Yayın belgesi

Sanat Tarihi Akademisi — SEO, Yapılandırılmış Veri ve Keşfedilebilirlik

46 bölüm · 09-seo-yapilandirilmis-veri-ve-kesfedilebilirlik.md

Sürüm: 1.0

Amaç: Akademinin arama motorları ve insanlar tarafından doğru anlaşılmasını sağlamak; görünürlük uğruna akademik kaliteyi bozmamak

1. İlke

SEO’nun görevi popüler sorgulara uydurulmuş yüzeysel sayfalar üretmek değil; güvenilir içeriğin doğru kullanıcı tarafından bulunmasını sağlamaktır.

Akademi:

  • Yalnızca arama trafiği için ince, tekrarlı sayfa üretmez.
  • Eser veya sanatçı adını anahtar kelime doldurmak için tekrar etmez.
  • Tartışmalı bilgiyi kesin başlıkla tıklama tuzağına dönüştürmez.
  • Yapılandırılmış veride kullanıcıya görünmeyen veya sayfada bulunmayan iddia kullanmaz.
  • Arama sonucu görünümünü garanti olarak sunmaz.

Google’ın güncel yapılandırılmış veri yönergeleri, işaretlemenin görünür ana içeriği doğru temsil etmesini ve yanıltıcı olmamasını ister; JSON-LD desteklenen ve önerilen biçimdir. Doğru işaretleme zengin sonuç gösterimini garanti etmez.

2. Arama niyetleri

Öğrenme niyeti

  • sanat tarihi nereden öğrenilir
  • sanat eseri nasıl analiz edilir
  • başlangıç sanat tarihi kursu
  • ikonografi nedir

Hedef sayfa: rehberli yol, kurs, kavram.

Bilgi/varlık niyeti

  • Las Meninas
  • Mimar Sinan eserleri
  • Göbeklitepe T sütunları
  • ukiyo-e

Hedef sayfa: eser, üretici, dönem/kavram.

Karşılaştırma niyeti

  • Rönesans ve Barok farkı
  • fresk ve yağlıboya farkı
  • Yunan ve Roma heykeli

Hedef sayfa: karşılaştırma koleksiyonu veya ilgili ders bölümü.

Araştırma niyeti

  • eser provenans bilgisi
  • sanat tarihi birincil kaynaklar
  • Benin bronzları iade tartışması

Hedef sayfa: araştırma dosyası, kaynak veya tartışma.

Gezinme niyeti

  • Sanat Tarihi Akademisi müfredat
  • Sanat Tarihi Akademisi giriş

Hedef sayfa: program, kullanıcı girişi.

3. İndeksleme politikası

İndekslenecek

  • Ana kurumsal sayfalar
  • Yayımlanmış katman/program/kurs
  • Yayımlanmış ders
  • Yeterli özgün bilgi taşıyan eser, üretici, kavram, dönem ve yer kayıtları
  • Kamusal koleksiyon/tartışma/kaynak rehberi
  • Düzeltme ve yayın politikaları

`noindex` önerilen

  • İçerik değeri olmayan arama filtre kombinasyonları
  • Kullanıcı paneli, not ve portfolyo
  • Giriş/kayıt ara adımları
  • Taslak ve pilot erişim sayfaları
  • Yalnızca yer tutucu planlanmış kurs kartı; kamusal müfredat sayfasında özeti kalabilir
  • Yinelenen yazdırma/indirme görünümü
  • Geçici hata ve ön izleme sayfası
  • Kısıtlı/hassas kayıt

Arşiv/geri çekme

Akademik kayıt değeri varsa sayfa indekslenebilir; başlık, açıklama ve yapılandırılmış veri güncel olmadığını açıklar. Hukuki/gizlilik nedeninde noindex, erişim kaldırma veya 410 gerekebilir.

4. Başlık ve açıklama şablonları

Ana sayfa

Title: Sanat Tarihi Akademisi — Başlangıçtan Araştırmacı Düzeyine

Description: Dünya sanat tarihini görsel okuma, kronoloji, coğrafya, malzeme, kuram ve araştırma yollarıyla katmanlı biçimde öğrenin.

