İçeriğe geç

Kur'an'da Hayatı Düzenleyen İlkeler

Ayet, gerekçe ve yorum

Borcu yazmak, haberi doğrulamak, mirası paylaştırmak, komşunun evine izinle girmek: Kur'an bunları nasıl düzenler ve neden? Bu akademi her hükmü ayetin kendisiyle, indiği bağlamla ve ayetin kendi yazdığı gerekçeyle okur. Ardından âlimlerin o ayetten ne çıkardığını, mezheplerin nerede ayrıldığını ve hükmün bugün nasıl tartışıldığını kaynağıyla gösterir.

ders yayında
2
seviye
10
modül
36
ders programda
300

Bu akademi nasıl çalışır

Her bilgi nereden geldiğini söyler: Kur'an metni, hadis (kaynağı ve derecesiyle), içtihat (mezhebi ya da âlimiyle), tarihî uygulama ya da çağdaş yorum. Ayetin Arapçası ve iki meali, Diyanet İşleri ve Elmalılı Hamdi Yazır mealleri, her derste veriden gelir. Yorumlarda Hanefî ve Şâfiî mezhepleri esas alınır; Mâlikî ve Hanbelî görüşler fark ettikleri yerde, Caferî görüş büyük bir fark olduğunda anılır. Tartışılan ayetlerde görüşler sahipleriyle yan yana durur.

Bu akademi eğitim amaçlıdır ve fetva vermez: bir şeyin helal, haram ya da caiz olduğu yalnız bir mezhebe ya da âlime atfedilerek söylenir. Kişisel dinî sorular için bir din görevlisine ya da Diyanet İşleri Başkanlığı'nın fetva hattına danış; hukuki sorular için bir avukata.

İlmihal ve fıkıh usulü İlim Akademisi'nde, bugünkü Türk hukuku Gündelik Hukuk Akademisi'nde ayrıntılı işlenir.

Program

Seviye 0 · 2 / 24 ders yayında

Okumayı Öğrenmek

Okur bir hükmü okumadan önce metni tanır: Kur'an'ın nasıl indiğini, mealin ne olduğunu, bir hükmün dilini ve bir bilginin ayetten mi, hadisten mi, içtihattan mı geldiğini ayırmayı öğrenir.

  1. Modül 1Kur'an Nasıl Bir Metin?1 / 8 yayında
    1. 1.1Yirmi üç yılda inen kitap
    2. 1.2Mekke ve Medine
    3. 1.3Sure, ayet ve sıra
    4. 1.4Meal Kur'an değildir
    5. 1.5Parantezin içindeki tefsir
    6. 1.6Bir kelime, birçok anlam
    7. 1.7Kur'an kendini nasıl tanımlar?
    8. 1.8Hükümler ne kadar yer tutar?
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 2Bir Hükmün Anatomisi1 / 8 yayında
    1. 2.1Emir, yasak, tavsiye
    2. 2.2Ruhsat ve azimet
    3. 2.3Ayetin kendi gerekçesi
    4. 2.4Tedrîc: adım adım hüküm
    5. 2.5Ayet neden indi?
    6. 2.6Nesih tartışması
    7. 2.7Genel söz, özel durum
    8. 2.8Ayet ayeti açıklar
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 3Metin, Sünnet, İçtihat8 ders programda
    1. 3.1Üç katman
    2. 3.2Sünnetin yeri
    3. 3.3Bir hadis nasıl tartılır?
    4. 3.4İçtihat ve mezhep
    5. 3.5Hanefî ve Şâfiî: iki yöntem
    6. 3.6Ahkâm tefsirleri
    7. 3.7"Kur'an'da yazıyor" ne demek?
    8. 3.8Seviye 0 değerlendirmesi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 1 · 24 ders programda

Mekke'nin Çerçevesi

Hukuki hükümlerden önce gelen ahlak zemini. Okur Kur'an'ın Mekke döneminde saydığı emir listelerini, adalet ve ölçü fikrini ve zayıfı koruma ödevini metinden okur.

