Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
- On iki madde, yaklaşık yirmi üç dakika: on cümle kurma, bir e-posta, bir akademik tartışma.
- Cümle kurma makine puanlı, madde başına bir puan; e-posta ve tartışma yapay zekâ puanlı, beşer puan.
- Build a Sentence: sözcük sırası; dolaylı soruda özne fiilden önce.
- Write an Email: alıcıya ve amaca göre ton; istenen her noktayı karşıla.
- Academic Discussion: tavrını destekle ve en az bir öğrencinin görüşüne bağlan.
- Süre ve uzunluğu resmî örnek testte öğren; tahmin etme.
Merak sorusu
Cansu yazma bölümüne geçtiğinde ilk görev ona çocuk oyunu gibi geliyor. Ekranda karışık sözcükler var: "could / you / tell / me / where / the library / is". Cansu hızla diziyor: "Could you tell me where is the library?" Doğru gibi duruyor, ama yanlış. İkinci görevde bir sınıf arkadaşına, kaçırdığı dersin notlarını istemek için bir e-posta yazması isteniyor. Cansu "Dear Sir or Madam, I am writing to request…" diye başlıyor. Üçüncü görevde bir profesörün çevrim içi tartışma sorusuna iki öğrencinin cevabını okuyor, onları görmezden gelip kendi küçük denemesini yazıyor.
Üç görev, üç ayrı hata. Biri bir dilbilgisi kuralını, biri alıcıyı, biri tartışmanın kendisini gözden kaçırmaktan geliyordu. TOEFL yazma bölümü uzun bir deneme değil, birbirinden çok farklı üç küçük yazma durumudur.
Anlatım
Bölümün yapısı
Yeni şartnamenin yazma tablosu kısa bir hesap verir: yaklaşık yirmi üç dakikada on iki madde. On madde cümle kurmaya ayrılmıştır; geri kalan ikisi e-posta ve tartışma görevleridir. Cümle kurma cevaplarını bir makine denetler ve her doğru cevap tek puan değerindedir. Uzun iki metin ise yapay zekâyla değerlendirilir ve her biri beş puana kadar çıkabilir. Okuma ve dinlemenin aksine bu bölüm sana göre değişmez; o gün o formu alan herkes aynı soruları görür.
Bu dağılım bir şey söyler: on küçük madde ve iki uzun görev. Cümle kurma maddelerine takılıp kalmak, iki uzun görevden zaman çalar.
Build a Sentence: sözcük sırası
ETS bu görevi kısaca tarif eder: sözcükleri ya da sözcük öbeklerini dizerek eksiksiz ve dilbilgisine uygun bir cümle ya da soru kurarsın. Ölçülen şey İngilizce cümle yapısını anlamaktır. Görev basit görünür, ama İngilizcenin sözcük sırası kurallarını hızlı ve doğru uygulamayı ister.
Cansu'nun hatası sık rastlanan bir yapıdandı: dolaylı soru. "Where is the library?" doğrudan bir sorudur ve yardımcı fiil özneden önce gelir. Ama bu soru "Could you tell me" gibi bir kalıbın içine girdiğinde sıra normal cümle sırasına döner: önce özne, sonra fiil. Doğrusu "Could you tell me where the library is?" olur.
Bu görevde kontrol edilecek birkaç tanıdık nokta vardır: özne ile fiilin sırası, sıfatın isimden önce gelmesi, zarfın ve edatın yeri, soru ile dolaylı soru farkı. Bir cümleyi dizdikten sonra onu içinden bir kez okumak, çoğu sıra hatasını yakalar.
Write an Email: alıcıya göre ton
E-posta görevinde akademik ya da sosyal bir durum verilir ve ona uygun bir e-posta yazarsın; örneğin bir şey istemek, bilgi vermek ya da bir çözüm önermek. Ölçülen şey açık yazmak, konudan sapmamak ve temel yazma kurallarına uymaktır. Şartname görevlerin alıcı, amaç ya da durum gibi bağlam ipuçları içerebileceğini belirtir.
Bu ipuçları tonu belirler. Bir sınıf arkadaşına yazılan e-posta "Hi Emma," diye açılır ve sıcak, rahat bir dille ilerler. Bir profesöre yazılan e-posta daha özenlidir: "Dear Professor Lee,". E-postada tonun nasıl ayarlanacağını iş bağlamında Ders EP2.2'de görmüştük; burada aynı beceri kampüs bağlamında kullanılır. Görevde istenen her noktaya, genellikle maddeler hâlinde verilen istekleri, açıkça cevap vermek de önemlidir.
Write for an Academic Discussion: tartışmaya katılmak
Tartışma görevinin tarifi de açıktır: çevrim içi bir sınıf tartışmasına görüşünü belirtip destekleyerek katkıda bulunursun. Ölçülen şeyler fikirleri geliştirmek, başkalarının görüşlerine cevap vermek ve akademik bir tonda yazmaktır. "Başkalarının görüşlerine cevap vermek" ifadesi Cansu'nun kaçırdığı şeydi. Ekrandaki öbür öğrenci gönderileri süs değildir; tartışmanın parçasıdır.
