Güncelleme ve İçerik Birleştirme

Açılış sahnesi

Kartvizit ve broşür basan bir matbaanın yeni pazarlama sorumlusu, işe başladığı hafta sitenin blog arşivini açıyor. Arşivde on yıla yayılmış yüzlerce yazı var: eski kâğıt türlerini öven yazılar, artık kullanılmayan dosya biçimlerini anlatan rehberler, aynı konuyu üç farklı başlıkla anlatan kısa notlar, yıllar önceki bir fuar duyurusu. Sitenin arama trafiği iki yıldır yavaş yavaş düşüyor.

Sorumlunun ilk aklına gelen, arşivin tamamını silip her şeye sıfırdan başlamak. Bir meslektaşı onu durduruyor ve raporları birlikte açıyorlar. Eski yazıların birkaçının hâlâ sitenin en çok ziyaretçi getiren sayfaları arasında olduğunu, birkaçının başka sitelerden onlarca bağlantı aldığını, büyük kısmının ise yıllardır hiçbir aramada görünmediğini görüyorlar.

Arşiv bir yük değildi, bir maden de değildi. Her iki şeyden de bir parça taşıyordu ve hangi yazının hangisi olduğunu ancak tek tek bakınca anlamak mümkündü.

Bu derste ne olacak

Matbaa, saat tamircisi, şapkacı ve dersteki öbür işletmeler kurmaca; arşivlerindeki yazıları ve raporlarındaki eğilimleri de ders için ben tasarladım.

Matbaanın yeni sorumlusunun ilk dürtüsü anlaşılır, ama pahalı olurdu; arşivin en değerli parçaları da silinip gidecekti. Bu ders, bir arşivin her sayfası için daha ince bir karar vermeyi anlatıyor. Önce bir sayfanın arama görünürlüğünün zamanla nasıl eridiğine ve bunun mevsim dalgalanmasından nasıl ayrılacağına bakacağım. Sonra her sayfa için verilecek kararın seçeneklerine ve bu kararı hangi verilerin belirlediğine geçeceğim. Ardından gerçek bir güncellemenin, birbirinin tekrarı sayfaları birleştirmenin ve değersiz sayfaları temizlemenin nasıl yapılacağını konuşacağım. Son olarak bu işlerin sırasına, sonucunun nasıl ölçüleceğine ve kursun bütününe bakıp kapanışı yapacağız.

Sıfır noktası

İçerik akademisinde, üretildiği gün doğru olan ama bugün yanlış bilgi veren içeriğe eskimiş doğru, tek bir soruyu birden çok kez cevaplayan parçalara ikiz içerik, zamanında yapılmamış bakım işlerinin birikmesine de bakım borcu demiştik. Aynı akademide belirli bir döneme ait içeriğin başına konan nota dönem işareti adını vermiştik. Bu kursun ikinci dersinde ise bir sitenin iki sayfasının aynı arama için birbiriyle yarışmasını, sayfa çakışması olarak görmüştük.

Bu ders o kavramları arama verisiyle birleştiriyor. İçerik akademisindeki bakım, bir içeriğin doğru ve güncel kalması için yapılıyordu; burada aynı bakıma bir soru daha ekleniyor: bu sayfa arama sonuçlarında ne yapıyor? Gösterim alıyor mu, tıklanıyor mu, bir hedef davranışa yol açıyor mu, başka sitelerden bağlantı alıyor mu, konu kümesinde bir yeri var mı? Bu soruların cevapları bir araya geldiğinde, her sayfa için dört yoldan biri seçiliyor ve bu seçim bir sezgiyle değil, verinin gösterdiğiyle yapılıyor.

Mekanizma — yavaş yavaş kaybolan görünürlük

Bir sayfa yayına girdiğinde arama sonuçlarında bir yer buluyor, ama bu yer kalıcı değil. Rakipler daha yeni ve daha iyi sayfalar yayımlıyor, okurun beklentisi değişiyor, sayfanın içindeki bilgi eskiyor ve sayfa sonuçlarda yavaş yavaş geriye kayıyor.

Her düşüş bir erime değil. Bazı sayfaların görünürlüğü her yıl aynı dönemde düşüp yeniden yükseliyor.

Mekanizma — her sayfa için bir karar

Bir arşivi gözden geçirirken her sayfa için dört yoldan biri seçiliyor: sayfa olduğu gibi korunuyor, güncelleniyor, başka bir sayfayla birleştiriliyor ya da kaldırılıyor. Bu kararı verirken tek bir ölçüye değil, birkaç soruya birden bakılıyor.

Sayfa kararı, işletmenin değerlerini de hesaba katıyor; bazı sayfalar arama trafiği getirmese de korunmayı hak ediyor.

