DELE A1 ve A2: yapı, görevler, geçme kuralı

Kanca

Ece, DELE A2'ye hazırlanırken evde bir deneme sınavı çözüyor ve sonuçları bir kâğıda yazıyor: okuma 22, yazma 18, dinleme 10, konuşma 17. Toplam 67 eder ve Ece rahatlıyor, ama bu sonuç gerçek sınavda «No apto», yani başarısız sayılırdı. Dinleme ile konuşma 27'de kalıyor ve DELE bu ikisini tek grup olarak ayrıca tartıyor.

Bu derste ilk iki seviyenin bölümlerini, sürelerini, görevlerini ve Ece'yi düşüren 30 puan eşiğini görüyoruz. Sınavın neyi nasıl tarttığını bilen aday, çalışma saatini de doğru yere koyar.

Anlatım

Ortak iskelet: dört bölüm, iki grup

DELE A1 ve A2'nin ikisi de dört bölümden (prueba) oluşur: okuduğunu anlama (Comprensión de lectura), dinlediğini anlama (Comprensión auditiva), yazılı anlatım ve etkileşim (Expresión e interacción escritas), sözlü anlatım ve etkileşim (Expresión e interacción orales). Her bölüm 25 puandır; sınavın tamamı 100 puan eder. Sonuç bir not değil, iki seçenekten biridir: «Apto» (geçti) ya da «No apto» (geçemedi).

Instituto Cervantes'in resmî sayfası kuralı şöyle koyar: «Para obtener una calificación de APTO en los DELE A1-C1 es necesario obtener un APTO (30 puntos) en los dos grupos de calificación.» Yani her grubun 50 puanından en az 30'u. Toplamın 60'ı geçmesi yetmez; Ece'nin 67'si de 2. gruptaki 27 yüzünden düşüyor.

Okuma, dinleme ve yazma resmî DELE tarihinde yapılır. Konuşma bölümü ise merkezin programına göre hemen önceki ya da sonraki bir güne konabilir; kayıtta konuşma gününü ayrıca sor.

DELE A1 (versión 2020)

Resmî sayfa toplam süre vermiyor; bölüm süreleri toplamı 105 dakika, ayrıca 10 dakika konuşma hazırlığı.

Okuma görevleri kısa bir e-posta ya da kartpostal, not ve tabela gibi çok kısa metinler, kısa ilanlar ve bir bilgilendirme metni üzerine kuruludur; sorular üç seçenekli ya da eşleştirmelidir. Dinlemede kısa diyaloglar, duyurular, tek bir konuşmacının cümleleri ve bir konuşma vardır. Her kayıt iki kez çalınır.

Yazmada iki etkileşim görevi var. İlki bir form doldurmadır (15–25 kelime); ikincisi kartpostal, e-posta, mesaj ya da kısa mektup türünde bir metindir (30–40 kelime). İkinci görevde 20'den az kelime yazarsan rehbere göre görev hiç değerlendirilmez.

Konuşmada üç görev var: kendini tanıtma (Presentación personal, 1–2 dk), bir konuyu anlatma (Exposición de un tema, 2–3 dk) ve görüşmeciyle sohbet (Conversación con el entrevistador, 3–4 dk). Üçüncü görevde aday da önceden hazırladığı iki soruyu görüşmeciye sorar. 10 dakikalık hazırlık üç görev içindir; aldığın notlara sınavda bakabilirsin.

DELE A2 (versión 2020)

Bölüm sürelerinin toplamı 157 dakika, ayrıca 12 dakika konuşma hazırlığı. Madde sayısı A1 ile aynı kalıyor, ama metinler uzuyor: okumaya biyografi, blog ya da haber gibi anlatı metinleri, dinlemeye kısa radyo parçaları giriyor. Bir dinleme görevinde de cümleleri kadının mı, erkeğin mi söylediğini ya da ikisinin de söylemediğini bulursun.

