Nasıl çalışıyoruz

Sosyolojik düşünmeyi herkes için anlaşılır, güvenilir ve uygulanabilir hale getirmek; kullanıcıların toplumsal olguları kavram, kuram, yöntem ve kanıt yoluyla çözümleyebilmesini sağlamak.

Temel ilkeler

En temelden ileri düzeye: Ön bilgi gerektirmeyen başlangıç; açık ön koşullarla araştırma düzeyine ilerleme.
Çoğulcu sosyoloji: Tek kuramı doğru ilan etmeyen; klasik, çağdaş, feminist, postkolonyal, dekolonyal ve Küresel Güney yaklaşımlarını karşılaştıran yapı.
Türkiye + dünya: Her ana alanda Türkiye bağlamı, karşılaştırmalı örnek ve küresel bakış.
Kanıta dayalı yayın: Kaynağı olmayan olgusal iddia yayımlanmaz.
AI destekli, insan sorumlu: AI taslak üretir; insan uzman yayın kararını verir.
Erişilebilirlik: WCAG 2.2 AA hedefi; metin, ses, altyazı, transkript ve klavye erişimi.
Yaşayan müfredat: Yeni araştırmalar, toplumsal gelişmeler ve geri bildirimlerle sürümlenen içerik.

Kaynak hiyerarşisi

Bir iddianın hangi basamaktan geldiği, iddianın kendisi kadar bilgidir. Yukarıdan aşağıya güç sırası:

1Birincil metinler, resmî veri ve mevzuat
2Hakemli sistematik derleme ve meta-analiz
3Hakemli makale ve akademik kitap
4Saygın alan el kitabı ve üniversite yayını
5Uluslararası kuruluş/meslek örgütü raporu
6Yöntemi açık araştırma kuruluşu raporu
7Nitelikli gazetecilik — yalnızca güncel vaka ve tarih için
8Ansiklopedi/blog — keşif için; kritik iddiada nihai kaynak değil

Her dersin iskeleti

988 dersin 988'i de aynı sırayla kurulur.

1Başlık ve ana soru
2Neden önemli? — en fazla 100 kelimelik yönlendirme
3Öğrenme hedefleri — 2–4 madde
4Ön kavramlar — tıklanabilir sözlük bağlantıları
5Ana anlatı — katmanlı kısa/standart/derin okuma
6Kuramsal mercekler — en az iki açıklama veya tartışma
7Mikro–mezo–makro bağlantısı
8Türkiye vakası ve küresel/karşılaştırmalı vaka
9Yöntem veya veri penceresi — “Bu bilgiyi nasıl biliyoruz?”
10Kavram yanılgısı — sık yapılan bir hata
11Kısa özet ve kavram kartları
12Öz denetim — puansız, açıklamalı sorular
13Uygulama/yansıtma görevi
14Kaynaklar ve ileri keşif
15Yazar–inceleyen–AI kullanım–sürüm bilgisi
16Hata bildir/düzeltme iste bağlantısı

Üç derinlik katmanı

Aynı sayfa, üç farklı okura. Genel okur zorlanmadan, ileri öğrenci aynı sayfada derinleşerek okur.

3 dakikada kavra: Ana fikir, beş temel kavram, tek görsel.
Standart ders: Asıl öğrenme metni, örnekler, veri ve öz denetim.
Derinleş: Kuramsal tartışma, yöntem notu, birincil metin, araştırma ve karşılaştırma.

Pedagojik ilkeler

Sarmal öğrenme: kavramlar farklı seviyelerde artan derinlikle tekrar edilir.
Aktif geri çağırma: kısa ve açıklamalı öz denetimler.
Aralıklı tekrar: kişisel tekrar kuyruğu ve kavram kartları.
Vaka temelli öğrenme: soyut kuramı toplumsal olguya bağlama.
Karşılaştırma: Türkiye tek ve benzersiz örnek gibi anlatılmaz.
Veri okuryazarlığı: her alan dersi en az bir veri veya yöntem penceresi içerir.
Epistemik şeffaflık: uzlaşma, tartışma ve bilinmeyenler işaretlenir.
Üretim: ileri seviyelerde yalnızca tüketim değil araştırma veya kamusal çıktı.