  1. Modül 4Kur'an'ın Emir Listeleri8 ders programda
    1. 4.1Gelin, size okuyayım
    2. 4.2İsrâ'nın hikmet listesi
    3. 4.3Rahmanın kulları
    4. 4.4Kurtuluşa erenler
    5. 4.5Lokmân'ın oğluna öğüdü
    6. 4.6Hırslı insanın istisnaları
    7. 4.7Listeler yan yana
    8. 4.8Mekke'de hukuk yok muydu?
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 5Adalet ve Ölçü8 ders programda
    1. 5.1Mîzân: kurulmuş denge
    2. 5.2Eksik tartanlara
    3. 5.3Şuayb'ın kavmi
    4. 5.4Adl ve kıst
    5. 5.5Kendi aleyhine de olsa
    6. 5.6Öfke adaletsizliğe sürüklemesin
    7. 5.7Kimse başkasının yükünü taşımaz
    8. 5.8Gücü yettiği kadar
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 6Zayıfı Korumak8 ders programda
    1. 6.1Diri diri gömülen kız
    2. 6.2Yetimi itip kakan
    3. 6.3Sarp yokuş
    4. 6.4Yetim malına yaklaşmayın
    5. 6.5Yoksul, düşkün, yolda kalmış
    6. 6.6Soranı azarlama
    7. 6.7Zayıf bırakılanlar
    8. 6.8Seviye 1 değerlendirmesi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 2 · 28 ders programda

Söz ve Birlikte Yaşamak

Bilgiyi, sözü ve komşuluğu düzenleyen ilkeler. Okur haberi doğrulama, mahremiyet, söz verme ve aile bağları üzerine ayetleri okur ve bugünkü hayata taşır.

  1. Modül 7Söz ve Bilgi Ahlakı10 ders programda
    1. 7.1Bilmediğin şeyin ardına düşme
    2. 7.2Haberi doğrulamak
    3. 7.3İfk: bir iftiranın anatomisi
    4. 7.4Yalan yere şahitlik
    5. 7.5Söz vermek ve sözü tutmak
    6. 7.6Yemin ve kefareti
    7. 7.7Yapmayacağınızı söylemek
    8. 7.8Fısıltı ve gizli toplantı
    9. 7.9Güzel söz
    10. 7.10Doğruyu gizlemek
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 8Toplum İçinde10 ders programda
    1. 8.1Alay ve lakap
    2. 8.2Zan, tecessüs, gıybet
    3. 8.3İzinsiz girmeyin
    4. 8.4Ev içinde izin vakitleri
    5. 8.5Selam ve karşılığı
    6. 8.6Yakın komşu, uzak komşu
    7. 8.7İki grup çatışırsa
    8. 8.8Öfkeyi yutmak, affetmek
    9. 8.9Kötülüğü iyilikle savmak
    10. 8.10Kibir ve yürüyüş
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 9Kuşaklar ve Akraba8 ders programda
    1. 9.1"Öf" bile deme
    2. 9.2Annenin taşıdığı yük
    3. 9.3İnancı farklı anne baba
    4. 9.4Akrabalık bağı
    5. 9.5Akrabanın hakkı
    6. 9.6Yaşlı bakımı bugün
    7. 9.7Babalarımızı böyle bulduk
    8. 9.8Seviye 2 değerlendirmesi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 3 · 50 ders programda

Aile

Evlilik, anlaşmazlık, boşanma, miras ve çocuk. Okur Kur'an'ın aile hükümlerini Hanefî ve Şâfiî yorumlarıyla okur, tartışmalı ayetlerde yorum yelpazesini görür ve bir mirası hesaplar.

