Lacan'a göre benlik, çocuğun aynadaki bütün görüntüsüyle kurduğu ve hep biraz yanılgı olan bir özdeşleşmeyle doğar. Perde de bir aynadır: karakterlerin aynaya, ikizlerine ve idollerine bakışı imgesel düzenin hayranlık ve rekabetini görünür kılar. Modül kavramı kurarken gelişim psikolojisinin ayna evresine yönelttiği itirazı da masaya koyar.
Psikanaliz merceği. Bir kuramın filmi nasıl okuduğu. Okuma bir yorumdur, bulgu değil: her derste kimin yorumu olduğu söylenir ve en az bir karşı okuma verilir.
Bu modülün sonunda
- Ayna evresini (mirror stage, Lacan 1949) ve yanlış tanımayı (méconnaissance) bir film sahnesi üzerinde açıklar.
- İdeal-ben ile ben-idealini ayırır ve iki karakter arasındaki hayranlık-rekabet ilişkisine uygular.
- Parçalanmış beden (corps morcelé) imgesini bir filmin biçim kararlarında gösterir.
- Ayna evresi kuramının deneysel dayanağına yöneltilen itirazları adlandırır ve okumanın sınırını yazar.
Dersler
- M29-D01Ayna evresi: kendini ilk kez görmekProgramda
Lacan'ın ayna evresini Persona'nın açılışındaki yüz imgeleri ve Ayna'daki çocukluk sahneleri üzerinden açıklar ve benliğin bir görüntüyle kurulduğu iddiasını adlandırır.
Filmler: Persona (Ingmar Bergman, 1966) · Ayna (Andrei Tarkovsky, 1975)
- M29-D02Yanlış tanıma ve parçalanmış bedenProgramda
Repulsion ve Possession'da dağılan beden ve mekân imgelerini parçalanmış beden (corps morcelé) kavramıyla okur ve bütünlük yanılsamasının çöktüğü anı gösterir.
Filmler: Repulsion (Roman Polanski, 1965) · Possession (Andrzej Żuławski, 1981)
- M29-D03İmgesel ikili ve rakip benzerProgramda
Siyah Kuğu, La double vie de Véronique ve Enemy'deki benzerle karşılaşmayı imgesel ikili ilişki olarak karşılaştırır ve hayranlığın saldırganlığa nasıl döndüğünü gösterir.
Filmler: Siyah Kuğu (Darren Aronofsky, 2010) · La double vie de Véronique (Krzysztof Kieślowski, 1991) · Enemy (Denis Villeneuve, 2013)
- M29-D04Aynanın önünde: perdede ayna sahneleriProgramda
Taksi Şoförü, The Lady from Shanghai ve Cléo de 5 à 7'deki ayna sahnelerini karşılaştırır ve her birinde aynanın benliği kurduğunu mu dağıttığını mı gerekçelendirir.
Filmler: Taksi Şoförü (Martin Scorsese, 1976) · The Lady from Shanghai (Orson Welles, 1947) · Cléo de 5 à 7 (Agnès Varda, 1962)
- M29-D05İdeal-ben ve ben-ideali: hayranlık ve kıskançlıkProgramda
All About Eve, Minghella'nın Ripley uyarlaması ve Single White Female'de bir karakterin ötekinin yerine geçme arzusunu ideal-ben ile ben-ideali ayrımıyla okur.
Filmler: All About Eve (Joseph L. Mankiewicz, 1950) · The Talented Mr. Ripley (Anthony Minghella, 1999) · Single White Female (Barbet Schroeder, 1992)
- M29-D06Benzerini istemek: ikiz, eş ve kopyaProgramda
Dead Ringers ve The Double'da ikizin ya da kopyanın özneden aldığı yeri imgesel düzenin çıkmazı olarak adlandırır ve tekinsiz ikiz okumasından ayırır.
Filmler: Dead Ringers (David Cronenberg, 1988) · The Double (Richard Ayoade, 2013)
- M29-D07Ayna evresi kuramının sınırlarıProgramda
Under the Skin ve Being John Malkovich üzerinden ayna evresi okumasını sınar ve kuramın gelişim psikolojisi bulgularıyla nerede çatıştığını adlandırır.
Filmler: Under the Skin (Jonathan Glazer, 2013) · Being John Malkovich (Spike Jonze, 1999)