Ölçme katmanları

Ölçme öğrenmeye hizmet eder; kullanıcıyı elemek için kullanılmaz. Her katmanın belgeye etkisi ayrıca yazılıdır.

Katman	Amaç	Belgeye etkisi
Başlangıç öz değerlendirmesi	Uygun rota önermek	Yok
Alt ders öz denetimi	Yanlış anlamayı anında düzeltmek	Tamamlama işareti
Kavram tekrarı	Kalıcılığı desteklemek	Yok
Vaka uygulaması	Kavramı yeni duruma taşımak	Katılım etkinliği
Yansıtma günlüğü	Konumsallık ve öğrenme farkındalığı	Katılım etkinliği
Proje	Araştırma/üretim deneyimi	İsteğe bağlı portföy
Akran geribildirimi	Eleştiri ve revizyon becerisi	İsteğe bağlı

Bir ders ne zaman «tamamlandı» sayılır?

zorunlu alt derslerin en az %85'i açılmış ve anlamlı etkileşim kaydı oluşmuş,
zorunlu öz denetimler gönderilmiş; doğru cevap yüzdesi aranmaz,
en az bir yansıtma veya uygulama etkinliği tamamlanmış,
kullanıcı ders sonu katılım beyanını onaylamış olur.

Katılım belgesi

Tek ders katılım kaydı — indirilebilir ilerleme özeti, resmî belge değil
Kısa rota katılım belgesi
Uzmanlık yolu katılım belgesi
Standart/ileri rota katılım belgesi
Canlı etkinlik veya okuma grubu katılım belgesi

“Bu belge bir diploma, akademik kredi, sınav başarısı, mesleki yeterlilik veya resmî sertifikasyon değildir; yalnızca belirtilen öğrenme etkinliklerine katılımı doğrular.”

Akademi üniversite diploması, AKTS, akademik unvan veya mesleki yetki vermez.
Katılım belgesi bir başarı, uzmanlık veya yeterlilik belgesi gibi adlandırılmaz.
Dersler terapi, hukuk danışmanlığı, tıbbi danışmanlık veya politik propaganda yerine geçmez.
Güncel ve tartışmalı meselelerde görüş ile doğrulanmış olgu açıkça ayrılır.
AI çıktısı kaynak ve insan denetimi olmadan yayımlanmaz.

Erişilebilirlik

Hedef: WCAG 2.2 Seviye AA; otomatik araç yanında engelli kullanıcılarla insan testi.

Tam klavye ile kullanım ve görünür odak
Doğru başlık, landmark ve form etiketleri
Ekran okuyucu uyumlu gezinme ve hata mesajları
Metin ve büyük metinde uygun kontrast; renk tek işaret değil
%200 yakınlaştırmada içerik/fonksiyon kaybı yok
Video için senkron altyazı; ses için transkript
Bilgi taşıyan görsellere alternatif metin; karmaşık grafiklere uzun açıklama/veri tablosu
Hareketi azaltma, animasyonu durdurma ve otomatik oynatmama
Dokunma hedefi, sürüklemeye alternatif ve kolay kimlik doğrulama
Kolay Türkçe özetler ve bilişsel yükü azaltan tutarlı düzen
PDF yerine erişilebilir web sürümü; indirilen belgelerin de erişilebilir olması

Müfredat neye dayanıyor?

Müfredat tek bir üniversitenin ders listesinin kopyası değildir.

American Sociological Association'ın kapsamlı lisans programları için önerdiği giriş, kuram, yöntem, istatistik, alan dersleri, aşamalı öğrenme ve bitirme omurgası.
QAA'nın sosyoloji mezununda beklediği disiplin bilgisi, kanıt değerlendirme, eleştirel düşünme ve toplumsal katılım yaklaşımı.
International Sociological Association'ın uzmanlık alanlarını temsil eden araştırma komiteleri ağı; alan kapsamının eksik kalmaması için kontrol listesi.
Türkiye'deki sosyoloji programlarının kuram, yöntem, kurumlar, sosyal tarih ve proje gelenekleri.
UNESCO'nun insan merkezli, yaşa uygun, etik ve pedagojik olarak doğrulanmış üretken AI yaklaşımı.
W3C'nin güncel WCAG 2.2 erişilebilirlik standardı.
KVKK'nın üretken AI ve çerez uygulamaları konusunda kişisel veri odaklı rehberleri.