  1. Modül 10Evlilik12 ders programda
    1. 10.1Nikâh bir sözleşmedir
    2. 10.2Kimlerle evlenilmez?
    3. 10.3Süt akrabalığı
    4. 10.4Mehir kadının hakkıdır
    5. 10.5Rıza ve veli
    6. 10.6Denklik
    7. 10.7Farklı dinden biriyle evlilik
    8. 10.8Bir, iki, üç, dört
    9. 10.9Asla eşit davranamazsınız
    10. 10.10Evlilik yaşı
    11. 10.11Şahit ve ilan
    12. 10.12Huzur, sevgi, merhamet
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 11Evlilikte Haklar ve Anlaşmazlık10 ders programda
    1. 11.1Birbirinizin elbisesisiniz
    2. 11.2Haklar ve "bir derece"
    3. 11.3Nafaka kimin yükü?
    4. 11.4Kavvâmûn
    5. 11.54:34 ve darb
    6. 11.6Hadislerde eşe şiddet
    7. 11.7İki hakem
    8. 11.8Sulh daha hayırlıdır
    9. 11.9Zarar vermek için tutmayın
    10. 11.10Bir çiftin anlaşmazlığı
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 12Boşanma ve İddet10 ders programda
    1. 12.1Boşanma iki keredir
    2. 12.2İyilikle tutmak ya da güzellikle bırakmak
    3. 12.3Talâk suresi
    4. 12.4Üç talak tartışması
    5. 12.5Muhâlea: kadının ayrılık yolu
    6. 12.6Hâkim kararıyla ayrılık
    7. 12.7İddet: bekleme süresi
    8. 12.8Kurû': temizlik mi, hayız mı?
    9. 12.9Emzirme ve çocuğun geçimi
    10. 12.10Velayet kimin?
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  4. Modül 13Miras ve Vasiyet12 ders programda
    1. 13.1Vasiyetten paylara
    2. 13.2Kadın da mirasçıdır
    3. 13.3Çocukların payı
    4. 13.4"İki pay" neden?
    5. 13.5Anne, baba ve eş
    6. 13.6Kardeşler ve kelâle
    7. 13.7Bir mirası paylaştırmak
    8. 13.8Paylar mirası aşınca
    9. 13.9Asabe ve uzak akraba
    10. 13.10Vasiyet üçte birle sınırlı mı?
    11. 13.11Önce borç, sonra vasiyet
    12. 13.12Feraiz ve Medenî Kanun
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  5. Modül 14Çocuk ve Yetim6 ders programda
    1. 14.1Evlatlık babasının adıyla
    2. 14.2Koruyucu aile ve evlat edinme
    3. 14.3Yetimin malını yönetmek
    4. 14.4Karınlarına ateş
    5. 14.5Soy bağının korunması
    6. 14.6Seviye 3 değerlendirmesi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 4 · 36 ders programda

Mal ve Emek

Mülkiyet, sözleşme, borç, faiz ve paylaşım. Okur Kur'an'ın malı emanet sayan bakışını, 2:282'nin sözleşme hükümlerini, faizin tedrîcini ve zekâtın kime verildiğini okur.

