İçeriğe geç

Uyarı · Eğitim içeriğidir; tanı veya tedavi değildir. Acil belirtilerde 112.

Güvenlik merkezi

Başvuru sayfası C.12 · Temel kuram

Etiyoloji

239 kelime · ≈ 1 dakika okuma · 1 kaynak pasajı

Bu sayfa bir başvuru kaydıdır: bir adın ne olduğunu, neye dayandığını ve neyi söylemediğini verir. Konuyu sıfırdan öğreten anlatım için öğrenme programına bakılmalıdır.

Üç kaynak

Geleneksel model hastalık nedenlerini üç öbekte toplar: dış kökenli etkenler, iç kökenli duygular ve diğer nedenler.

Dış kökenli altı etken

  • Rüzgâr — Ani başlangıç, hareket, değişkenlik; üst ve yüzey bölgesi
  • Soğuk — Daralma, yavaşlama, ağrı
  • Yaz Sıcağı — Mevsimsel sıcaklık; Qi ve sıvıları tüketme
  • Nem — Ağırlık, yapışkanlık, uzama; alt bölgeler
  • Kuruluk — Sıvıları tüketme
  • Ateş/Sıcaklık — Yükselme, hızlanma, sıvı tüketme

Bu kavramlar, meteorolojik olayların doğrudan hastalık yaptığı basit bir model değildir. Klinik bulgu kümelerini nitelendiren geleneksel metaforlardır.

İç kökenli yedi duygu

Sevinç, öfke, keder, endişe, düşünceye saplanma, korku ve şok.

Duygular normal insan deneyimleridir. Geleneksel modele göre yoğun, uzun süreli ya da düzenlenemeyen duygular Qi'nin yönünü ve organ ağlarını etkileyebilir.

Yaygın yanlış"Hastalığın sebebi bastırdığın öfke."
Doğrusu

Bu çerçeve, psikiyatrik hastalıkların kişisel zayıflık ya da yanlış duygu nedeniyle oluştuğu biçiminde kullanılmamalıdır. Depresyon, anksiyete bozukluğu ve travma sonrası stres bozukluğu kanıta dayalı kliniğin konusudur.

Diğer nedenler

Düzensiz, yetersiz ya da aşırı beslenme; aşırı çalışma ya da hareketsizlik; uyku bozukluğu; yaşam biçimi etkenleri; travma; salgın etkenleri; parazitler; zehirler; yanlış ya da aşırı tedavi; doğuştan gelen zayıflık.

Son iki maddeye dikkat edilmeli. Gelenek, yanlış tedaviyi de bir hastalık nedeni sayar — kendi uygulamasını da bu listeye dâhil eder.

Bu sayfanın kapsamadığı

Etkenlerin örüntü aileleriyle eşleşme şemaları, klasik metinlerdeki tanımları ve okullar arasındaki farklar bu akademinin kaynak paketinde ayrıntılı yok.

Bu sayfa tanı koymaz ve hiçbir etkeni bir enfeksiyon, endokrin hastalık ya da psikiyatrik tanının yerine koymaz.

Sayfa künyesi

Son kanıt taraması
1 Ağustos 2026
Son tıbbi inceleme
Yapılmadı — inceleme bekliyor
Sonraki planlı inceleme
1 Ağustos 2027
Paket sürümü
2.0 · 1 Ağustos 2026

Güncelleme ritmi: Tarih ve temel kavramlar — yılda bir. Sonraki inceleme tarihi, kanıt tarama kesim tarihine bu ritim eklenerek hesaplanır — o tarih geçtiğinde sayfa eskimiş sayılır.

Düzeltme bildirimi: bu akademide bir hata bildirim kanalı henüz tanımlanmadı. Editoryal standart her sayfada böyle bir bağlantı istiyor; eksiklik gizlenmeden bildiriliyor.

Bu site eğitim ve genel sağlık okuryazarlığı içindir. Tanı, reçete veya kişiye özel tedavi sunmaz. Akupunktur, moksa, yaş kupa ve tıbbi ürünler yetkisiz veya yanlış uygulandığında ciddi zarar verebilir. Sağlık sorunlarında yetkili sağlık profesyoneline başvurun; acil belirtilerde 112’yi arayın. Devam eden tedavinizi hekim önerisi olmadan değiştirmeyin.