Kurs

Title: {Kurs Adı} ({Kod}) | Sanat Tarihi Akademisi

Description: {Ana yeterlik}. Düzey: {düzey}. {Bölüm sayısı} bölüm; {tahmini emek}. Ön koşul: {kısa durum}.

Eser

Title: {Eser Adı} — {Üretici}, {Tarih} | Sanat Tarihi Akademisi

Description: {Eser türü}, {malzeme}, {yer/kurum}. Görsel analiz, teknik, tarihsel bağlam, provenans ve araştırma kaynakları.

Üretici bilinmiyorsa title “Bilinmeyen” ile doldurulmaz; uygun kültür/atölye bilgisi veya eser adı kullanılır.

Sanatçı/üretici

Title: {Ad} — Eserler, Teknikler ve Bağlam | Sanat Tarihi Akademisi

Kavram

Title: {Terim} Nedir? Tanım, Tarih ve Örnekler | Sanat Tarihi Akademisi

“Nedir?” yalnızca sayfa gerçekten açıklayıcı tanım sunuyorsa kullanılır.

Başlık kuralları

  • Her sayfa benzersiz
  • Ana konu başa yakın
  • Tarih/atıf tartışmalıysa yanıltıcı kesinlik yok
  • Başlık değişirse yönlendirme ve sosyal metadata kontrolü
  • Otomatik şablon anlamsız veya aşırı uzun sonuç verirse editoryal override

5. URL ve canonical

  • Tek tercih edilen URL
  • Parametreli filtre ve sıralama sayfalarında canonical stratejisi
  • Aynı içerik dil/format varyantlarında doğru ilişki
  • Eski slug’dan 301 yönlendirme
  • HTTP/HTTPS ve www varyantı tekleştirme
  • Son eğik çizgi politikası tutarlı
  • Yazdırma/PDF HTML ana sayfaya canonical; PDF bağımsız temel kaynaksa ayrı karar

Canonical etiketi, içerik tekrarını çözmenin tek aracı değildir; iç bağlantılar ve sitemap tercih edilen URL’yi kullanır.

6. Yapılandırılmış veri

Genel kurallar

  • JSON-LD
  • Sayfada görünür gerçek bilgiyle eşleşme
  • Kalıcı @id
  • Akademi ve varlıklar arasında tutarlı kimlik
  • Kullanıcıya görünmeyen puan, yorum veya sertifika iddiası yok
  • Şema doğrulama ve arama motoru testleri
  • Şablon değişikliklerinde hata trendi izleme

Sayfa türü eşlemesi

SayfaAna türDestek türleri
Ana sayfaWebSiteEducationalOrganization, SearchAction uygun ise
KurumsalAboutPage / WebPageOrganization
KursCourseBreadcrumbList, VideoObject varsa
DersLearningResource + uygun ana türVideoObject, Article, Quiz uygunluğu dikkatle
EserVisualArtwork / CreativeWorkPerson, Place, ImageObject
SanatçıPersonBreadcrumbList
KurumOrganizationPlace
KavramDefinedTermDefinedTermSet
KoleksiyonCollectionPageItemList
DüzeltmeWebPage / Articlesürüm bilgisi

`Course` alanları

  • name
  • description
  • courseCode
  • provider
  • inLanguage
  • educationalLevel
  • coursePrerequisites
  • teaches
  • assesses
  • hasPart
  • timeRequired
  • interactivityType
  • learningResourceType
  • isAccessibleForFree
  • license

`LearningResource` alanları

  • name
  • description
  • learningResourceType
  • educationalLevel
  • competencyRequired
  • teaches
  • assesses
  • inLanguage
  • timeRequired
  • accessibilityFeature
  • accessibilityHazard
  • license
  • isPartOf

Alan yalnızca veri gerçekten varsa kullanılır.

Ekmek kırıntısı

Görünür kullanıcı yolunu temsil eder. URL klasörünü körlemesine kopyalamaz. En az iki öğe ve doğru sıralı BreadcrumbList kullanılır.

