İçeriğe geç

Bölüm II · Metni dizmek · Modül 5

Türkçe tipografi

6 ders programda

Türkçe bir Latin alfabesiyle yazılır ama İngilizce için yapılmış bir yazı karakteri Türkçe metinde çoğu zaman tökezler: ğ'nin şapkası satıra çarpar, büyük İ noktasını kaybeder, ş'nin çengeli kayar, yazılım «i»yi «I» yapar. Bu modül Türkçe karakterlerin dizgisini, büyük harf ve heceleme kurallarını ve bir yazı karakterinin Türkçeyi gerçekten destekleyip desteklemediğini sınamayı anlatır.

Bu modülün sonunda

  • Bir yazı karakterinin Türkçe karakterlerini ve aksan yüksekliğini sınar.
  • Büyük harf dönüşümünde noktalı ve noktasız i hatasını tanır ve önler.
  • Türkçe heceleme kurallarına göre bir metnin satır sonu bölünmelerini denetler.

Dersler

  1. M05-D01Türkçe karakterlerProgramda

    Türkçeye özgü harfleri (ç, ğ, ı, İ, ö, ş, ü) ve bunların glif tasarımında doğru çizilmesi gereken yerleri gösterir.

    Dayanak: Standart: The Unicode Standard (sürüm yazımda doğrulanır); meslek kaynağı: Türkçe glif tasarımı üzerine tipograf yazıları (kaynak yazımda seçilir)

  2. M05-D02Aksanlar ve satır aralığıProgramda

    Büyük harf üstündeki aksanın satır aralığına ve başlık dizgisine etkisini gösterir ve sıkışık bir başlıkta aksanın nasıl kesildiğini sınar.

    Dayanak: Meslek kaynağı: Bringhurst (1992); Türkçe aksan yüksekliği (kaynak yazımda seçilir)

  3. M05-D03Noktalı ve noktasız iProgramda

    Büyük-küçük harf dönüşümünde Türkçenin dört i harfinin yazılımda neden bozulduğunu açıklar ve bir arayüzde bu hatayı önlemenin yolunu gösterir.

    Dayanak: Standart: Unicode SpecialCasing.txt (Türkçe büyük-küçük harf eşlemesi)

  4. M05-D04Büyük harf ve kısaltmaProgramda

    Türkçede büyük harfin, kısaltmanın ve ekli yazımın kurallarını tipografik kararlarla birlikte anlatır.

    Dayanak: Yazım kuralı: Türk Dil Kurumu, Yazım Kılavuzu (güncel baskı yazımda doğrulanır)

  5. M05-D05Heceleme ve satır sonuProgramda

    Türkçe hece yapısını ve satır sonunda kelime bölme kurallarını anlatır ve yazılımın otomatik bölmesini denetler.

    Dayanak: Yazım kuralı: Türk Dil Kurumu, Yazım Kılavuzu; araştırma bulgusu: Liang, Word Hy-phen-a-tion by Com-put-er (Stanford, 1983)

  6. M05-D06Türkçe destek sınamasıProgramda

    Bir yazı karakterinin Türkçeyi gerçekten destekleyip desteklemediğini bir sınama metniyle denetler ve Sırlı Avlu'nun ürün etiketi için karakter seçer.

    Dayanak: Meslek kaynağı: Bringhurst (1992); standart: The Unicode Standard

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?