: C.

5Tuzaklar

  • Ad aktarmasını benzetme sanmak. "Bütün salon ayağa kalktı" cümlesinde salon ile insanlar arasında benzerlik yoktur, yakınlık vardır.
  • Doğal özelliği kişileştirme saymak. "Deniz dalgalıydı", "Kuş öttü" kişileştirme değildir; ötmek kuşun kendi davranışıdır. Kişileştirme için insana özgü bir özellik gerekir.
  • Duyu aktarımını tek uçta aramak. "Acı gerçek", "sıcak karşılama" ifadelerinde nitelenen şey bir duyuyla algılanmaz; duyu aktarımı değildir.
  • Aktarmanın yönünü ters okumak. "Yumuşak bakış" ifadesinde dokunma görmeye aktarılmıştır; yön, niteleyen sözcükten nitelenen şeye doğrudur.
  • "Şehir uyandı" gibi cümlelerde tek yola kilitlenmek. Kastedilen şehirdeki insanlarsa ad aktarması, şehre insan özelliği verilmişse kişileştirme vardır; cümlenin devamına bak.

6Tekrar kartı

  • Ad aktarması: benzetmesiz, ilgiye dayalı yer değiştirme (Bütün sınıf güldü, İki bardak içti).
  • İlgiler: yer–orada bulunanlar, yer–kurum, kap–içindeki, yazar–eser, parça–bütün.
  • Kişileştirme: insan dışına insana özgü özellik (Rüzgâr ağladı, Deniz öfkeliydi).
  • Duyu aktarımı: bir duyunun niteliği başka duyuya (acı çığlık: tat → işitme).
  • Ölçüt: duyu aktarımında iki uçta da duyu vardır; yoksa soyut mecazdır (acı gerçek).
  • Yön: niteleyen sözcüğün duyusundan nitelenenin duyusuna.

7Alıştırma

  1. Soru 1 · Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması yapılmıştır?

    1. A)Bütün sınıf kahkahalarla güldü.
    2. B)Rüzgâr bütün gece ağladı.
    3. C)Uzaktan acı bir ses geldi.
    4. D)Çocuklar parkta oynadı.
    5. E)Güneş erkenden battı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Gülen sınıf değil, sınıftaki öğrencilerdir; B kişileştirme, C duyu aktarımıdır.

  2. Soru 2 · Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişileştirme vardır?

    1. A)Bütün mahalle haberi duyunca ayaklandı.
    2. B)Odaya keskin bir koku yayıldı.
    3. C)Yaşlı çınar, geçen yolculara kollarını açmış gülümsüyordu.
    4. D)Susamıştı, üç bardak içti.
    5. E)Bana sert bir bakışla baktı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Çınara kollarını açmak ve gülümsemek gibi insana özgü davranışlar verilmiştir; A ve D ad aktarması, B ve E duyu aktarımıdır.

  3. Soru 3 · Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde duyu aktarımı vardır?

    1. A)Ankara yeni kararlarını açıkladı.
    2. B)Ay gökyüzünden bize gülümsüyordu.
    3. C)Ocaktaki çorba çok sıcaktı.
    4. D)Salon konuşmacıyı uzun süre alkışladı.
    5. E)Odanın duvarları sıcak bir renge boyanmıştı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Sıcaklık dokunmaya, renk görmeye aittir; dokunma görmeye aktarılmıştır. C'deki sıcak ise gerçek anlamdadır.

  4. Soru 4 · Kolay

    Ad aktarmasını öteki anlam aktarmalarından ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)İnsan dışındaki varlıklara insan özelliği verilmesi
    2. B)Benzetme amacı olmadan, aralarındaki ilgi nedeniyle bir sözcüğün başka bir sözcüğün yerine kullanılması
    3. C)Bir duyuya ait sözcüğün başka bir duyu için kullanılması
    4. D)Doğadaki seslerin taklit edilmesi
    5. E)Aynı sözcüğün art arda tekrarlanması
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. A kişileştirmeyi, C duyu aktarımını, D yansımayı, E ikilemeyi tanımlar.

  5. Soru 5 · Orta

    "Ankara bugün yeni ekonomik kararlar açıkladı." cümlesindeki ad aktarması hangi ilgiye dayanır?

    1. A)Parça – bütün
    2. B)Kap – içindeki
    3. C)Yazar – eser
    4. D)Yer – oradaki kurum
    5. E)Neden – sonuç
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Kararları açıklayan şehir değil, başkentteki devlet yönetimidir; yer, oradaki kurumun yerine kullanılmıştır.

