İstisna ve Hata Yönetimi

Açılış sahnesi

Tekirdağ'da köfte harcı ve baharat karışımı gönderen bir şirketin pazarlama ekibi, tek bir haftada dört ayrı sorunla uğraşıyor. Pazartesi, bazı müşterilere giden mektuplar virgülle başlıyor: ad alanı boş olan kayıtlarda selamlama cümlesi yarım kalmış. Salı, aboneliğini iptal eden bir müşteri aynı gün iki mektup alıyor: biri ayrıldığı için üzgün olduklarını söyleyen bir veda, öbürü yeni sezonun ürünlerini tanıtan neşeli bir kampanya.

Çarşamba günü ise işler ciddileşiyor. Yalnız en sadık iki yüz müşteriye gitmesi gereken bir teşekkür mektubu ve özel bir indirim kodu, segmentin süzgeci bozulduğu için listedeki kırk bin kişinin hepsine gidiyor. Kod saatler içinde sosyal medyada paylaşılıyor ve şirket, planlamadığı bir indirimle yüzlerce sipariş alıyor.

Perşembe günü mektup gönderen sistem altı saat boyunca çalışmıyor. Sistem yeniden açıldığında, bekleyen bütün mektuplar aynı dakikada gidiyor: sepetiniz bir saat içinde boşaltılacak diyen hatırlatmalar sepetleri çoktan boşaltılmış müşterilere, bugün son gün diyen kampanya duyuruları kampanya bittikten sonra ulaşıyor. Akışlar her zamanki gibi çalışırken iyiydi; ama bir şey beklenenden farklı gittiğinde ne yapacakları hiç tasarlanmamıştı.

Bu derste ne olacak

Şirketin sorunu kötü akışlar değildi; akışlar yalnız her şeyin yolunda gittiği durum için kurulmuştu. Eksik bir alan, beklenenden büyük bir kitle, bir sistem kesintisi ya da iki akışın aynı müşteride buluşması gibi istisnalar karşısında akışlar ne duruyor ne uyarı veriyordu; yalnız gönderiyordu. Tekirdağlı şirket gerçek değil; vakalardaki servisler ve dükkânlar da uydurma. Bir yerde basit bir oran hesabı yapıyorum; sayılar, bir güvenlik sınırının nasıl belirleneceğini göstermek için seçildi.

Bir önceki ders kişiselleştirmenin sınırlarını çizdi. Bu ders akışların bir şey ters gittiğinde nasıl davranacağını ele alıyor: eksik verinin her alan için ayrı bir kuralla karşılanmasını, bir akışın beklenenden çok daha fazla kişiye gitmek üzere olduğunu fark edip durmasını, bir kesintiden sonra artık anlamı kalmamış mesajların gönderilmemesini ve şüphe anında akışların göndermek yerine durmayı seçmesini.

Sıfır noktası

Ters giden anlar bu akademinin birkaç biriminde işlendi. Müşteri ilişkileri biriminde gönderim kontrolü dersi yedek değeri, bastırma listesini, ilk parti gönderimini ve düzeltme e-postasını, akış dersi de sessiz arızayı, akış kilidini, deneme müşterisini ve temas bütçesini kurdu. Sosyal medya biriminde yayın durdurmayı ve suçlamasız değerlendirmeyi gördük. Bir önceki kursta hata kuyruğunu, eşitleme aralığını ve entegrasyon sahibini, bu kursun ikinci dersinde de varsayılan dalı, tekrar güvenliğini ve koşul değerlendirme anını tanımladık.

Bu önlemlerin çoğu tek bir kampanyanın ya da tek bir akışın içindeydi. Bu ders bütün otomasyonlar için ortak bir güvenlik düzeni kuruyor: hangi durumda bir akış gönderir, hangi durumda durur ve hangi durumda bir insanı çağırır?

Mekanizma — eksik alan, farklı tepki

Bir akışın kullandığı her alan her kayıtta dolu gelmez: ad boş olabilir, adres eksik olabilir, son sipariş tarihi yanlış biçimde girilmiş olabilir. Ama her alanın eksikliği aynı ağırlıkta değildir. Bir selamlama cümlesindeki ad eksikse, genel bir selamlama yeter. Bir teslimat hatırlatmasındaki adres eksikse, mektup gönderilmemelidir. Bir yenileme teklifindeki fiyat eksikse, mektup tehlikeli bir yanlış söz verebilir.

