İçeriğe geç

Kısım XI

Diyalog

4 konu

Diyaloğun işlevleri

Diyalog:

  • karakterin amacını yürütür,
  • ilişki ve güç dengesini gösterir,
  • bilgi verir,
  • çatışma üretir,
  • ses ve ritim oluşturur,
  • söylenmeyeni görünür kılar.

Bir replik aynı anda birkaç işlev taşıdığında güçlüdür.

Açıklama diyaloğu sorunu

Yapay:

“Bildiğin gibi kardeşim, babamız on yıl önce bu kuyuda öldü.”

Daha doğal:

“Yine o kuyunun başına gitme.” “Babamın düştüğü yeri söylemekten neden hâlâ korkuyorsun?”

İkinci örnekte bilgi, mevcut çatışmanın parçasıdır.

Karakter sesi

Ses şu unsurlardan doğar:

  • kelime seçimi,
  • cümle uzunluğu,
  • eğitim ve meslek,
  • bölge ve kuşak,
  • metafor dünyası,
  • doğrudanlık derecesi,
  • konuşurken kaçındığı şeyler,
  • baskı altındaki değişimi.

Jeolog doğayı katman ve basınç üzerinden; çiftçi mevsim ve ürün üzerinden; çocuk oyun ve benzetmeler üzerinden anlatabilir. Fakat karakter sesi basmakalıp ağız taklidine indirgenmemelidir.

Diyalog düzenleme testi

Her replik için sor:

  • Karakter bunu neden şimdi söylüyor?
  • Karşısındakinden hangi tepkiyi istiyor?
  • Daha az açık söyleyebilir mi?
  • Bu replik çıkarılırsa sahne değişiyor mu?
  • Herkes aynı kişi gibi mi konuşuyor?