  6. Soru 6 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde duyu aktarımı yoktur?

    1. A)Gecenin sessizliğini acı bir çığlık bozdu.
    2. B)Mutfaktan keskin bir koku geliyordu.
    3. C)Bize yumuşak bir bakışla baktı.
    4. D)Radyodan tatlı bir ezgi yükseliyordu.
    5. E)Bizi kapıda çok sıcak karşıladılar.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Karşılamanın sıcaklığı hiçbir duyuyla algılanmaz, içtenliği anlatır; bu soyut bir mecazdır. Öteki seçeneklerde iki uçta da bir duyu vardır.

  7. Soru 7 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişileştirme vardır?

    1. A)Kış, soğuk parmaklarıyla kapıları tek tek yokluyordu.
    2. B)Kış bu yıl erken geldi.
    3. C)Kışın günler kısalır.
    4. D)Bu kış çok kar yağdı.
    5. E)Kış aylarında sobayı yakarız.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Kışa parmak ve yoklamak gibi insana özgü özellikler verilmiştir; öteki cümleler kışı kendi özellikleriyle anlatır.

  8. Soru 8 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kap – içindeki ilgisine dayanan bir ad aktarması vardır?

    1. A)Bütün okul törene katıldı.
    2. B)Bu yaz bütün Fuzuli'yi okudum.
    3. C)Çok susamıştı, iki bardak birden içti.
    4. D)Şehir sabaha kadar uyumadı.
    5. E)Ankara açıklamasını öğlen yaptı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. İçilen şey bardak değil, içindeki içecektir. A ve D yer – orada bulunanlar, B yazar – eser, E yer – kurum ilgisine dayanır.

  9. Soru 9 · Orta

    Aşağıdakilerin hangisi duyu aktarımı değil, soyut bir mecazdır?

    1. A)ekşi bir yüz
    2. B)acı bir tecrübe
    3. C)parlak bir ses
    4. D)sıcak bir renk
    5. E)yumuşak bir bakış
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Tecrübe hiçbir duyuyla algılanmaz; acı burada üzüntü veren anlamındadır. Öteki seçeneklerde bir duyunun niteliği başka bir duyuya aktarılmıştır.

  10. Soru 10 · Orta

    I. Salon ayağa kalkıp konuşmacıyı alkışladı. II. Rüzgâr pencereleri yumrukluyordu. III. Ekşi bir yüz ifadesiyle bize baktı. IV. Mahalle bu habere çok sevindi. Numaralanmış cümlelerin hangilerinde ad aktarması vardır?

    1. A)I ve II
    2. B)II ve III
    3. C)III ve IV
    4. D)I ve IV
    5. E)I, II ve IV
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. I'de salondakiler, IV'te mahalle halkı kastedilir. II kişileştirme, III duyu aktarımıdır.

  11. Soru 11 · Orta

    "Mutfaktan keskin bir koku geliyordu." cümlesinde hangi duyu hangisine aktarılmıştır?

    1. A)Görme → koku
    2. B)Dokunma → koku
    3. C)Tat → koku
    4. D)İşitme → koku
    5. E)Koku → dokunma
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Keskinlik dokunarak anlaşılan bir niteliktir; koku burunla algılanır. E aktarmanın yönünü tersine çevirir.

  12. Soru 12 · Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem kişileştirme hem de duyu aktarımı vardır?

    1. A)Bütün salon aynı anda ayağa kalktı.
    2. B)Rüzgâr bütün gece ağladı.
    3. C)Kulağıma acı bir ses çalındı.
    4. D)Güneş, bahçeye sıcak bir gülümseme gönderdi.
    5. E)Ankara kararını sabah açıkladı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Güneşin gülümsemesi kişileştirmedir; "sıcak gülümseme" ifadesinde dokunma görmeye aktarılmıştır. B yalnız kişileştirme, C yalnız duyu aktarımı, A ve E ad aktarmasıdır.

  13. Soru 13 · Zor

    Aşağıdakilerden hangisi kişileştirmeyi ad aktarmasından ayırır?

    1. A)İkisinde de bir benzetme vardır.
    2. B)Ad aktarmasında varlığa insan özelliği verilir.
    3. C)Kişileştirmede bir sözcük başka bir sözcüğün yerine geçer.
    4. D)İkisi de yalnızca şiirde kullanılır.
    5. E)Kişileştirmede insan dışı varlığa insan özelliği verilir; ad aktarmasında bir sözcük, ilgili olduğu başka bir sözcüğün yerine kullanılır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. B ve C iki kavramın tanımlarını yer değiştirir; A ve D yanlış genellemelerdir.

  14. Soru 14 · Zor

    "Bütün stat golden sonra ayağa kalktı." cümlesindeki aktarmayla aynı türden bir aktarma aşağıdakilerin hangisinde vardır?

