Yapılandırılmış Veri

Açılış sahnesi

Ev tatlıları tarifleri yayımlayan bir blogun sahibi, künefe tarifi aramasının sonuçlarına bakıyor. Kendi tarifi ilk sayfada, ama sonuçlar arasında sıradan bir satır olarak duruyor: bir başlık, altında iki satırlık bir açıklama. Hemen üstündeki bir başka blogun sonucu ise çok daha dolu görünüyor: yanında tatlının küçük bir fotoğrafı, hazırlanma süresi, kaç kişilik olduğu ve okurların verdiği puanın yıldızları.

Blog sahibi iki tarifi karşılaştırıyor. Kendi tarifi en az öbürü kadar ayrıntılı: süre, porsiyon, fotoğraflar, okurların yorumları, hepsi sayfada var. Fark sayfaların içeriğinde değil, arama motorunun o içeriği nasıl anladığında. Öbür blog, sayfasındaki süreyi, porsiyonu ve puanı arama motorunun makine gibi okuyabileceği bir dille ayrıca işaretlemiş; kendi blogu ise bunları yalnızca okurun okuyacağı cümleler olarak yazmış.

Arama motoru her iki sayfayı da okuyabiliyordu. Ama birinde neyin süre, neyin porsiyon, neyin puan olduğunu kendisi tahmin etmek zorunda kalıyordu, öbüründe ise bu bilgiler ona açıkça söylenmişti.

Bu derste ne olacak

Bu dersteki blog, pastane ve salon gibi bütün yerler hayal ürünü; işaretleme türlerini de belirli bir arama motorunun güncel kurallarını aktarmadan, genel çerçevesiyle anlatıyorum.

Blog sahibinin yaşadığı fark, bir sayfanın içeriği ile o içeriğin anlamı arasındaki farktı. Bu ders, sayfadaki bilgilerin anlamını arama motoruna açıkça söylemenin yollarına bakıyor. Önce bu işaretlemenin ne olduğuna ve hangi sayfa türlerinde işe yaradığına bakacağım. Sonra işaretlemenin arama sonuçlarında nasıl bir görünüme dönüşebileceğine ve bunun neden garanti olmadığına geçeceğim. Ardından işaretlemenin sayfadaki gerçek içerikle neden birebir örtüşmesi gerektiğini konuşacağım. Son olarak işaretlemenin nasıl doğrulanacağına ve zamanla nasıl izleneceğine bakacağız.

Sıfır noktası

Başlık etiketi, açıklama metni ve alternatif metin, ilk kurstan tanıdığımız araçlar; sonuçlardaki görünümün tıklamayı belirlediğini de oradan biliyoruz. Okura sitedeki yerini gösteren kırıntı yolu da aynı kurstan kaldı.

Yapılandırılmış veri, bu görünümün bir adım ötesi. Başlık etiketi ve açıklama metni, bir sayfanın ne hakkında olduğunu cümlelerle anlatıyordu. Yapılandırılmış veri ise sayfadaki belirli bilgilerin ne olduğunu, bir makinenin tereddütsüz okuyabileceği bir biçimde söylüyor: bu bir tarif, bu satır hazırlanma süresi, bu sayı porsiyon, bu bir etkinlik ve bu da tarihi. Arama motorları bu işaretlemeyi, sayfayı daha iyi anlamak ve bazı durumlarda sonuçlarda daha zengin bir görünüm göstermek için kullanıyor. Ama işaretleme, sayfada olmayan bir şeyi var etmiyor; yalnızca sayfada olanın anlamını açıkça söylüyor.

Mekanizma — anlamı işaretlemek

Bir sayfada fiyat, tarih, adres ya da puan gibi bilgiler okur için açık, ama bir makine için her zaman değil. Yapılandırılmış veri, bu bilgilerin ne olduğunu arama motorlarının ortaklaşa tanıdığı bir sözlükle etiketliyor.

Yerel bir işletmenin adresi, çalışma saatleri ve telefonu da işaretlenebiliyor. Bu işaretleme, arama motorunun işletmenin temel bilgilerini doğru anlamasına yardım ediyor.

Mekanizma — zengin görünüm ve sınırları

Yapılandırılmış veri, bazı durumlarda arama sonuçlarında daha zengin bir görünüme dönüşüyor: bir tarifin süresi, bir ürünün fiyatı ve stoğu, bir etkinliğin tarihi, bir kursun süresi. Bu görünüm okurun dikkatini çekiyor ve sonuca tıklamadan önce ona daha fazla bilgi veriyor.

