Niyet Sınıflandırması

Açılış sahnesi

Mutfak tezgâhı imal eden bir atölye, sorgu envanterini hazırladıktan sonra bir karar veriyor: granit tezgâhla ilgili bütün aramalar tek bir sayfada toplanacak. Sayfanın başlığı granit tezgâh, içinde fiyatlar, temizlik önerileri, granitle kuvarsın karşılaştırması ve bir teklif formu var. Sayfa uzun, dolu ve özenli.

Aylar sonra atölyenin sahibi raporlara bakıyor. Sayfa, granit tezgâh fiyatları aramasında ikinci sayfada, granit tezgâh nasıl temizlenir aramasında daha da geride, granit mi kuvars mı aramasında hiç yok. Merak edip bu üç aramayı arama kutusuna tek tek yazıyor. İlk aramanın sonuçlarında fiyat listeleri ve teklif sayfaları, ikincisinde kısa temizlik rehberleri, üçüncüsünde ise karşılaştırma yazıları sıralanıyor. Üç aramanın sonuçlarında ortak tek bir sayfa bile yok.

Sorgular aynı kelimeyi taşıyordu ve atölyenin gözünde aynı konuydu. Ama arama motorunun gözünde üç ayrı ihtiyaçtı ve her biri kendi sayfasını bekliyordu.

Bu derste ne olacak

Tezgâh atölyesi de, pilates stüdyosu da, klima servisi de bu ders için uydurduğum yerler; aramaların sonuç sayfalarını da gerçek bir aramadan kopyalamadan, tipik görünümleriyle anlatıyorum.

Önceki kursta arama niyetinin dört türünü, sonuç sayfasını okumayı, birden çok niyet taşıyan aramaları ve sayfayla niyet arasındaki uyumsuzluğu tanıdık. Bu ders o kavramları bir sorgu envanterine uyguluyor: envanterdeki benzer görünen sorgulardan hangilerinin aynı sayfada, hangilerinin ayrı sayfalarda cevaplanacağına karar vermek. Önce iki sorgunun aynı niyeti taşıyıp taşımadığını sonuç sayfaları üzerinden nasıl sınayacağımıza bakacağım. Sonra bir sorgunun niyetini değiştiren küçük kelimelere geçeceğim. Ardından aynı sitenin iki sayfasının aynı sorgu için birbiriyle yarışmasını konuşacağım. Son olarak belirsiz, zamanla değişen ve farklı alıcılar için farklı anlama gelen sorgulara bakacağız.

Sıfır noktası

Önceki kurs arama niyetini dört türüyle bırakmıştı: öğrenmek, tartmak, satın almak ve bir yere ulaşmak. Aynı kursta niyetin en güvenilir biçimde sonuç sayfasından okunduğunu görmüştük. Bir önceki derste ise sorguları, kaynaklarıyla ve niyetleriyle birlikte bir sorgu envanterinde topladık.

Envanter hazırlandığında, içinde birbirine çok benzeyen yüzlerce sorgu oluyor. Bu sorguların her birine ayrı bir sayfa açmak, birbirinin kopyası sayfalar üretiyor; hepsini tek bir sayfada toplamak ise açılıştaki atölyenin yaşadığı gibi, hiçbirine tam cevap vermeyen bir sayfa doğuruyor. Niyet sınıflandırması bu iki ucun arasındaki kararı veriyor: hangi sorgular aslında aynı şeyi istiyor ve tek bir sayfanın cevabıyla yetinir, hangileri kelimeleri benzese de farklı bir şey bekliyor ve kendi sayfasını hak ediyor? Bu kararın dayanağı işletmenin kendi sezgisi değil, arama motorunun bu sorgulara verdiği cevaplar.

Mekanizma — iki sorgu aynı şeyi mi istiyor?

İki sorgunun aynı niyeti taşıyıp taşımadığını anlamanın en güvenilir yolu, iki sorguyu da arama kutusuna yazıp ilk sonuçları karşılaştırmak. Arama motoru iki sorguya da büyük ölçüde aynı sayfaları gösteriyorsa, iki sorguyu aynı ihtiyacın iki ifadesi olarak görüyor demektir.

Kelimeleri neredeyse aynı olan iki sorgu, bambaşka ihtiyaçlar taşıyabiliyor.

