İyi bir menopoz değerlendirmesi çoğu zaman tahlilden değil, iyi alınmış bir öyküden geçer. Bu modül menopoz odaklı öykü almayı, belirti ölçeklerini, laboratuvarın yerini ve ayırıcı tanıyı anlatır; kalp-damar, kırık ve meme riskinin değerlendirilmesi tedavi kararının ön koşulu olarak kurulur. Kırk yaş altı ve cerrahi menopoz için değerlendirmenin nasıl değiştiği ayrıca işlenir.
Uzman izi. Hekim, ebe, hemşire, eczacı, diyetisyen, fizyoterapist, egzersiz uzmanı ve psikolog için: öykü ve risk değerlendirmesi, ortak karar, hormon tedavisinin farmakolojisi ve riskleri, hormon dışı yönetim, kemik ve kalp, erken yumurtalık yetmezliği, destek meslekleri ve vaka atölyesi. Mesleki eğitimin ve kılavuzların yerini tutmaz.
Bu modülün sonunda
- Belirtileri, adet öyküsünü, tıbbi ve aile öyküsünü kapsayan bir menopoz öyküsü alır.
- Menopoz tanısında laboratuvarın gerektiği ve gerekmediği durumları ayırır.
- Tiroid hastalığı, gebelik ve ilaç yan etkisi gibi ayırıcı tanıları sayar.
- Tedavi kararı öncesinde kalp-damar, kırık ve meme riskini değerlendirir.
Dersler
- M20-D01Menopoz odaklı öyküProgramda
Belirti türü ve şiddeti, adet örüntüsü, tıbbi ve ilaç öyküsü, aile öyküsü ve kişinin tercihlerini kapsayan yapılandırılmış bir öykü formu kullanır.
- M20-D02Ölçekleri klinikte kullanmakProgramda
Menopoz Değerlendirme Ölçeği ve Greene Klimakterik Ölçeği gibi araçların klinikte izlem için nasıl kullanılacağını açıklar ve bir ölçeğin Türkçe geçerlik çalışmasının neden önemli olduğunu söyler.
- M20-D03Tanı: laboratuvar ne zamanProgramda
Kılavuzların kırk beş yaş üstünde tipik belirtileri olan kişide tanıyı klinik olarak koyduğunu açıklar ve hormonlu doğum kontrolü kullanan ya da kırk beş yaş altındaki kişide laboratuvarın yerini ayırır.
- M20-D04Kırk yaş altında değerlendirmeProgramda
Kırk yaşından önce adetleri kesilen bir kişide FSH ölçümüyle tanının nasıl konduğunu, belirsizlikte tekrar ölçümün ve AMH’nin yerini ve karyotip ve otoimmün tarama gibi ek değerlendirmelerin ne zaman istendiğini açıklar.
- M20-D05Ayırıcı tanıProgramda
Sıcak basması, adet düzensizliği ve ruh hali belirtilerinde tiroid hastalığını, gebeliği, prolaktin yüksekliğini, ilaç yan etkilerini ve nadir tümörleri ayırıcı tanı listesine yerleştirir.
- M20-D06Kalp-damar riskini değerlendirmekProgramda
Hormon tedavisi kararından önce kan basıncı, lipid, kan şekeri, sigara ve aile öyküsüyle kalp-damar riskini değerlendirir ve bir risk hesaplayıcısının sonucunu karar için yorumlar.
- M20-D07Kırık riskini değerlendirmekProgramda
Kırık riski değerlendirme aracını (Fracture Risk Assessment Tool, FRAX) kullanarak on yıllık kırık olasılığını hesaplar ve sonucun DXA ve tedavi kararını nasıl yönlendirdiğini açıklar.
- M20-D08Meme ve endometriyum değerlendirmesiProgramda
Hormon tedavisi öncesinde meme taramasının güncelliğini ve anormal kanama öyküsünü sorgular ve postmenopozal kanamada endometriyum değerlendirmesinin basamaklarını sıralar.