7. Yapılandırılmış veri doğrulama akışı

  1. Şema seviyesinde JSON doğrulama
  2. Schema.org terim kontrolü
  3. Arama motoru Rich Results Test, uygun türlerde
  4. URL inceleme
  5. Pilot birkaç sayfa
  6. Yayın sonrası geçersiz öğe izleme
  7. Şablon sürümü ile hata korelasyonu

Yapılandırılmış veri, ayrı elle yazılan kopya değil merkezi içerik modelinden üretilir.

8. Sitemap ve tarama

Ayrı sitemap aileleri

  • Ana/kurumsal
  • Program/kurs/ders
  • Eser/yapı
  • Sanatçı/üretici
  • Kavram/dönem/yer
  • Görsel
  • Video
  • Haber/güncel yalnızca varsa

Her sitemap:

  • Yalnızca canonical, indekslenebilir ve başarılı yanıt veren URL içerir.
  • Gerçek anlamlı değişiklikte lastmod günceller.
  • Boyut sınırlarında bölünür ve sitemap index ile bağlanır.

Robots

  • Özel kullanıcı yolları taramaya kapatılır; erişim kontrolü yerine robots kullanılmaz.
  • Yapılandırılmış veri sayfası yanlışlıkla engellenmez.
  • Ön izleme/taslak ortamı kimlik doğrulama ve noindex ile korunur.

9. İç bağlantı stratejisi

Her sayfa türü anlamlı ilişkiler verir:

Eser

  • Üretici
  • Dönem
  • Yer
  • Malzeme/teknik
  • Konu/tema
  • İlişkili kurs
  • Karşılaştırmalı eser
  • Kaynak

Kurs

  • Ön koşullar
  • Sonraki kurs
  • Ana eser/kavram
  • Program/katman
  • Uygulama/laboratuvar

Kavram

  • Üst/alt/ilişkili terim
  • Görsel örnek
  • Kullanıldığı dersler
  • Karşıt veya karıştırılan terim

Bağlantı metni “buraya tıklayın” değil hedefi açıklar. Aynı sayfaya anlamsız tekrar bağlantıları eklenmez.

10. İçerik kümeleri

Örnek: Perspektif

Ana kavram sayfası:

  • Doğrusal perspektif
  • Atmosferik perspektif
  • Aksonometri
  • Ters perspektif
  • Çin resminde dolaşan bakış
  • İslam yazma resminde çoğul mekân
  • Perspektif ve iktidar
  • Perspektif çizim laboratuvarı
  • İlgili eser karşılaştırmaları

Küme, tek bir anahtar kelimenin varyasyonları için kopya sayfalar değil, gerçek kavramsal alt ilişkiler üretir.

11. Görsel SEO ve haklar

  • Anlamlı dosya adı; fakat kimlik ana kayıtla
  • Doğru alt
  • Başlık/caption ile bağlam
  • Kaynak, hak ve lisans görünür
  • Uygun çözünürlük ve modern format; orijinal arşivden ayrı türev
  • Boyut özellikleriyle düzen kaymasını azaltma
  • Hassas/kısıtlı görselde ön izleme ve indeksleme kontrolü
  • Görsel sitemap yalnızca yayımlanabilir medya
  • Lisans metadata’sı varsa yapılandırılmış veriye yansıtma

Kamu malı eser adını dosya adına eklemek, görsel lisansını otomatik açık hâle getirmez.

12. Video keşfedilebilirliği

  • Her video için tek ana izleme sayfası
  • Açık başlık ve açıklama
  • Küçük görsel hakları
  • Süre, yüklenme ve yayın tarihi
  • Altyazı/transkript
  • Bölümler/zaman kodları
  • VideoObject verisi
  • Video sitemap, ölçekte gerekiyorsa
  • Otomatik başlayan veya sayfada ikincil kalan video ana sonuç gibi işaretlenmez

13. Sosyal paylaşım metadata’sı

Open Graph alanları

  • og:title
  • og:description
  • og:type
  • og:url
  • og:image
  • og:image:alt
  • Uygun boyutlar

Paylaşım kartı ilkeleri

  • Hassas insan kalıntısı/şiddet görseli kullanılmaz.
  • Atıf/tarih tartışmalıysa kart kesinlik üretmez.
  • Görsel hakkı sosyal paylaşım ön izlemesini kapsamalı.
  • Metin görüntünün içine gömülmek yerine mümkünse metadata’da.
  • Her sayfa için otomatik kart, editoryal override destekler.