  1. Modül 15Mülkiyet ve Kazanç8 ders programda
    1. 15.1Mal emanettir
    2. 15.2Karşılıklı rıza ile ticaret
    3. 15.3Hâkime rüşvet
    4. 15.4Emanete ihanet
    5. 15.5Mal zenginler arasında dolaşmasın
    6. 15.6Kumar ve şans oyunları
    7. 15.7Emeğin karşılığı
    8. 15.8İsraf ve saçıp savurmak
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 16Sözleşme ve Borç10 ders programda
    1. 16.1Akitleri yerine getirin
    2. 16.2Borcu yazın
    3. 16.3Kâtip ve adalet
    4. 16.4İki şahit
    5. 16.5Yazmak emir mi, tavsiye mi?
    6. 16.6Rehin
    7. 16.7Darda olana mühlet
    8. 16.8Satışta aldatma
    9. 16.9Ortaklık
    10. 16.10Bir kira sözleşmesi yazmak
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 17Faiz8 ders programda
    1. 17.1Artsın diye verilen
    2. 17.2Kat kat faiz
    3. 17.3Alışveriş de faiz gibidir
    4. 17.4Ne zulmedin ne zulme uğrayın
    5. 17.5Ribâ nedir?
    6. 17.6Para vakıfları tartışması
    7. 17.7Banka faizi
    8. 17.8Katılım bankacılığı
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  4. Modül 18Zekât ve Paylaşım10 ders programda
    1. 18.1Arındıran pay
    2. 18.2Sekiz sınıf
    3. 18.3Kalpleri ısındırılacaklar
    4. 18.4Kimden, ne kadar?
    5. 18.5Başa kakmak
    6. 18.6Gizli vermek, açık vermek
    7. 18.7Neyi vereceksiniz?
    8. 18.8Biriktirip harcamayanlar
    9. 18.9Vakıf geleneği
    10. 18.10Seviye 4 değerlendirmesi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 5 · 24 ders programda

Beden ve Zaman

Yiyecek, içki, temizlik, giyim ve ibadetin günü düzenleyen yüzü. Okur helal ve haramın ayetteki sınırını, zaruret ilkesini ve ruhsatların gerekçesini okur.

  1. Modül 19Yiyecek ve İçecek9 ders programda
    1. 19.1Helal ve temiz
    2. 19.2Haram kılınan yiyecekler
    3. 19.3Zaruret
    4. 19.4Kendinize haram kılmayın
    5. 19.5Kesim ve besmele
    6. 19.6Ehl-i kitabın yemeği
    7. 19.7Deniz ürünleri ve av
    8. 19.8İçki: üç aşama
    9. 19.9Sarhoş eden her şey
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 20Beden ve Giyim7 ders programda
    1. 20.1Allah sizi zorlamak istemez
    2. 20.2Örtü ve süs elbisesi
    3. 20.3Süsü kim haram kıldı?
    4. 20.4Bakışı korumak
    5. 20.5Örtünme ayetleri
    6. 20.6Kendinizi tehlikeye atmayın
    7. 20.7Organ bağışı
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 21İbadetin Düzenlediği Zaman8 ders programda
    1. 21.1Vakitleri belirlenmiş
    2. 21.2Cuma ve alışveriş
    3. 21.3Yolculukta kısaltma
    4. 21.4Sizden öncekilere de
    5. 21.5Hasta, yolcu, güç yetiremeyen
    6. 21.6Oruç gecesi
    7. 21.7Haccın toplumsal yüzü
    8. 21.8Seviye 5 değerlendirmesi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 6 · 46 ders programda

Yargı ve Kamu

Yargılama ilkeleri, can güvenliği, cezalar, yönetim, savaş ve barış. Okur cezaların hangisinin ayette, hangisinin içtihatta belirlendiğini ayırır ve en çok tartışılan ayetlerin yorum yelpazesini kaynağıyla görür.

