İçeriğe geç

Bölüm VI · Bakış, cinsiyet ve beden · Modül 35

Mulvey ve erkek bakışı

7 ders programda

Laura Mulvey'in «Visual Pleasure and Narrative Cinema» (1975) yazısı klasik Hollywood'un bakışı erkeğe, bakılmayı kadına verdiğini ileri sürdü ve film kuramını kalıcı biçimde değiştirdi. Kuram güçlüdür ama tek başına okunmaz: Mulvey'in kendi 1981 yanıtı, Studlar'ın mazoşist estetiği ve bell hooks'un karşıt bakışı onun kör noktalarını gösterir. Modül, kadın bakışının mümkün olup olmadığı sorusunu çağdaş kadın yönetmenlerin filmleriyle açık bırakır.

Psikanaliz merceği. Bir kuramın filmi nasıl okuduğu. Okuma bir yorumdur, bulgu değil: her derste kimin yorumu olduğu söylenir ve en az bir karşı okuma verilir.

Bu modülün sonunda

  • Mulvey'in (1975) erkek bakışı (male gaze) argümanını, röntgencilik ve fetişist hayranlık ayrımıyla birlikte özetler.
  • Kameranın, karakterin ve izleyicinin üç bakışını bir sahnede birbirinden ayırır.
  • Mulvey'in «Afterthoughts» (1981) yanıtını ve Studlar'ın (1988) mazoşist estetik itirazını adlandırır.
  • bell hooks'un (1992) karşıt bakış (oppositional gaze) kavramıyla Mulvey'in kuramındaki ırk körlüğünü gösterir.
  • Kadın bakışı (female gaze) tartışmasını iki çağdaş film üzerinde gerekçelendirerek değerlendirir.

Dersler

  1. M35-D01Görsel haz ve anlatı sinemasıProgramda

    Der blaue Engel ve Gentlemen Prefer Blondes'daki sahne gösterilerini Mulvey'in anlatıyı durduran kadın imgesi argümanıyla okur.

    Filmler: Der blaue Engel (Josef von Sternberg, 1930) · Gentlemen Prefer Blondes (Howard Hawks, 1953)

  2. M35-D02Röntgencilik, fetiş ve mazoşist estetikProgramda

    Vertigo ve Shanghai Express'i Mulvey'in röntgenci ve fetişist bakış ayrımıyla okur ve Studlar'ın Sternberg filmleri için önerdiği mazoşist okumayla karşılaştırır.

    Filmler: Vertigo (Alfred Hitchcock, 1958) · Shanghai Express (Josef von Sternberg, 1932)

  3. M35-D03Kameranın, karakterin ve izleyicinin bakışıProgramda

    Body Double, Le Mépris ve Kuzuların Sessizliği'nde kameranın, erkek karakterlerin ve izleyicinin bakışını ayırır ve Clarice'in bakılan konumdan nasıl çıktığını gösterir.

    Filmler: Body Double (Brian De Palma, 1984) · Le Mépris (Jean-Luc Godard, 1963) · Kuzuların Sessizliği (Jonathan Demme, 1991)

  4. M35-D04Afterthoughts: Mulvey'in kendine yanıtıProgramda

    Duel in the Sun ve Johnny Guitar'ı Mulvey'in 1981 yazısındaki kadın izleyicinin erkek konumunu geçici giyinmesi önerisiyle okur ve ilk argümandan neyin değiştiğini adlandırır.

    Filmler: Duel in the Sun (King Vidor, 1946) · Johnny Guitar (Nicholas Ray, 1954)

  5. M35-D05Karşıt bakış: bell hooks'un itirazıProgramda

    Daughters of the Dust ve La Noire de...'yi bell hooks'un karşıt bakış kavramıyla okur ve siyah kadın izleyicinin Mulvey'in modelinde neden görünmediğini gösterir.

    Filmler: Daughters of the Dust (Julie Dash, 1991) · La Noire de... (Ousmane Sembène, 1966)

  6. M35-D06Bakışın rengi ve sınıfıProgramda

    Bande de filles ve Atlantique'te genç kadınların birbirine ve kameraya bakışını ırk, sınıf ve cinsiyetin kesiştiği yer olarak okur.

    Filmler: Girlhood (Céline Sciamma, 2014) · Atlantique (Mati Diop, 2019)

  7. M35-D07Kadın bakışı (female gaze) mümkün mü?Programda

    Alev Almış Bir Genç Kızın Portresi, Fish Tank ve Piyano'da arzunun kimin bakışından kurulduğunu karşılaştırır ve «kadın bakışı» kavramını gerekçelendirerek savunur ya da sınırlar.

    Filmler: Alev Almış Bir Genç Kızın Portresi (Céline Sciamma, 2019) · Fish Tank (Andrea Arnold, 2009) · Piyano (Jane Campion, 1993)

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?