Sahne atölyesi

Zorunlu sahnelerin ilk taslağı ve yeniden yazımı, senaryo biçiminde. Sahneler ortak öykü fikrinden yazıldı.

Tehdidin ilk görünümü

Sahnenin işi: Tehdidi göstermeden varlığını kurmak; seyirciye bir kuralın ilk izini vermek.

İlk taslak

İÇ. BABA EVİ – YATAK ODASI – GECE

Nevin uyuyor. Birden korkunç bir ses! Yerden bir pençe çıkıyor! Nevin çığlık atıyor.

NEVİN

Bu da ne?! Bu evde bir şey var!

Yeniden yazım

İÇ. BABA EVİ – YATAK ODASI – GECE

Karanlık. Komodinin üstünde babasının saati tıkırdıyor. Nevin uyuyor, yüzü duvara dönük.

Saat: 03.39. Tıkırtı. 03.40.

Döşemenin altından, çok derinden, bir vuruş. Tek. Boğuk.

Nevin'in gözleri açılıyor. Kıpırdamıyor.

Sessizlik. Saatin tıkırtısı. On saniye. Yirmi.

Nevin yavaşça doğrulup ayaklarını yere indiriyor. Döşemeye. Avucunu tahtaya bastırıyor. Bekliyor.

Hiçbir şey.

Nevin bir nefes veriyor, elini kaldırıyor. O anda, tam avucunun kalktığı yerden, ikinci bir vuruş.

Yeniden yazımda ne değişti

Zayıf sürüm tehdidi ilk sahnede gösteriyor ve karakteri duygusunu bağırmaya zorluyor; korku bir irkilmeyle tükeniyor. Güçlü sürüm hiçbir şey göstermiyor, yalnızca bir ses ve bir saat.
Saatin 03.40'ı göstermesi bir kuralın ilk izi: seyirci ileride bu saatin her gece tekrar ettiğini öğrendiğinde bu sahneyi hatırlayacak.
Dehşet uzun bir bekleyişle kuruluyor (on saniye, yirmi saniye) ve irkilme onun ödemesi olarak geliyor: Nevin rahatladığı anda.
İkinci vuruşun tam avucun kalktığı yerden gelmesi, tehdidin dikkat ettiğini sezdiriyor. Bu bir rastlantı değil, bir cevap; seyirci kuralı henüz bilmeden onu bedeninde hissediyor.

Yalnız keşif

Sahnenin işi: Karakteri tek başına tehdidin kaynağına yaklaştırmak; neden yalnız ve neden geri dönmediğini inandırıcı kılmak.

İlk taslak

İÇ. BABA EVİ – BODRUM – GECE

Nevin elinde fenerle bodruma iniyor, korkuyla etrafına bakıyor.

NEVİN

Orada biri var mı?

Bir gölge geçiyor. Nevin kaçıyor.

Yeniden yazım

İÇ. BABA EVİ – BODRUM – GÜNDÜZ

Öğle. Kapının üstündeki küçük pencereden giren güneş, toz zerreciklerini aydınlatıyor. Nevin elinde babasının defteri ve telefonunun feneriyle iniyor; gündüz olduğu için kendinden emin.

Bodrum düzenli: kavanozlar, eski bir bisiklet, ceviz çuvalları. Köşede, yere çakılmış ağır bir demir kapak. Kapağın üstüne bir halı serilmiş, halının üstüne bir sandık konmuş.

Nevin sandığı itiyor. Halıyı kaldırıyor. Kapağın üstünde, tebeşirle çizilmiş çentikler: dörtlü gruplar ve üstlerine çekilmiş beşinci çizgiler. Nevin sayıyor. Kırk bir.

Defteri açıyor. Son sayfa: 41.

Kapağın kenarında taze bir çizik. Tebeşir değil. Metal ile metal arasında, içeriden kazınmış gibi.

Yukarıda, mutfakta, babasının telefonu çalmaya başlıyor. Nevin yukarı bakıyor. Telefon babasıyla birlikte gömülmedi mi?

Bir çalış. İki. Üç.

Susuyor.