Yazmada ilk görev bir nota, mesaja ya da e-postaya cevaptır (60–70 kelime). İkinci görev kısa bir kompozisyondur (70–80 kelime) ve iki seçeneklidir: A seçeneği gündelik bir konu, B seçeneği fotoğraflardan ya da verilerden bir biyografi veya anlatı. Toplam 130–150 kelime.

Konuşmada resmî sayfa görevleri şöyle adlandırıyor: bir konuyu anlatma (Exposición de un tema, 2–3 dk), fotoğraf betimleme (Descripción de una fotografía, 2–3 dk) ve canlandırma diyaloğu (Diálogo en situación simulada, 3–4 dk). Sınav rehberi aynı görevlere «Presentación», «Descripción de una imagen» ve «Conversación con el entrevistador» diyor; içerik aynı. Üçüncü görev, ikinci görevdeki fotoğrafın sahnesinde geçen bir canlandırmadır. 12 dakikalık hazırlık üç görev için kullanılır.

Puan nasıl oluşur?

Anlama bölümlerinde her doğru cevap 1 puan, yanlış cevap 0 puandır; yanlış cevap puan götürmez. Ham puan sonra 25'lik ölçeğe çevrilir. Demek ki tahmin etmenin bedeli yok; hiçbir soruyu boş bırakma.

Yazma ve konuşmayı ise değerlendiriciler 0–3 arası bantlarla puanlar. 2 puanlık bant o seviyenin karşılığıdır; 3 seviyenin rahatça aşıldığını, 1 seviyeye ulaşılmadığını gösterir. Boş ya da yönergeye uymayan metin 0 alır. A1 yazmada her görev kendi bütüncül ölçeğiyle (escala holística) tek puan alır. A2 yazmada ve iki seviyenin konuşmasında ölçek iki kategoriye ayrılır: dil kullanımı (Uso de la lengua) ve görevin yerine getirilmesi (Cumplimiento de la tarea). Rehberlerin hesap tablolarında dil kullanımı %66, görevin yerine getirilmesi %34 ağırlık taşır.

Konuşma odasında iki görevli vardır. Görüşmeci (entrevistador) soruları sorar ve sınavın bütününe notun %40'ını verir. Değerlendirici (calificador) konuşmaya karışmaz, görevleri ayrı ayrı puanlar ve %60'ı belirler. Değerlendiricinin payı içinde etkileşim görevi en ağır olanıdır: A1'de üçüncü görev %45, A2'de %50. Sohbet görevi, monologların her birinden daha çok puan taşır.

Türkçe ile karşılaştırma

Çoktan seçmeli sınavlara alışkın bir aday çoğu zaman puanı tek bir toplam olarak düşünür: bir bölümde kaybettiğini ötekinde kazanırsın. DELE A1 ve A2 bu hesabı yarıya böler. Okumada çok iyi olmak dinlemedeki açığı kapatmaz, çünkü ikisi farklı gruplardadır. Çalışma planını bu yüzden iki grubun zayıf halkasına göre kurmak gerekir; dinlemen zayıfsa konuşmayı güçlendirmek de 2. grubu kurtarır.

Yazmada da bir alışkanlık farkı var. Türkçe kompozisyon yazarken «ne kadar uzun, o kadar emek» diye düşünen biri, A2'nin 70–80 kelimelik görevini bir sayfaya yayabilir. DELE ise kelime aralığını görevin parçası sayar ve yönergedeki maddeleri tek tek arar: arkadaşına ne zaman geleceğini söyle, ne getireceğini sor gibi. Maddeleri atlayan uzun metin, hepsini karşılayan kısa metnin gerisinde kalır.

Resmî yazışma kalıpları da farklı işler. Türkçede sınav metnine «Sayın…» ile başlayıp «Saygılarımla» ile bitirme refleksi güçlüdür. A1 ve A2 yazma görevlerinin çoğu ise bir arkadaşa ya da tanıdığa yazılan kısa mesajlardır; «Hola, Carmen:» ile açılıp «Un abrazo» ile kapanan samimi bir dil görevin türüne uygundur. Kime yazdığını yönergeden oku ve hitabı ona göre seç.