Süsleyici alan, yedekle doluyor.

Bağlamsal alan eksikse, genel sürüm.

Mekanizma — beklenenden büyük kitle

Bir akışın ya da bir kampanyanın her seferinde yaklaşık kaç kişiye gideceği bellidir: günde birkaç düzine karşılama mektubu, haftada birkaç yüz sepet hatırlatması, ayda bir iki bin kişilik bir sadakat mektubu. Bir süzgeç bozulduğunda, bir segment yanlış hesaplandığında ya da bir tetikleyici hatalı çalıştığında bu sayı birden katlanır. Bu katlanmayı gönderimden önce yakalayan bir sınır, yanlış alıcıya giden bir mesajın zararını baştan önler.

Pahalı eylem, dar fren.

Çelişen mesajlar, günlük sınırla ayrılıyor.

Mekanizma — kesintiden sonra ne gönderilir

Bir sistem durduğunda, akışların tetikleyicileri birikir. Sistem yeniden açıldığında, biriken bütün mesajları hemen göndermek en kolay yoldur; ama bu mesajların bir kısmı artık anlamını yitirmiştir. Bir saatlik bir hatırlatma altı saat sonra, bir gün süren bir kampanyanın duyurusu kampanya bittikten sonra, bir sabah mesajı gece yarısı yanlış bir şey söyler.

Biriken mesajlar, bir hızla.

Kesintide değişen izin.

Usta katmanı — şüphede durmak

Bir akış bir şeyin ters gittiğini fark ettiğinde iki seçeneği vardır: göndermeye devam etmek ya da durmak. Birçok akış, hiçbir kural yazılmadığı için varsayılan olarak göndermeye devam eder. Oysa pazarlamada yanlış bir mesaj göndermenin maliyeti, doğru bir mesajı birkaç saat geciktirmenin maliyetinden çoğu zaman çok daha yüksektir: yanlış kişiye gitmiş bir indirim, izni olmayan birine gitmiş bir mektup, yas tutan birine gitmiş neşeli bir kampanya geri alınamaz.

Tek tıklamayla durdurma.

Her durma, bir öğrenme.

Durmanın da bir sahibi var.

Aşırı fren de bir hata.

Küçük işletmede üç kural.

Yaygın hatalar

Aklında kalsın

Bir akış yalnız her şey yolundayken iyi çalışıyorsa, tasarımı yarımdır. İstisnalar karşısında ne yapacağı önceden yazılır.

Eksik veri kuralı, her alanı süsleyici, bağlamsal ya da kritik olarak sınıflar. Kritik alan eksikse akış o kişi için durur.

Hacim freni, beklenenden büyük bir kitleye gidecek gönderimi durdurur ve onaya sunar. Pahalı ve geri alınamayan eylemler için daha dardır.

Mesaj geçerlilik süresi, bir mesajın ne kadar süre anlamlı kalacağını söyler. Kesintiden sonra süresi geçen mesajlar gönderilmez.

Güvenli hata modu, şüphe anında göndermek yerine durmayı seçer. Her akışın bir durdurma yolu, her duruşun bir sahibi ve bir değerlendirmesi olur.

Sonraki derse köprü

Bu derste akışların ters giden anlara hazırlanmasını ele aldık: eksik veri kuralı, hacim freni, mesaj geçerlilik süresi ve güvenli hata modu. Tekirdağlı şirketin mektupları artık virgülle başlamıyor, sadakat mektubu bin kişiyi aşarsa duruyor ve bir kesintiden sonra yalnız hâlâ geçerli olan mesajlar gidiyor.

Ama bu kuralların hepsi, bir akış yayına çıktıktan sonra devreye giriyor. Şirketin çarşamba günkü hatası, akış yayına alınmadan önce örnek bir kayıtla sınansaydı hiç yaşanmayabilirdi; perşembe günkü kesinti ise, bir uyarı sistemi olsaydı altı saat değil birkaç dakika sürerdi.

Sıradaki ders sınamayı, onayı ve izlemeyi ele alıyor: bir akışı yayına almadan önce örnek verilerle doğrulamayı ve yayından sonra bir şey ters gittiğinde haber veren bir uyarı düzeni kurmayı orada çalışacağız.