  1. Modül 22Yargılama İlkeleri10 ders programda
    1. 22.1Emanetler ehline
    2. 22.2Hainlerin savunucusu olma
    3. 22.3Allah için şahitler
    4. 22.4Şahitlik ve ispat
    5. 22.5İspat kimin yükü?
    6. 22.6İftira cezası
    7. 22.7Lian
    8. 22.8Allah'ın indirdiğiyle hükmetmek
    9. 22.9Uzlaşma yargıdan önce
    10. 22.10Kadı mahkemesi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 23Can ve Kısas8 ders programda
    1. 23.1Bir cana kıymak
    2. 23.2Haksız yere öldürmeyin
    3. 23.3Kısasta hayat vardır
    4. 23.4Af ve diyet
    5. 23.5Hür ile hür
    6. 23.6Yanlışlıkla öldürme
    7. 23.7Kasten öldürmenin ağırlığı
    8. 23.8Göze göz
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 24Hadler: Metin ve İçtihat10 ders programda
    1. 24.1Had, kısas, tazir
    2. 24.2Hırsızlık
    3. 24.3Kıtlık yılı
    4. 24.4Zina ve ispat
    5. 24.5Recm: metin ve rivayet
    6. 24.6Yol kesme
    7. 24.7İçki cezası Kur'an'da var mı?
    8. 24.8Dinden dönme
    9. 24.9Şüpheyle ceza düşer
    10. 24.10Osmanlı'da ceza
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  4. Modül 25Yönetim8 ders programda
    1. 25.1Güçlü ve güvenilir
    2. 25.2Buyruk sahiplerine itaat
    3. 25.3İşlerinde danışırlar
    4. 25.4Halîfe kelimesi
    5. 25.5Zulme karşı durmak
    6. 25.6Antlaşmaya sadakat
    7. 25.7Cizye ve zimmet
    8. 25.8Kamu malı
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  5. Modül 26Savaş ve Barış10 ders programda
    1. 26.1Savaşa izin
    2. 26.2Aşırı gitmeyin
    3. 26.3Fitne öldürmekten beterdir
    4. 26.4Barışa yanaşırlarsa
    5. 26.5Sığınma isteyen
    6. 26.6Kılıç ayeti
    7. 26.7Esirler
    8. 26.8Savaşta dokunulmazlar
    9. 26.9Cihat ne demek?
    10. 26.10Seviye 6 değerlendirmesi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 7 · 24 ders programda

Farklılık ve Doğa

Farklı inançla birlikte yaşamak, kölelik meselesi ve canlılara karşı sorumluluk. Okur inanç özgürlüğü ayetlerini, Kur'an'ın köleliğe tavrını ve doğayı düzenleyen ilkeleri okur.

  1. Modül 27İnanç Özgürlüğü ve Farklı Olan10 ders programda
    1. 27.1Dinde zorlama yoktur
    2. 27.2Sen mi zorlayacaksın?
    3. 27.3Sizin dininiz size
    4. 27.4Her biriniz için bir yol
    5. 27.5Savaşmayanlara iyilik
    6. 27.6En güzel şekilde tartışın
    7. 27.7Ortak bir söze
    8. 27.8Sövmeyin
    9. 27.9Manastırlar, kiliseler, havralar
    10. 27.10Farklı inançtan komşu
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 28Kölelik6 ders programda
    1. 28.1Kur'an'dan önce kölelik
    2. 28.2Köle azat etmek
    3. 28.3Mükâtebe
    4. 28.4Sağ ellerinizin sahip oldukları
    5. 28.5Neden kaldırılmadı?
    6. 28.6Osmanlı'da köleliğin sonu
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 29Doğa ve Canlılar8 ders programda
    1. 29.1Sizin gibi topluluklar
    2. 29.2Dengeyi bozmayın
    3. 29.3Ekini ve nesli yok etmek
    4. 29.4İhramda av yasağı
    5. 29.5Hayvana eziyet
    6. 29.6Su ve ortak kaynaklar
    7. 29.7Ölü toprağı diriltmek
    8. 29.8Seviye 7 değerlendirmesi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 8 · 28 ders programda

Yorumun Tarihi

İlk asırlardan Cumhuriyet'e ve çağdaş yorum akımlarına. Okur ayetlerin tarih içinde nasıl hukuka dönüştüğünü, makâsıd düşüncesini, Mecelle'den Medenî Kanun'a geçişi ve bugünkü yorum tartışmasını bilir.