Mekanizma — niyeti değiştiren küçük kelimeler

Bir sorguya eklenen tek bir kelime, sorgunun niyetini bütünüyle değiştirebiliyor. Fiyat, nasıl, en iyi, yakınımda, kiralık, ikinci el, ne demek gibi kelimeler, aynı konunun farklı bir niyetle arandığını gösteriyor.

Bazı değiştiriciler, işletmenin sunmadığı bir şeyi arayan okuru gösteriyor. Bu sorguları sınıflandırmak, onlar için sayfa hazırlamamaya karar vermek demek olabiliyor.

Değiştiricisiz, yalnızca bir konu adından oluşan kısa sorgular çoğu kez en karışık niyeti taşıyor.

Mekanizma — aynı sitenin iki sayfası yarıştığında

Niyet sınıflandırması yapılmadığında, bir sitenin iki ayrı sayfası aynı sorguya cevap vermeye çalışabiliyor. Arama motoru bu durumda hangisini göstereceğine karar vermekte zorlanıyor ve iki sayfa birbirinin önünü kesiyor.

Yıllar içinde biriken içerikler, aynı soruya cevap veren birden çok sayfa üretebiliyor.

Usta katmanı — belirsiz, değişken ve iki yüzlü sorgular

Bazı sorgular Türkçenin kendi yapısı yüzünden belirsiz. Aynı kelime birden çok anlam taşıdığında, sonuç sayfası da bu anlamları karışık gösteriyor.

Aynı sorgu, farklı büyüklükteki alıcılar için farklı ihtiyaçlar taşıyabiliyor.

Bir olay, bir sorgunun niyetini bir gecede değiştirebiliyor. Böyle bir anda sorguyu satış için kullanmak, okurun ihtiyacına ve işletmenin itibarına ters düşüyor.

Birbirine çok benzeyen hizmet adları, aslında farklı hizmetleri arayan farklı müşterileri gösterebiliyor.

Bir tarif ile o tarifin malzemesi, aynı konunun iki farklı niyetini taşıyor.

Sınıflandırmanın sonucu, envanterin yanında duran ve her sorgu grubunun hangi sayfaya gideceğini gösteren basit bir tablo.

Yerel niyet ile bilgi niyeti, aynı cihaz hakkındaki iki sorguda bir arada bulunabiliyor.

Yaygın hatalar

Aklında kalsın

Niyet sınıflandırması, sorgu envanterindeki benzer sorgulardan hangilerinin aynı sayfada, hangilerinin ayrı sayfalarda cevaplanacağına karar vermektir. Bu kararın dayanağı işletmenin sezgisi değil, arama motorunun bu sorgulara verdiği cevaplardır.

İki sorgunun ilk sonuçları büyük ölçüde örtüşüyorsa, tek bir sayfada cevaplanabilirler; örtüşme yoksa kelimeleri benzese de ayrı sayfalar isterler. Niyet değiştiriciler sınıflandırmanın hızlı ipucudur, son söz sonuç sayfasınındır.

Aynı sitenin iki sayfası aynı sorguyu ve aynı niyeti hedeflediğinde birbirinin önünü keser. Sayfalar aynı niyeti taşıyorsa birleştirilir; farklı niyetler taşıyorsa her biri kendi niyetine göre yeniden yazılıp birbirine bağlanır.

Belirsiz kısa sorgular yerine anlamı açık sorgular seçilir; farklı alıcıların aynı kelimeyle farklı şeyler aradığı hesaba katılır ve bir olayın değiştirdiği niyet, satış için değil okurun ihtiyacı için karşılanır.

Sonraki derse köprü

Bu derste sorgu envanterini niyetlerine göre gruplara ayırdık ve her grubun hangi sayfaya gideceğine karar verdik. Ama bu sayfalar birbirinden bağımsız duramaz; bir fiyat sayfası bir bakım rehberine, bir karşılaştırma bir ürün kategorisine bağlanmalı. Bir konunun bütün sayfaları, birbirine bağlı bir yapı oluşturduğunda, o konudaki derinlik hem ziyaretçiye hem tarayıcıya görünür hale gelir.

Sıradaki ders konu kümesini ve içerik haritasını ele alıyor. Bir konunun ana sayfasını, onu destekleyen içerikleri ve aralarındaki bağlantı ilişkilerini nasıl kuracağımızı orada göreceğiz.