    1. A)Sınıf teneffüste çok gürültü yaptı.
    2. B)Ay bulutların arkasından gülümsüyordu.
    3. C)Bana sert bir bakış fırlattı.
    4. D)Bu acı haberi kimse beklemiyordu.
    5. E)Rüzgâr kapının önünde ağlıyordu.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. İkisinde de yer, orada bulunan insanların yerine kullanılmıştır. B ve E kişileştirme, C duyu aktarımı, D soyut mecazdır.

  15. Soru 15 · Zor

    "(I) Sabah olunca şehir yavaş yavaş uyandı. (II) Sokaklardaki ağaçlar rüzgârla fısıldaşıyordu. (III) Pazar yerinden keskin bir baharat kokusu yükseliyordu. (IV) Kahvehaneler tavla sesleriyle doldu. (V) Güneş öğleye doğru iyice yükseldi." Bu parçanın numaralanmış cümlelerinden hangisinde duyu aktarımı vardır?

    1. A)I
    2. B)II
    3. C)III
    4. D)IV
    5. E)V
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. III'te dokunmaya ait keskinlik kokuya aktarılmıştır. II kişileştirme içerir; I'de şehir, orada yaşayanlar için kullanılmıştır. IV ve V'te aktarma yoktur: kahvehaneler gerçekten seslerle dolmuş, güneş gerçekten yükselmiştir.

8Ustalık kapısı

5 soru, 5 dakika. 4 ya da 5 doğru yaptıysan sıradaki derse, «Sözcükte anlam soru kampı» dersine geç. 3 ve altındaysan 3. ve 4. bölümü yeniden oku, sonra kapıyı bir kez daha çöz.

  1. Soru 1 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması yapılmıştır?

    1. A)Ay pencereden bize gülümsedi.
    2. B)Bize sert bir sesle seslendi.
    3. C)Rüzgâr bütün gece ağladı.
    4. D)Buzdolabındaki su çok soğuktu.
    5. E)Bütün köy düğüne katıldı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Düğüne katılan köy değil, köyün halkıdır; A ve C kişileştirme, B duyu aktarımıdır.

  2. Soru 2 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişileştirme vardır?

    1. A)Kulağına tatlı bir ses geldi.
    2. B)Sonbahar, sarı ellerini ağaçların üzerinde gezdiriyordu.
    3. C)Bütün sınıf aynı anda güldü.
    4. D)Bu acı gerçeği kabul etti.
    5. E)Aç olduğu için iki tabak yedi.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Sonbahara el ve gezdirmek gibi insana özgü özellikler verilmiştir; C ve E ad aktarması, A duyu aktarımı, D soyut mecazdır.

  3. Soru 3 · Orta

    "Bana yumuşak bir bakışla baktı." cümlesinde hangi duyu hangisine aktarılmıştır?

    1. A)Tat → görme
    2. B)İşitme → görme
    3. C)Koku → görme
    4. D)Dokunma → görme
    5. E)Görme → dokunma
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Yumuşaklık dokunarak algılanır, bakış ise gözle; aktarma dokunmadan görmeye doğrudur.

  4. Soru 4 · Zor

    "Tatlı" sözcüğü aşağıdakilerin hangisinde duyu aktarımı yoluyla kullanılmıştır?

    1. A)Kulağına tatlı bir melodi çalındı.
    2. B)Aralarında tatlı bir rekabet vardı.
    3. C)Bahçeden tatlı bir elma kopardı.
    4. D)Tatlı diliyle herkesi ikna etti.
    5. E)Gece boyunca tatlı bir hayal kurdu.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Melodi kulakla algılanır; tat, işitmeye aktarılmıştır. C gerçek anlamdadır; B, D ve E'de nitelenen şeyler hiçbir duyuyla algılanmadığı için soyut mecazdır.

  5. Soru 5 · Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazar – eser ilgisine dayanan bir ad aktarması vardır?

    1. A)Salon konuşmacıyı ayakta alkışladı.
    2. B)Ankara yeni kararlarını açıkladı.
    3. C)Bu yaz bütün Sait Faik'i okudum.
    4. D)Çok susamıştı, iki bardak içti.
    5. E)Mahalle bu habere ayaklandı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Okunan, yazarın kendisi değil öyküleridir. A ve E yer – orada bulunanlar, B yer – kurum, D kap – içindeki ilgisine dayanır.

T01 — Sözcükte Anlam

Modülün bütün dersleri bitince işaretle; modül 1, 3, 7 ve 21. günlerde YKS ana sayfasındaki tekrar listesine döner.