  1. Modül 30İlk Asırlar8 ders programda
    1. 30.1Peygamber hüküm verirken
    2. 30.2Muâz'ın cevabı
    3. 30.3Hz. Ömer'in içtihatları
    4. 30.4Sahabe arasında ihtilaf
    5. 30.5Medine ve Kûfe
    6. 30.6Ebû Hanîfe ve öğrencileri
    7. 30.7Şâfiî ve er-Risâle
    8. 30.8Mâlik, Ahmed ve Caferî gelenek
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 31Makâsıd Düşüncesi6 ders programda
    1. 31.1Hükmün amacı
    2. 31.2Beş zorunlu değer
    3. 31.3Şâtıbî ve el-Muvâfakât
    4. 31.4Maslahat ve örf
    5. 31.5İstihsan tartışması
    6. 31.6Makâsıd bugün
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 32Osmanlı'dan Cumhuriyet'e8 ders programda
    1. 32.1Şer'î hukuk ve kanunname
    2. 32.2Kadı sicilleri ne anlatır?
    3. 32.3Tanzimat ve yeni mahkemeler
    4. 32.4Mecelle
    5. 32.51917 Hukuk-ı Aile Kararnamesi
    6. 32.61926 Medenî Kanun
    7. 32.7Diyanet ve fetva
    8. 32.8Resmî nikâh, dinî nikâh
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  4. Modül 33Modern Yorum Akımları6 ders programda
    1. 33.1Abduh ve el-Menâr
    2. 33.2Fazlur Rahman ve çift hareket
    3. 33.3Tarihsellik tartışması
    4. 33.4Kadın ilahiyatçıların okuması
    5. 33.5Gelenekçi itiraz
    6. 33.6Seviye 8 değerlendirmesi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 9 · 16 ders programda

Bugün

Bugünün soruları ve akademinin kapanışı. Okur tartışılan konularda yorum yelpazesini kaynağıyla okur, gündelik vakaları ilkelerle tartar ve bir ayeti kendi başına okuma yöntemini uygular.

  1. Modül 34Bugün Tartışılanlar8 ders programda
    1. 34.1Kadın ve erkek eşit mi?
    2. 34.2Aile içi şiddet bugün
    3. 34.3Kredi ve enflasyon
    4. 34.4Tüp bebek ve taşıyıcı annelik
    5. 34.5Dijital mahremiyet
    6. 34.6Kripto para
    7. 34.7Mirası eşit paylaşmak
    8. 34.8İlke mi, kural mı?
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 35Vaka Atölyesi6 ders programda
    1. 35.1Paylaşmadan önce
    2. 35.2Ortaklık bozulunca
    3. 35.3Kardeşler arasında tarla
    4. 35.4Komşunun ağacı
    5. 35.5İş yerinde ölçü
    6. 35.6Anne babanın evi
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 36Kapanış2 ders programda
    1. 36.1Akademi değerlendirmesi
    2. 36.2Kural, ilke, vicdan
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Öğrenme yolları

Her modül tek başına okunabilir. Bir soruyla geldiysen bu yollar hangi seviye ve modüllerin yeteceğini söyler.

  • Okumayı öğren · 26 ders

    Bir ayetin hükmünü kendi başına okumak isteyen için. Seviye 0; Modül 36.

  • Aile ve miras · 66 ders

    Evlilik, boşanma ya da miras sorusuyla gelen için. Seviye 3; Modül 3, 9.

  • Para ve sözleşme · 52 ders

    Borç, kredi, ortaklık ve zekât sorularını merak eden için. Seviye 4; Modül 3, 34.

  • Tartışılan ayetler · 60 ders

    Kadın, ceza, kölelik ve savaş ayetlerinin farklı yorumlarını görmek isteyen için. Modül 2, 3, 11, 24, 26, 28, 34.

  • Gündelik ahlak · 58 ders

    Söz, komşuluk ve aile içi ilişkilerde Kur'an'ın ilkelerini arayan için. Seviye 1, 2; Modül 35.

  • Tarih ve yorum · 36 ders

    Ayetlerin nasıl hukuka dönüştüğünü ve bugün nasıl yorumlandığını merak eden için. Seviye 8; Modül 3.