Ortak öykü bu türde
Aynı fikir her türde başka bir omurgaya dönüşür. Bu tür onu böyle kurar.
Ortak öykü fikri · Baba evi
Otuz yedi yaşındaki Nevin, babası öldükten sonra, yirmi yıldır uğramadığı kasabası Kireçli'ye baba evini satmak için döner. Evin alıcısı hazırdır: kasabanın taş ocağını işleten Rıfat Bey. Nevin üç günde imzayı atıp İstanbul'a dönmeyi planlar.
Her türün kursunda bu fikir o türün sorusuyla yeniden kurulur. Kişiler, kasaba ve ev aynı kalır; değişen, hikâyenin neyi tehlikeye attığı ve izleyiciye ne vaat ettiğidir.
Bu türde logline: Babasının ölümünden sonra evi satmak için kasabaya dönen Nevin, babasının defterinde her gece 03.40'ta evin altından gelen vuruşların sayıldığını ve sayımın kırk birinci gecede bittiğini bulur; ilk gece vuruşlar onun çocukluk ritmiyle gelir ve babasının telefonu, kendisiyle birlikte gömülmesi gerekirken, mutfakta çalmaya başlar.
Güvenli alanın kurulması
Baba evi, ceviz bahçesi, kasabanın gündüz huzuru. Nevin babasının odasında yatmaya karar veriyor: üç gün, sonra satış.
Küçük anormallik
03.40'ta döşemenin altından tek bir vuruş. Nevin elini kaldırdığı anda ikincisi.
Açıklama ve inkâr
Rıfat'ın ocağı gece patlatma yapıyor; Nevin bunu duyduğunu sanıyor. Ama vuruş sayısı her gece aynı saatte ve hep bir fazla.
İlk kurban ya da ilk kanıt
Bodrumdaki demir kapak, üstünde tebeşirle kırk bir çentik. Babanın defteriyle örtüşüyor. Mutfakta babasının telefonu çalıyor.
Kuralların öğrenilmesi
Şükran anlatıyor: cevap verirsen sayı artar, evden çıkarsan susar; annenin öldüğü sene de saymıştı. Bu sefer vuruşlar Nevin'in çocukluk ritmiyle gelmiş.
Kimsenin inanmaması
Jandarma kapağı açtırıyor: altında kuru bir kuyu, hiçbir şey yok. Rıfat evi yıkıp kuyuyu betonla doldurmayı teklif ediyor; kasaba Nevin'in yasla sarsıldığını düşünüyor.
Orta nokta: tehdidin yüzü
Yusuf evi beklemek için kalıyor ve vuruşa şakayla cevap veriyor. Sabah yalnızca bareti ve kapakta kırk ikinci çentik.
Yanlış rahatlama
Kırk ikinci çentikten sonra vuruşlar duruyor. Nevin sayımın Yusuf'la bittiğini düşünüyor ve suçluluğa gömülüyor; ama bir hafta boyunca hiçbir şey olmuyor.
Kuşatma
Nevin satışı imzalamak için son gece evde kalıyor. 03.40'ta vuruşlar geri geliyor: bu kez sayı birden başlıyor ve hepsi aynı gecede.
Kaçışın kapanması
Kapı açılmıyor, telefon çekmiyor; bahçe kapısında Yusuf'un sesi «abla, aç» diyor.
Son kız ya da son yüzleşme (final girl)
Mutfak masası, babasının telefonu, «kızım, aç». Nevin açmıyor, sayıyor, şafağı bekliyor.
Sonrası
Ev satılıyor; Rıfat kuyuyu betonla dolduruyor, ceviz ağacını kestiriyor. Nevin kesilen ağacın gövdesinde, kalın kabuğun altında, babasının çentiklerine benzeyen izler görüyor.
Kapanış ürpertisi (final sting)
İstanbul, Nevin'in dairesi, gece. Saat 03.40. Alt kattan, döşemenin altından: üç kısa, iki uzun.
Açıklamalı sekans: Baba evi · Birinci perde (korku)
Ortak öykünün bu türdeki birinci perdesi, senaryo biçiminde ve kesintisiz. Her sahnenin yanında hangi vuruşun işlediği ve yazarın kararı.