Yeniden yazımda ne değişti

Zayıf sürüm türün en çok alay edilen kalıbını kullanıyor: geceleyin, karanlıkta, «orada biri var mı?». Güçlü sürüm keşfi gündüze taşıyor; karakter yalnız iniyor çünkü korkacak bir şey olmadığını sanıyor. Karakter aptal değil, kısıtlı.
Bodrumun düzeni (kavanozlar, bisiklet) güvenli alanı sürdürüyor; tehdit bu düzenin içinde, halının ve sandığın altında saklanmış. Babanın kapağı bilerek örttüğü anlaşılıyor.
Kırk bir çentik ile defterin son sayfası örtüşüyor: babanın her gece saydığı şey, kapağın üstüne de yazılmış. Bir kural seyircinin gözü önünde kendini açıklıyor.
Telefonun üç kez çalıp susması, öteki türlerde tekrar eden «üçüncü çalışta açma» motifini bir tehdide çeviriyor. Nevin bu kez açamıyor; seyirci neden üçüncüde sustuğunu soruyor.

Kuralların açıklanması

Sahnenin işi: Tehdidin kurallarını seyirciye ve karaktere vermek; ama bunu bir ders gibi değil, bir eylem ve bir gizem içinde yapmak.

İlk taslak

İÇ. ŞÜKRAN'IN EVİ – GÜNDÜZ

Şükran ile Nevin masada oturuyor.

ŞÜKRAN

Kızım, o evin altında bir varlık yaşar. Her gece saat üç kırkta vurur. Cevap verirsen ertesi gece bir fazla vurur. Kırk ikiye varınca yukarı çıkar ve seni alır. Baban kırk bire kadar saydı ve öldü.

NEVİN

Aman Allahım!

Yeniden yazım

İÇ. ŞÜKRAN'IN EVİ – AKŞAM

Şükran tespih çekiyor. Nevin karşısında, babasının defterini masaya koymuş, sayfaları açık.

NEVİN

Neden saymış?

Şükran tespihi bırakmıyor. Daneler tıkırdamaya devam ediyor.

ŞÜKRAN

Annen öldüğü sene de saymıştı. Yedi geceye kadar. Sonra evden çıktı, bizde yattı. Sustu.

NEVİN

Bu sefer neden çıkmadı?

Şükran tespihi durduruyor.

ŞÜKRAN

Bu sefer vuruşlar seninki gibiymiş. Küçükken bodrumdan vururdun ya, babanı çağırmak için. Üç kısa, iki uzun.

Nevin'in eli defterin üstünde donuyor.

ŞÜKRAN

Her gece cevap verdi. «Kızım çağırıyor» dedi.

Yeniden yazımda ne değişti

Zayıf sürüm bütün kuralları bir solukta, bir ders gibi veriyor ve karakteri yalnız tepki vermeye indiriyor. Güçlü sürüm kuralları sorularla parça parça açıyor ve her parçayı bir duyguya bağlıyor.
Kural seyirciye dolaylı yoldan ulaşıyor: cevap verdikçe sayı artıyor ve evden çıkınca susuyor. Seyirci bu iki kuralı kendisi çıkarıyor; bu, onu tehditle baş başa bıraktığında gerilimi kendisinin kurmasını sağlayacak.
Korku kişisel oluyor: tehdit, Nevin'in çocukluk ritmini taklit ediyor. Babanın ölümü bir canavarın değil, bir özlemin sonucu gibi görünüyor ve Nevin'in suçluluğu tehdidin silahı oluyor.
Tespihin durması sahnenin ritmini değiştiriyor: tekrar eden bir ses kesildiğinde seyirci önemli bir şeyin geleceğini biliyor. Ses tasarımı senaryoda yazılıyor.

Masum ya da sevilen birinin kaybı

Sahnenin işi: Tehdidin gerçek olduğunu inkâr edilemez kılmak; ama kaybı seyircinin tanıdığı ve sevdiği birine bağlamak.

İlk taslak

İÇ. BABA EVİ – GECE

Bir işçi evde kalıyor ve canavar onu öldürüyor. Kan her yere sıçrıyor.

Yeniden yazım

İÇ. BABA EVİ – SALON – GECE

Yusuf kanepede, battaniyeye sarılmış, telefonunda bir oyun oynuyor. Nevin'e evi bekleyeceğini söylemişti; Nevin Şükran'da yatıyor.

Saat 03.40. Bodrumdan üç kısa, iki uzun vuruş.

Yusuf oyunu durduruyor. Gülümsüyor. Bir şaka sanıyor. Ayağıyla döşemeye vuruyor: üç kısa, iki uzun.

