Bölüm 11
Akupunktur
462 kelime · ≈ 2 dakika · 2 kaynak
11.1 Akupunktur nedir?
Akupunktur, ince iğnelerle belirli beden noktalarının uyarılmasıdır. Manuel iğne hareketi, ısı, elektrik akımı veya başka uyarım biçimleri eklenebilir. “Deqi”; hastada ağırlık, uyuşma, yayılma veya dolgunluk; uygulayıcıda iğne çevresinde tutunma hissi şeklinde tarif edilen geleneksel bir kavramdır.
11.2 Nokta sınıfları
- Beş Shu noktası: Kuyu, pınar, dere, ırmak, deniz
- Yuan-Kaynak noktaları
- Luo-Bağlantı noktaları
- Xi-Yarık noktaları
- Arka Shu noktaları
- Ön Mu alarm noktaları
- Alt He-Deniz noktaları
- Sekiz etkili/toplantı noktası
- Sekiz olağanüstü damarın birleşim noktaları
- Yerel, distal ve Ashi — hassas — noktalar
11.3 Sık öğretilen noktalar — eğitim haritası
Bu tablo yalnızca kavramsal tanıtımdır; yüzey konumu iğne derinliği veya açısı değildir ve kendi kendine iğneleme kılavuzu olarak kullanılmamalıdır.
| Nokta | Bölge | Geleneksel kullanım alanı |
|---|---|---|
| LU7 Lieque | El bileği–önkol | Akciğer, dış yüzey, baş-boyun; Ren Mai bağlantısı |
| LI4 Hegu | El | Yüz, baş, ağrı ve dış Rüzgâr; gebelikte profesyonel değerlendirme gerekir |
| LI11 Quchi | Dirsek | Sıcaklık, deri ve Yangming |
| ST25 Tianshu | Karın | Bağırsak işlevleri |
| ST36 Zusanli | Diz altı | Mide-Dalak, Qi, genel dayanıklılık |
| SP6 Sanyinjiao | Alt bacak | Üç Yin kanalının kesişimi; jinekoloji ve sıvılar; gebelikte özel dikkat |
| HT7 Shenmen | El bileği | Kalp, Shen, uyku ve huzursuzluk |
| SI3 Houxi | El | Taiyang, boyun-sırt; Du Mai bağlantısı |
| BL23 Shenshu | Bel | Böbrek ağı |
| BL40 Weizhong | Diz arkası | Bel ve arka bacak |
| KI3 Taixi | İç ayak bileği | Böbrek Yin/Yang/Jing örüntüleri |
| PC6 Neiguan | Önkol | Bulantı, göğüs, Kalp/Perikard, Shen |
| SJ5 Waiguan | Önkol | Shaoyang, baş-boyun; Yang Wei Mai bağlantısı |
| GB20 Fengchi | Ense | Baş, göz, Rüzgâr örüntüleri |
| GB34 Yanglingquan | Diz dışı | Tendonlar ve Safra Kesesi |
| LR3 Taichong | Ayak | Karaciğer Qi’si, iç Rüzgâr/Yang örüntüleri |
| GV20 Baihui | Baş tepesi | Yang’ı yükseltme, Shen, baş |
| CV6 Qihai | Alt karın | Qi ve Yang desteği |
| CV12 Zhongwan | Üst karın | Mide, orta ısıtıcı |
| Yintang | Kaşlar arası | Shen, burun ve baş bölgesi |
11.4 Akupunktur çeşitleri
- Geleneksel vücut akupunkturu
- Elektroakupunktur
- Kulak akupunkturu/akupresürü
- Kafa derisi akupunkturu
- El veya mikrosistem yaklaşımları
- Lazer akupunkturu
- İğnesiz akupresür
- Modern tetik nokta veya kuru iğneleme; kuramsal köken ve uygulama hedefi bakımından klasik akupunkturla özdeş değildir
11.5 Modern mekanizma araştırmaları
Akupunkturun nasıl etki gösterdiği tam olarak açıklanmış değildir. Araştırılan mekanizmalar:
- Periferik duyu sinirlerinin uyarılması
- Omurilik ve beyin sapındaki ağrı düzenleme yolları
- Endojen opioid ve diğer nörotransmiter sistemleri
- Otonom sinir sistemi etkileri
- Yerel kan akımı ve bağ dokusu yanıtları
- Beklenti, terapötik ilişki, ritüel ve öğrenme gibi bağlamsal etkiler
NCCIH bu alanı sinir sistemi, yerel dokular ve özgül olmayan/bağlamsal etkilerin birlikte araştırıldığı, henüz tam açıklanmamış bir mekanizma sorusu olarak özetler. R10
Gerçek akupunkturun tedavisiz gruba kıyasla farkı çoğu zaman sahte akupunktura kıyasla farkından büyüktür. Bunun birkaç açıklaması olabilir: bağlamsal etkiler, sahte iğnelemenin tamamen etkisiz olmaması, beklenti, körleme güçlüğü ve küçük özgül fizyolojik etki. “Plasebo” burada “şikâyet hayalidir” demek değildir; beklenti ve bağlamın gerçek nörobiyolojik sonuçları olabilir.
11.6 Güvenlik
Deneyimli ve yetkili uygulayıcı, tek kullanımlık steril iğne ve uygun anatomik bilgi ile komplikasyonlar seyrektir; fakat yanlış uygulama:
- enfeksiyon,
- kanama veya hematom,
- sinir yaralanması,
- pnömotoraks,
- organ delinmesi,
- bayılma,
- elektroakupunkturda cihaz etkileşimi
oluşturabilir. Akupunktur evde kendi kendine öğrenilerek uygulanacak bir yöntem değildir.
Güvenli uygulama standartları ve komplikasyon özeti: R03 R10