Ortak öykü fikrinin korku sürümünün birinci perdesi: babanın kırkıncı gecesini gösteren bir önsözden, Nevin'in evden kaçtığı gece telefonunun babasının numarasıyla çalmasına kadar. Yaklaşık dokuz senaryo sayfası tutar; vuruşlar görünür olsun diye sıkıştırıldı. Dikkat et: seyirci önsözde Nevin'in bilmediği bir kuralı öğreniyor, cevap verince sayının arttığını. Perde boyunca her vuruş, seyircinin bu bilgisiyle gerilir. Öteki sürümlerle yan yana okumak da öğreticidir: aynı telefon, aynı «ceviz beklemez», ama bu kez o cümle bir uyarı değil, bir çağrı.
Sahne 1 İÇ. BABA EVİ – BODRUM – GECE
ALTYAZI: KIRKINCI GECE.
HAYRİ (70'ler) bodrumun ortasında, pijamalı, elinde bir fener. Yerde, halısı kenara çekilmiş ağır bir demir kapak. Kapağın üstünde tebeşirle çizilmiş çentikler.
Saatine bakıyor: 03.40.
Kapağın altından, derinden: üç kısa vuruş. İki uzun.
Hayri bir an gözlerini kapatıyor. Dudakları kıpırdıyor; bir dua mı, bir isim mi, duyulmuyor.
Diz çöküyor. Yumruğunu kapağa koyuyor. Vuruyor: üç kısa, iki uzun.
Kapağın altından aynı ritim geri geliyor. Bir daha. Bir daha. Hayri saymaya başlıyor, sessizce, parmaklarıyla.
Cebinden bir tebeşir çıkarıyor. Kapağın üstüne yeni bir çentik çiziyor. Sonra küçük, kareli bir deftere yazıyor: 40.
Feneri söndürüyor. Karanlıkta, kapağın üstüne elini koymuş, öyle kalıyor.
Sahne 2 İÇ. NEVİN'İN İSTANBUL'DAKİ DAİRESİ – GECE
Telefon titriyor: BABAM. NEVİN (37) birinci çalışı izliyor. İkinci. Üçüncüde açıyor.
HAYRİ (TEL.)
Cevizler döküldü. Bu sene iri.
NEVİN
Baba, saat gece yarısı.
HAYRİ (TEL.)
Uyuyamıyorum. Geceleri bodrumdan bir ses geliyor.
NEVİN
Rıfat'ın patlatmalarıdır. Bırak şu evi, gel İstanbul'a.
HAYRİ (TEL.)
Patlatma değil. Senin gibi vuruyor. Küçükken bodrumdan beni çağırırdın ya.
Nevin bir şey söylemek üzere. Söylemiyor.
HAYRİ (TEL.)
Ceviz beklemez. Ayın on beşine gel.
Hat kesiliyor. Nevin telefona bakıyor; saat ekranın köşesinde: 23.52. Ekranı kapatıyor. Yatağına dönüyor. Yorganı başına çekiyor.
Sahne 3 İÇ. İSTANBUL – REKLAM AJANSI – GÜNDÜZ
Nevin toplantıdan çıkarken telefonu titriyor: KİREÇLİ MUHTARLIĞI.
MUHTAR (TEL.)
Başın sağ olsun kızım. Sabah Şükran bulmuş. Bodrumdaymış, diz çökmüş, eli yerde. Kalp dedi doktor. Gece olmuş.
NEVİN
Gece saat kaçta?
MUHTAR (TEL.)
Ne bileyim kızım. Saati durmuş zaten. Üç kırkta.
Nevin koridorun ortasında duruyor. Etrafından insanlar geçiyor.
MUHTAR (TEL.)
Bir de kızım, sen telefonunu açmıyordun ya. Son gece seni aramış galiba. Elinde telefonu, ekranda senin adın varmış. Şükran öyle dedi.
Nevin telefonunu kulağından indiriyor. Arama geçmişini açıyor. Dün gece, 03.40: CEVAPSIZ ARAMA – BABAM. Hiç duymamış.
Sahne 4 DIŞ. KİREÇLİ MEZARLIĞI – GÜNDÜZ
Taze toprak. Az kalabalık dağılıyor. ŞÜKRAN (60'lar) Nevin'in koluna giriyor.
ŞÜKRAN
Bu gece bizde yat kızım.
NEVİN
Evi boşaltmam lazım. Üç günüm var.
ŞÜKRAN
Gündüz boşalt. Gece bizde yat.