KESME:

İÇ. BABA EVİ – SALON – SABAH

Nevin kapıyı açıyor. Kanepede battaniye, düzgünce katlanmış. Telefon minderin üstünde; ekranında oyun duraklatılmış.

Bodrum kapısı aralık.

Nevin aşağı iniyor. Demir kapak yerinde, kapalı. Üstünde tebeşirle yeni bir çentik var: kırk iki.

Kapağın yanında Yusuf'un sarı bareti. İçi, birinin ayağıyla vurduğu gibi ezilmiş.

Yeniden yazımda ne değişti

Zayıf sürümde kurban adsız ve ölüm bir kan gösterisi; seyirci hiçbir şey kaybetmiyor. Güçlü sürümde kurban seyircinin tanıdığı Yusuf ve kayıp gösterilmiyor; yerine bir yokluk konuyor.
Kuralın ihlali seyircinin bildiği biçimde: Yusuf cevap veriyor. Seyirci onun ne yaptığını bildiği için, kesmenin ardındaki boşluğu kendi korkusuyla dolduruyor.
Düzgünce katlanmış battaniye ve duraklatılmış oyun, şiddetin değil sessiz bir alınışın izleri. Tehdidin kurallı ve sakin olması, onu bir canavardan daha korkunç kılıyor.
Kırk ikinci çentik bir kuralın sonucunu gösteriyor ama yeni bir soru da açıyor: sayım Yusuf'la mı bitti, yoksa Nevin'e mi geçecek? Kaybın sonucu bir sonraki perdenin gerilimine dönüşüyor.

Son yüzleşme

Sahnenin işi: Hayatta kalanın, filmin başında kurulmuş bir bilgiyle tehditle yüzleşmesini yazmak; doruğu bir dövüş değil bir seçim yapmak.

İlk taslak

İÇ. BABA EVİ – BODRUM – GECE

Canavar kapaktan çıkıyor. Nevin babasının tüfeğini alıp ateş ediyor. Canavar ölüyor.

NEVİN

Bitti. Artık özgürüm.

Yeniden yazım

İÇ. BABA EVİ – MUTFAK – GECE

Nevin mutfak masasında, sırtı duvara dayalı, tek başına. Önünde babasının telefonu. Duvarda saat: 03.39.

03.40. Bodrumdan: üç kısa, iki uzun. Sonra bir daha. Durmadan.

Nevin ellerini masanın üstünde düz tutuyor. Parmakları titriyor. Döşemeye dokunmuyor.

Telefon çalıyor. Ekranda: BABAM. Ama telefon masada, Nevin'in önünde, onu kimse aramıyor.

Bir çalış.

Telefondan, hoparlör açılmadan, babasının sesi.

HAYRİ (TEL.)

Kızım, aç. Ceviz beklemez.

İki. Nevin'in gözünden bir yaş düşüyor. Telefona uzanmıyor.

Üç. Hep üçüncüde açardı.

Nevin dudaklarını bastırıyor. Kendi kendine, çok alçak sesle sayıyor: «Dört.»

Telefon çalmaya devam ediyor. Beş. Altı. Vuruşlar hızlanıyor. Yedi.

Pencerenin dışında, ceviz ağacının dalları arasında, gökyüzü griye dönmeye başlıyor.

Telefon susuyor. Vuruşlar susuyor. Ortada yalnız saatin tıkırtısı.

Yeniden yazımda ne değişti

Zayıf sürüm tehdidi bir silahla ve bir zafer cümlesiyle bitiriyor; ne kural ne karakter ne de kişisel korku doruğa katılıyor. Güçlü sürümde doruk bir eylem değil, bir eylemsizlik: cevap vermemek.
Hayatta kalmasını sağlayan şey baştan kurulmuş kural: cevap verirsen sayı artar. Seyirci kuralı bildiği için Nevin'in her saniyesini onunla birlikte taşıyor.
Bütün türlerde tekrar eden «üçüncü çalışta açma» motifi burada tersine dönüyor ve korkunun asıl konusunu açığa çıkarıyor: Nevin'in suçluluğu. Açmamak, yıllardır geç açtığı babasını bu kez bırakmak demek.
Şafak bir kurtarıcı değil, bir kuralın sınırı: tehdit yalnız 03.40'tan şafağa kadar işliyor. Seyirci bunu sahnenin sonunda kendisi anlıyor; son yüzleşme bir ritüelin sona ermesiyle kapanıyor.