Güçlü bir katkı genellikle kendi tavrını açıkça söyler, onu nedeniyle ve somut bir durumla güçlendirir ve en az bir öğrencinin fikrine adıyla değinir: ona katılır, karşı çıkar ya da onu genişletir. Ders EN3.36'nın konusu olan fikir paragrafına burada yeni bir halka eklenir: tartışmadaki bir başka sese bağlanmak.
Süre ve uzunluk
Resmî sayfa e-posta ve tartışma görevleri için ayrı süre ya da sözcük sınırı vermiyor. Bu sayıları sınavı yapan kurumun kendi deneme testinden öğren ve alıştırmalarını o koşullara göre kur. Her iki görevde de amaç, kısa sürede amaca uygun, düzenli ve hatasız bir metin üretmektir; uzunluk tek başına bir hedef değildir.
Türkçe köprüsü
Türkçede dolaylı soru kurmak kolaydır, çünkü soru sözcüğü cümlenin içinde kalır ve sıra değişmez: "Kütüphane nerede?" ve "Kütüphanenin nerede olduğunu söyler misin?" İngilizcede ise doğrudan soruda yardımcı fiil başa geçer, dolaylı soruda geri döner. Türk öğrenci soru sırasını bir kez öğrendiğinde onu her yerde kullanmaya eğilimlidir; "where is the library" kalıbı bu yüzden dolaylı soruya da taşınır.
E-posta tonunda da bir alışkanlık var. Türkçede yazılı iletişim çoğu zaman resmîye kayar ve bir arkadaşa bile "Merhaba, kolay gelsin, bir ricam olacak" diye uzun bir girişle yazarız. İngilizce sınav e-postasında alıcıya göre ton seçmek ölçülen becerilerden biridir; bir arkadaşa "Dear Sir or Madam" yazmak kibar değil, görevi yanlış okumak demektir.
Gerçek hayattan örnekler
Cansu yedi gün art arda, kahvaltıdan sonra on cümle kurma alıştırması yapıyor ve her yanlışını türüne göre bir listeye yazıyor. Listenin başında dolaylı sorular var; ikinci sırada zarfların yeri. Hata türlerini gördükçe aynı yanlışları tekrarlamıyor.
E-posta görevi için görevdeki alıcıyı ve istenen noktaları yazmaya başlamadan önce işaretlemeyi alışkanlık hâline getiriyor. Tartışma görevinde ise her seferinde önce öbür öğrencilerin gönderilerini okuyup birinin fikrine bağlanan bir cümle kuruyor. İkinci örnek testte cümle kurma maddelerinde yalnızca bir hata yapıyor ve tartışma metni ilk kez bir sohbete katılan biri gibi okunuyor.
Sık yapılan hata
İkinci hata tartışma görevinde öbür gönderileri görmezden gelip bağımsız bir deneme yazmaktır. Görev bir sohbete katılmayı ister; başkalarının görüşlerine cevap vermek ölçülen becerilerden biridir.
Mini alıştırma
- ETS şartnamesine göre yazma bölümünde kaç madde vardır ve bunların kaçı cümle kurma maddesidir?
- Build a Sentence görevi neyi ölçer?
- "Can you tell me what time does the shop open?" cümlesindeki hata nedir?
- Write an Email görevinde tonu ne belirler?
- Write for an Academic Discussion görevinde ölçülen becerilerden biri olan ve sık atlanan şey nedir?
Cevaplar
- On iki madde; onu Build a Sentence maddesidir.
- İngilizce cümle yapısını anlamayı.
- Dolaylı soruda "does" kullanılmaz ve özne fiilden önce gelir: "Can you tell me what time the shop opens?"
- Görevdeki bağlam ipuçları; alıcı, amaç ve durum.
- Başkalarının görüşlerine cevap vermek.
Sesli tekrar görevi
Ardından aynı isteği iki farklı alıcıya sesli olarak söyle: önce bir arkadaşa, "Hi Emma, would you mind sharing your notes?", sonra bir profesöre, "Dear Professor Lee, I was wondering whether you could share the slides from Tuesday's lecture." İki cümle arasındaki ton farkını sesinle de belirt.
Özet kartı
- On iki madde, yaklaşık yirmi üç dakika: on cümle kurma, bir e-posta, bir akademik tartışma.
- Cümle kurma makine puanlı, madde başına bir puan; e-posta ve tartışma yapay zekâ puanlı, beşer puan.
- Build a Sentence: sözcük sırası; dolaylı soruda özne fiilden önce.
- Write an Email: alıcıya ve amaca göre ton; istenen her noktayı karşıla.
- Academic Discussion: tavrını destekle ve en az bir öğrencinin görüşüne bağlan.
- Süre ve uzunluğu resmî örnek testte öğren; tahmin etme.
Sonraki derse köprü
TOEFL bölümü burada bitiyor ve sırada Türkiye'deki sınavlar var. YDS ve YÖKDİL, IELTS ve TOEFL'dan çok farklı bir mantıkla çalışır: konuşma ve yazma yoktur, bütün sorular çoktan seçmelidir ve sınav Türkiye'deki akademik ve kamusal süreçler için tasarlanmıştır. Bu iki sınavın kimin için olduğu, birbirinden nasıl ayrıldığı ve hangi soru türlerini içerdiği, hazırlığın nasıl kurulacağını belirler. Sıradaki derste YDS ve YÖKDİL'i tanıyoruz.