Örnekler

Okunuşlar Latin Amerika seseo'suyla verildi («z», «ce», «ci» = s). Cümleler yönerge dilinden ve yazma ile konuşma görevlerinden.

«Lea», «elija», «escriba» saygılı emir biçimleridir; yönergenin ne istediğini bunlardan okursun. Carmen'e yazılan cümle A1'in ikinci yazma görevine, tanıtma cümlesi A1 konuşmasının ilk görevine, fotoğraf cümlesi A2'nin betimleme görevine uyar. Son iki cümle A2 yazmanın B seçeneği içindir: geçmiş zaman ve «primero… después», rehberin istediği birbirine bağlanmış cümleleri (oraciones enlazadas) kurar.

Örnek diyalog

DELE A1 konuşma bölümü, üçüncü görev. Ece iki monoloğunu bitirmiş; şimdi görüşmeciyle sohbet ediyor.

Ece basit şimdiki zamanla cevap veriyor ve «y» ile iki bilgiyi bağlıyor. Anlamadığı yerde susmak yerine yavaş konuşulmasını istiyor; bu da etkileşimin parçası. Sonra hazırladığı iki soruyu soruyor: biri görüşmecinin sorusunu geri çeviriyor, öteki yeni bir konu açıyor.

Sık yapılan hatalar

Mini alıştırma

Cevaplar

1. «Apto». 1. grup 20 + 12 = 32, 2. grup 18 + 15 = 33; ikisi de 30'un üstünde.
2. Toplam 66, sonuç «No apto». 1. grup 38, ama 2. grup 12 + 16 = 28.
3. Üçüncü görev, canlandırma diyaloğu (Diálogo en situación simulada); 3–4 dakika.
4. Örnek cevap: «Hola, Lucía: ¿qué tal? El sábado por la noche hago una cena en mi casa con unos amigos. ¿Quieres venir? Empezamos a las ocho. ¿Puedes traer pan o un postre? Un abrazo, Ece.» Metin 33 kelime ve üç maddeyi karşılıyor: çağrı, saat, getirilecek şey.

Özet kartı

1. A1 ve A2: dört bölüm, her biri 25 puan, toplam 100; sonuç «Apto» ya da «No apto».
2. 1. grup okuma + yazma, 2. grup dinleme + konuşma; her grupta en az 30 puan şart.
3. A1 süreleri: okuma 45, dinleme 25, yazma 25, konuşma 10 dk (+10 dk hazırlık).
4. A2 süreleri: okuma 60, dinleme 40, yazma 45, konuşma 12 dk (+12 dk hazırlık).
5. Yazma: A1 toplam 45–65 kelime (form + kısa mesaj), A2 toplam 130–150 kelime (cevap + seçimli kompozisyon).
6. Okuma ve dinlemede yanlış cevap puan götürmez; hiçbir maddeyi boş bırakma.
7. Konuşmada görüşmeci %40, değerlendirici %60 verir; etkileşim görevi en ağırıdır.
8. Konuşma bölümü resmî tarihten hemen önceki ya da sonraki bir güne konabilir.

Sonraki derse köprü

A1 ve A2'de yazma ve konuşma bütüncül bir puanla ya da iki geniş kategoriyle değerlendiriliyordu. B1'de görevler çoğalır ve değerlendirme ayrıntılanır: değerlendiriciler metnini türe uygunluk (adecuación al género discursivo), tutarlılık (coherencia), doğruluk (corrección) ve kapsam (alcance) gibi ayrı ölçütlerle okur. Ders DS.3, B1 sınavının bölümlerini, görev tiplerini ve bu ölçütlerin her birinin senden ne istediğini ele alıyor.