Nevin, Şükran'a bakıyor. Şükran bakışını mezara çeviriyor.
NEVİN
Babamın telefonu nerede? Evde bulamadım.
ŞÜKRAN
Cebindeydi. Kimse almayı akıl etmedi. Öyle gömdük.
İkisi birden taze toprağa bakıyor.
Sahne 5 İÇ./DIŞ. BABA EVİ – GÜNDÜZ
Öğle güneşi. Bahçede ceviz ağacının gölgesi. Nevin pencereleri açıyor; içeri kuş sesleri ve uzaktaki ocağın kamyon gürültüsü doluyor.
Mutfak düzenli: tek tabak, tek bardak, duvarda bir saat. Saat 03.40'ta durmuş. Nevin sandalyeye çıkıp saati indiriyor, pilini değiştiriyor. Saat yeniden tıkırdamaya başlıyor.
Babasının odası: yatak yapılmış, komodinde bir gözlük, bir tespih, kareli küçük bir defter. Nevin defteri almadan çekmeceyi kapatıyor.
Bodrum kapısı koridorun sonunda, kapalı. Nevin kapının önünden geçiyor. Durmuyor.
Mutfak tezgâhında babasının anahtarlığı. Nevin anahtarları tek tek deniyor: sokak kapısı, bahçe kapısı. Biri farklı: ağır, eski, paslı. Nevin onu bir süre avucunda tutuyor. Sonra anahtarlıktan çıkarıp en alttaki çekmeceye, çatal bıçakların altına koyuyor.
Salonda, kanepede, telefonuyla bir emlak sitesine evin ilanını giriyor: «Bahçeli, ceviz ağaçlı, bakımlı müstakil ev. Sakin.»
Sahne 6 İÇ. TAŞ OCAĞI – RIFAT'IN OFİSİ – GÜNDÜZ
RIFAT (60'lar) çay koyuyor. Nevin karşısında.
NEVİN
Babam geceleri patlatmalardan şikâyet ediyordu.
RIFAT
Gece patlatma yapmıyoruz kızım. Ruhsatımız yok, jandarma kapatır.
Rıfat bir an susuyor. Çay bardağını tabağına bırakıyor.
RIFAT
Evi alırsam yıkarım. Temelini de doldururum. Bilesin.
NEVİN
Neden temelini?
RIFAT
Eski evler. Altları boştur. Bir şey çöker, bir şey sızar.
Rıfat çayından bir yudum alıyor, bakışını kaçırarak.
Sahne 7 İÇ. BABA EVİ – YATAK ODASI – GECE
Karanlık. Komodinin üstünde babasının saati tıkırdıyor. Nevin uyuyor, yüzü duvara dönük.
Saat: 03.39. Tıkırtı. 03.40.
Döşemenin altından, çok derinden, bir vuruş. Tek. Boğuk.
Nevin'in gözleri açılıyor. Kıpırdamıyor.
Sessizlik. Saatin tıkırtısı. On saniye. Yirmi.
Nevin yavaşça doğrulup ayaklarını yere indiriyor. Döşemeye. Avucunu tahtaya bastırıyor. Bekliyor.
Hiçbir şey.
Nevin bir nefes veriyor, elini kaldırıyor. O anda, tam avucunun kalktığı yerden, ikinci bir vuruş.
Sahne 8 DIŞ. BABA EVİ – BAHÇE – SABAH
Nevin, bir fincan kahveyle, ağacın altında. Gözlerinin altı mor. YUSUF (19) bahçe kapısında, ocağın kamyonundan inmiş, elinde bir sepet yumurta: Şükran yollamış.
NEVİN
Dün gece ocakta çalışma var mıydı? Saat üç, dört gibi?
YUSUF
Gece ocak kapalı abla. Bekçiden başka kimse yok.
NEVİN
Eski evler. Borular. Toprak oturuyor.
Yusuf evin temeline bakıyor. Sonra Nevin'e.
YUSUF
Bu evde boru yok abla. Hayri amca suyu kuyudan çekerdi, eskiden. Sonra kuyuyu kapattı.
NEVİN
Ne zaman kapattı?
YUSUF
Ben doğmadan. Annen öldüğü sene diyorlar.
Nevin'in fincanı elinde duruyor. Yusuf yumurtaları basamağa bırakıp kamyonuna dönüyor.