Mekanizma — gerçek güncelleme

Bir sayfayı güncellemek, yalnızca tarihini değiştirmek değil. Okura yeni bir şey vermeyen bir güncelleme, ne okuru ne de arama motorunu kandırıyor; bazen sayfanın güvenilirliğini de zedeliyor.

Gerçek bir güncelleme, sayfayı yeniden yazmak da değil. Sayfanın zaten iyi çalışan kısımlarını koruyup eskiyen kısımlarını yenilemek, çoğu kez daha iyi sonuç veriyor.

Mekanizma — birleştirmek

Tek bir soruya birkaç sayfanın birden talip olması, okurun da arama motorunun da dikkatini parçalara bölüyor. Bu sayfaları tek bir güçlü sayfada birleştirmek, sayfa çakışmasının en kalıcı çözümü.

Yönlendirmenin yanlış bir sayfaya yapılması, birleştirmenin bütün faydasını boşa çıkarıyor.

Mekanizma — budamak

Bazı sayfalar ne güncellenmeyi ne de birleştirilmeyi hak ediyor: hiçbir aramada görünmüyorlar, hiçbir okura bir şey vermiyorlar ve sitenin geri kalanının arasında yük oluşturuyorlar. Bu sayfaları kaldırmak, sitenin geri kalanının daha net görünmesini sağlayabiliyor.

Artık satılmayan ürünlerin sayfaları, budamanın en zor kararlarından biri. Bazıları hâlâ aranıyor ve hâlâ bağlantı alıyor.

Usta katmanı — sıra, ölçüm ve riskler

Bir arşivin bütün sayfalarını aynı anda gözden geçirmek, çoğu işletme için mümkün değil. Sayfalar, değerlerine ve risklerine göre bir sıraya konuyor.

Bir güncellemenin etkisi birkaç gün içinde değil, haftalar içinde görünüyor. Güncellenen sayfanın önceki ve sonraki dönemi, mevsimi hesaba katarak karşılaştırılıyor.

Bazı sayfalar bilerek güncellenmiyor; belirli bir döneme ait oldukları için oldukları gibi kalıyorlar. Bu sayfalar kaldırılmak yerine, dönemlerini açıkça söyleyen bir notla korunabiliyor.

Bir arşivi gözden geçirmek bir kereye mahsus bir iş değil. Güncelleme, birleştirme ve budama kararları, düzenli bir takvimle tekrar ediliyor.

Yaygın hatalar

Aklında kalsın

Bir arşiv ne bütünüyle bir yüktür ne de bütünüyle bir maden. Her sayfa için, arama verisine ve sayfanın işletme için değerine bakılarak dört yoldan biri seçilir: koru, güncelle, birleştir ya da kaldır; her kararın gerekçesi yazılır.

Görünürlük erimesi, bir sayfanın aylar boyunca yavaş yavaş gösterim ve tıklama kaybetmesidir ve çoğu kez sayfanın çevresinin değiştiğini gösterir. Mevsimsel düşüşlerden ayırmak için bir önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırılır.

Gerçek bir güncelleme okura yeni bir şey verir; yalnızca tarih değiştirmek değildir ve çalışan bölümleri korur. Birleştirme, aynı soruya cevap veren sayfaların en iyi kısımlarını tek bir sayfada toplar ve eski adresleri bu sayfaya yönlendirir. Budama, hiçbir okura ulaşmayan, hiçbir bağlantı almayan ve hiçbir kümede yeri olmayan sayfaları kaldırır; ama yalnızca trafik sayısına bakılarak yapılmaz.

Bu kurs, bir sorgu envanteri kurmakla başladı; sorguları niyetlerine göre ayırdık, konu kümeleri ve içerik haritaları çizdik, sonuçları inceledik ve briflerle sayfaları ısmarladık. Bu ders o sayfaların zamanla nasıl bakılacağını anlattı. Ortak soru hep aynıydı: arama yapan kişi, bu sitede ihtiyacına gerçekten cevap veren ve güncel kalan bir sayfa buluyor mu?

Sonraki derse köprü

Bu kursta içeriğe baktık: hangi sayfaların yazılacağına, nasıl yazılacağına ve zamanla nasıl bakılacağına. Ama en iyi içerik bile, arama motoru ona ulaşamıyor, onu tarayamıyor ya da hangi adresin asıl adres olduğunu anlayamıyorsa sonuçlarda yer bulamıyor. Bu kursta birleştirme için kullandığımız yönlendirmeler de, aslında bu teknik tarafın küçük bir parçasıydı.

Sıradaki kurs teknik arama motoru optimizasyonunu ve site sağlığını ele alıyor ve ilk dersi tarama ve dizin yönetimi üzerine. Erişimi, yönlendirmeleri, bir sayfanın asıl adresini belirlemeyi ve dizin kararlarını nasıl inceleyeceğimizi orada göreceğiz.