Örnek eser kartı:

Başlık: Las Meninas: İzleyici, Ayna ve Saray Temsili

Açıklama: Velázquez’in 1656 tarihli tablosunu kompozisyon, teknik, saray bağlamı ve başlıca yorumlarla inceleyin.

14. Çok dillilik

İlk yayın Türkçe ise hayalî çeviri URL’leri oluşturulmaz. Yeni dil eklendiğinde:

  • Her dilin kalıcı URL’si
  • Doğru lang
  • Karşılıklı hreflang
  • Dil/bölge ayrımının doğru kullanımı
  • Çeviri durumu ve son inceleme
  • Özgün adların korunması
  • Otomatik çeviri açık etiketi ve insan incelemesi

Eksik çeviri kullanıcıyı sessizce başka dile atmaz; dil ve kapsam açıklanır.

15. Sayfa kalitesi ölçütleri

Bir varlık sayfası indekslenmeden önce:

  • Benzersiz ve açıklayıcı başlık
  • Kısa özet
  • Temel doğrulanmış metadata
  • En az bir güvenilir kaynak
  • İlişkili ana varlıklar
  • Son inceleme ve sorumlu
  • Hak/lisans durumu
  • Görsel varsa alt metin
  • Planlanmış/boş şablon olmama

Binlerce çok ince sayfa yerine daha az fakat anlamlı kayıt tercih edilir.

16. Performans ve keşif

  • Ana içerik ağır görüntüleyici yüklenmeden okunabilir.
  • Görseller uygun boyutta ve tembel yükleme; ilk ana görsel öncelikli.
  • Üçüncü taraf komutlar sınırlı.
  • Yazı tipleri hızlı ve sistem yedeğiyle.
  • Düzen kayması azaltılır.
  • Mobil düşük bant genişliği sürümü.
  • Sunucu yanıtı ve önbellek stratejisi ölçülür.

Performans yalnızca sıralama değil, erişilebilirlik ve öğrenme eşitliği meselesidir.

17. Arama performansı ve içerik içgörüsü

İzlenecek toplu göstergeler:

  • Hangi sorgular sonuç bulmuyor?
  • Hangi alternatif adlar sık aranıyor?
  • Sonuçtan hemen geri dönüş oranı
  • Kaynak/araştırma sorgularında başarı
  • Planlanmış içeriğe talep
  • Filtrelerin sıfır sonuca götürdüğü kombinasyonlar
  • Mobil/masaüstü farkı
  • Arama sonucundan öğrenme yoluna geçiş

Arama verisi kullanıcı profili çıkarmak veya hassas ilgi alanı tahmini yapmak için kullanılmaz. Raporlar minimizasyon ve anonimleştirme ilkesiyle tasarlanır.

18. Yayın kontrolü

  • [ ] Title ve meta description benzersiz.
  • [ ] Canonical doğru.
  • [ ] İndeksleme kararı doğru.
  • [ ] Ekmek kırıntısı görünür ve işaretli.
  • [ ] Yapılandırılmış veri görünür içerikle eşleşiyor.
  • [ ] @id kalıcı.
  • [ ] İç bağlantılar ve yetim sayfa kontrolü tamam.
  • [ ] Sitemap’e doğru biçimde eklendi.
  • [ ] Görsel hak/alt metin tamam.
  • [ ] Sosyal kart güvenli ve doğru.
  • [ ] Mobil performans kabul edilebilir.
  • [ ] Zengin sonuç testinde kritik hata yok.
  • [ ] Arama ön izlemesi yanıltıcı değil.

19. Resmî başvuru kaynakları

Arama motoru özellikleri değişebilir. Yayın öncesi güncel resmî doküman, desteklenen tür ve doğrulama araçları yeniden kontrol edilmelidir.