Sahne 9 İÇ. BABA EVİ – HAYRİ'NİN ODASI – GÜNDÜZ
Nevin komodinin çekmecesini açıyor. Kareli defter. Açıyor.
Her satırda bir tarih ve bir sayı. 1. 2. 3. Her satırın yanında aynı saat: 03.40. Sayfaları hızla çeviriyor. 38. 39. 40.
Son satır: 41. Tarih, babasının öldüğü gece. Ama sayının yanına saat yazılmamış. Yerine titrek bir harfle tek bir kelime: KIZIM.
Defterin arka kapağının içinde, kurşun kalemle, büyük harflerle ve defalarca üstünden geçilmiş bir not: «ÜÇ KISA İKİ UZUN. CEVAP VERME.»
Altında, aynı el yazısıyla ama farklı bir kalemle, daha yeni: «Verdim.»
Nevin defteri kapatıyor. Çekmeceye geri koyuyor. Çekmeceyi kapatıyor. Sonra yeniden açıp defteri alıyor ve cebine koyuyor.
Sahne 10 İÇ. BABA EVİ – YATAK ODASI – GECE
İkinci gece. Nevin yatakta oturuyor, sırtı duvara, uyumuyor. Elinde babasının defteri ve bir kalem. Komodinde saat tıkırdıyor.
03.40.
Döşemenin altından: üç kısa vuruş. İki uzun.
Nevin nefesini tutuyor. Elini ağzına bastırıyor.
Ritim tekrar ediyor. Nevin kalemle deftere çentik atmaya başlıyor. Bir. İki. Üç.
Çentikler hızlanıyor. Nevin'in eli titriyor, ama sayıyor. On. Yirmi. Otuz.
Kırk bir.
Sessizlik. Nevin sayfaya bakıyor: kırk bir çentik. Babasının son sayısı.
Sonra, çok alçaktan, tek bir vuruş daha. Sanki bir soru gibi. Bekliyor.
Nevin cevap vermiyor. Eli ağzında, sabaha kadar öyle oturuyor.
Pencerede gökyüzü griye dönüyor. Ceviz ağacında bir kuş ötüyor. Nevin elini ancak o zaman ağzından çekiyor.
Sahne 11 İÇ. ŞÜKRAN'IN EVİ – MİSAFİR ODASI – AKŞAM
Şükran yatağın çarşafını geriyor, köşelerini sıkıca altına kıvırıyor. Nevin kapıda, elinde küçük bir çanta ve babasının defteri.
NEVİN
Bir gece. Yarın evde yatarım.
ŞÜKRAN
Yarını yarın konuşuruz.
Şükran yastığı kabartıp yerine koyuyor. Sonra Nevin'in elindeki telefona bakıyor.
ŞÜKRAN
Onu kapat.
NEVİN
İşten arayabilirler.
ŞÜKRAN
Gece kim arar?
Nevin cevap vermiyor. Şükran bir an bekliyor, sonra kapıyı aralık bırakıp çıkıyor.
Nevin telefonu komodine koyuyor. Ekranı açık. Sesini kısıyor ama kapatmıyor. Babasının defterini yastığının altına itiyor.
Sahne 12 İÇ. ŞÜKRAN'IN EVİ – MİSAFİR ODASI – GECE
Üçüncü gece. Nevin, Şükran'ın misafir yatağında. Odada yabancı eşyalar, bir ayet levhası, bir naftalin kokusu. Uyuyor, ilk kez derin.
Komodinde telefonu. Saat: 03.40.
Telefon titriyor. Ekranda: BABAM.
Bir çalış. Nevin uyanıyor, gözlerini kısıyor, ekranı okuyor.
İki. Nevin yataktan doğruluyor. Telefona dokunmuyor.
Üç.
Susuyor.
Ekranda bir bildirim: «1 yeni sesli mesaj – BABAM».
Nevin telefonu eline alıyor. Uzun süre bildirime bakıyor. Sonra sesli mesajı açmadan, telefonu ters çevirip yastığın altına itiyor.
Yastığın altından, boğuk, mesaj kendiliğinden oynamaya başlıyor. Babasının sesi.
HAYRİ (SESLİ MESAJ)
Ceviz beklemez.
Nevin yataktan fırlıyor, duvara yapışıyor. Odanın kapısının altından koridorun ışığı sızıyor. Işığın içinde, eşikte, Şükran'ın gölgesi. Kıpırdamadan duruyor; dinliyor.