Ürün sayfalarında fiyat ve stok bilgisi, okurun tıklamadan önce karar vermesine yardım ediyor.

Bazı işaretleme türlerinin sonuçlarda nasıl gösterileceği, arama motorlarının kararıyla zaman içinde değişiyor.

Her türün işaretlenmesi aynı getiriyi sağlamıyor. Bazı türler sonuçlarda sık sık zengin bir görünüme dönüşürken, bazıları çok nadiren gösteriliyor; işaretlemenin emeği, bu farkı bilerek planlanıyor.

Mekanizma — işaretlemenin dürüstlüğü

Yapılandırılmış veri, arama motoruna sayfa hakkında bir söz veriyor. Bu söz sayfanın gerçek içeriğiyle örtüşmediğinde, hem okur yanıltılıyor hem de arama motorları bu işaretlemeyi görmezden gelebiliyor ya da siteye yaptırım uygulayabiliyor.

Sayfadaki bilgi değiştiğinde işaretleme de değişmediğinde, işaretleme sessizce yalan söylemeye başlıyor.

Mekanizma — doğrulamak ve izlemek

Yapılandırılmış veri bir kez yazılıp bırakılacak bir şey değil. Yazıldığında doğrulanması, sonra da site değiştikçe izlenmesi gerekiyor.

Zamana bağlı bilgilerin işaretlemesi, zaman geçtikçe güncelliğini yitiriyor.

Usta katmanı — tür seçimi, tutarlılık ve sınırlar

Bir sayfa, gerçekte olmadığı bir tür olarak işaretlendiğinde, bu hem arama motorunu yanıltıyor hem de işaretlemenin kendisini değersiz kılıyor.

Kırıntı yolunun işaretlenmesi, sonuçlarda sayfanın adresi yerine sitenin bölümlerinin görünmesini sağlayabiliyor.

İşletmenin kimliğine dair işaretleme, yani adı, iletişim bilgileri ve öteki sitelerdeki hesapları, arama motorunun işletmeyi farklı kaynaklarda aynı işletme olarak tanımasına yardım ediyor.

İşletmeden işletmeye alanlarda da uygun işaretleme türleri var; örneğin bir iş ilanı, başvuracak kişinin arama sonuçlarında temel bilgileri görmesini sağlıyor.

Yaygın hatalar

Aklında kalsın

Yapılandırılmış veri, sayfadaki bilgilerin ne olduğunu arama motorlarının ortaklaşa tanıdığı bir sözlükle açıkça işaretler: sayfanın türünü ve o türe ait süre, fiyat, tarih, adres ve puan gibi bilgileri. Sayfaya yeni bilgi eklemez; sayfada olanın anlamını söyler.

Zengin sonuç doğru işaretlemenin olası bir getirisidir, garantisi değildir; hangi türlerin nasıl gösterileceği zamanla değişir. İşaretlemenin asıl amacı, sayfanın doğru anlaşılmasıdır.

İşaretleme dürüst olur: işaretlenen her bilgi sayfada okura görünür ve sayfa gerçekte olmadığı bir tür olarak işaretlenmez. İşletmenin kendi seçtiği yorumları puan olarak işaretlemek, fiyatları sayfadan ayrı tutmak ve geçmiş etkinlikleri yaklaşan göstermek hem okuru hem arama motorunu yanıltır.

İşaretleme yayından önce doğrulanır, raporlarda izlenir ve şablonlar her değiştiğinde yeniden sınanır; fiyat gibi değişen bilgiler, sayfadaki bilgiyle aynı kaynaktan üretilir.

Sonraki derse köprü

Bu kursta taramayı, adres yapısını, sayfa deneyimini, kodla oluşan içeriği ve yapılandırılmış veriyi ele aldık. Her birinde bir site için onlarca olası sorun ve onlarca olası düzeltme var. Bir teknik denetimin sonunda elimizde çoğu kez uzun bir hata listesi kalıyor ve bu listenin hangi maddesinden başlanacağı belli olmuyor.

Sıradaki ders, kursu kapatan teknik önceliklendirmeyi ele alıyor. Bir hata listesini etkiye, kapsama, güvene ve emeğe göre bir yol haritasına nasıl dönüştüreceğimizi orada göreceğiz.