Kurs 01 Genel Tekrarı

Açılış

Altmış dört ders geride kaldı. Bu ders yeni bir şey öğretmiyor — öğrendiklerini birbirine bağlıyor.

Ve bu, boş bir tekrar değil. Ders 00-13'te kurmuştuk: bilgi tekrar edilerek değil, yeniden kurularak kalıcı olur. Bu ders, kursu yeniden kurma denemesi.

Kurs 01 bir terim listesi değildi. Yedi bölüm, tek bir sorunun giderek incelen cevabıydı: bedende bir yeri, bir hareketi ya da bir yapıyı başkasının anlayacağı biçimde nasıl tarif ederiz?

Bu derste ne olacak

Önce yedi bölümü tek bir hat üzerinde toplayacağız. Sonra kurs boyunca tekrar eden altı örüntüyü çıkaracağız — asıl kazanım bunlar. Ardından kursun kurduğu düşünme alışkanlıklarını ele alacağız. Sonra sık karıştırılan noktaları toplayacağız. Son olarak bundan sonra ne olacağına bakacağız.

Sıfır noktası

Yedi bölüm, tek bir sorunun katmanları:

01.1 — Anatomiye giriş. Alanın kendisi: ne inceler, nasıl bölünür, hangi kaynaklarla çalışılır.

01.2 — Anatomik pozisyon. Referansın kendisi. Bütün tariflerin sıfır noktası.

01.3 — Yön terimleri. Bir yeri tarif etme dili. Yönler her zaman referansa göredir.

01.4 — Düzlemler, eksenler ve kesitler. Bedeni kesme ve görüntüde okuma çerçevesi.

01.5 — Temel hareketler. Düzlem–eksen çerçevesinin harekete uygulanması.

01.6 — Bölgeler ve boşluklar. Bedenin haritaları ve haritaların birleştirilmesi.

01.7 — Terminoloji. Bütün bunların kullandığı dilin nasıl kurulduğu.

Sıra rastgele değil: her bölüm, bir öncekinin kurduğu referans üzerine oturuyor. Anatomik pozisyon olmadan yön terimleri, yön terimleri olmadan düzlemler, düzlemler olmadan hareketler tanımlanamazdı.

Mekanizma

Kursta tekrar eden altı örüntü

Bu bölüm, kursun asıl kazanımı. Bu örüntüler tek bir derse ait değil — defalarca farklı yerlerde karşımıza çıktılar ve bundan sonraki kurslarda da çıkacaklar.

1. Referans olmadan tarif olmaz.

Ders 01-12'de anatomik pozisyonla başladı; 01-13'te "referans sistemi seçilir ve tutarlı kullanılır" oldu; 01-11'de sağ–sol ayrımında, 01-36'da el ve ayağın kendi orta hattında, 01-55'te harita sistemlerinin karıştırılmamasında tekrarladı.

Tek cümlede: bir ifade, neye göre söylendiği belirtilmeden eksiktir.

2. Serbestlik ile kararlılık ters gider.

Ders 01-31'de eklem tiplerinde kuruldu; 01-38'de omuz–kalça farkında, 01-42'de kürek kemiğinde en uç hâline ulaştı, 01-47'de sakroiliak eklemde diğer uca gitti, 01-49'da koruma–erişim takası olarak, 01-55'te çözünürlük–maliyet takası olarak tekrarladı.

Tek cümlede: her tasarımda kazanılan bir şey ve ödenen bir bedel vardır.

3. Biçim, işlevi ele verir.

Ders 01-31'de eklem geometrisinden hareket çıkarıldı; 01-45'te yüzey eğikliğinden eşleşmiş hareket, 01-50'de kutu–kanal ayrımından aksiyal–appendiküler, 01-52'de duvar tipinden boşluğun işi çıkarıldı.

Tek cümlede: bir yapının neye benzediği, ne yaptığını tahmin ettirir.

4. Ortak kökene sahip yapılar ortak davranır.

Ders 01-24'te uzuv tomurcuklarının zıt dönmesi, 01-35'te dirsek–diz zıtlığını açıkladı; 01-50'de kuşak kemiklerinin sınıflandırmasını, 01-56'da üç seröz boşluğun benzerliğini belirledi.

Tek cümlede: bir yapıyı anlamak için nereden geldiğini sor.

5. Bulgunun yeri, kaynağın yeri olmayabilir.

Ders 01-21'de çaprazlaşmayla başladı; 01-52'de açık boşlukta sıvı hareketiyle, 01-56'da katmanların yol oluşturmasıyla, 01-57'de yansıyan ağrıyla tekrarladı.

Tek cümlede: lokalizasyon daraltır, belirlemez.

6. Sınıflandırma doğru ya da yanlış değil, bir soruya uygun ya da uygun değildir.

Ders 01-50'de iki bölünmenin bir arada var olmasıyla kuruldu; 01-54'te yapısal olmayan kadran sisteminin meşruiyetinde, 01-60'ta üçlü adlandırmada, 01-62'de resmî terim–eponim ayrımında tekrarladı.

Tek cümlede: bir sınıflandırmayla karşılaştığında "bu doğru mu" değil, "bu hangi soruyu cevaplıyor" diye sor.

Kursun kurduğu üç alışkanlık

Örüntülerin ötesinde, kurs üç düşünme alışkanlığı kurmayı hedefledi.

1. Ezberlemeden önce türetmeye çalış.

Ders 01-32'de düzlem–eksen çifti kurulduktan sonra, 01-35'ten 01-47'ye kadar hiçbir hareket ezberlenecek bir öğe olarak verilmedi; her biri üçlüden türetildi. Aynı biçimde Bölüm 01.7, terimlerin çoğunun çözülebileceğini gösterdi.

Ölçüt basit: bir bilgiyi başka bir bilgiden çıkarabiliyorsan, ikisini ayrı ayrı ezberleme.

2. Kesin olanla tartışmalı olanı ayır.

Ders 00-22'de başladı, 01-45'te omurga eşleşme örüntülerinde uygulandı, 01-47'de bütün bir ders olarak kuruldu, 01-46'da skapulohumeral oranın "sabit yasa değil ortalama" oluşuyla, 01-61'de standardın sınırlarıyla tekrarladı.

Bu alışkanlık en dayanıklı olanı: bir kaynak kesin konuşuyorsa, gerçekten kesin olduğu için mi yoksa belirsizlik anlatmak zor olduğu için mi böyle yazıldığını sor.

3. Aracın sınırını bilerek kullan.

Ders 01-54'te haritalar için, 01-55'te çözünürlük için, 01-57'de lokalizasyon yöntemi için, 01-64'te ontoloji için aynı sınır kuruldu: model, modellenen şey değildir.

Sık karıştırılan noktalar

Kurs boyunca @yanlis kutularında işaretlenen hataların en çok tekrarlayan sekizi:

1. Sağ–sol. Hastanın sağı, bakanın sağı değil (01-11, 01-34, 01-54).

2. Fleksiyon "öne bükme" değil, açıyı küçültme (01-35). Dizde ters çalışır.

3. Sirkumdüksiyon rotasyon değildir (01-38). Biri konum, diğeri yön değiştirir.

4. Ayak bileği tek eksenlidir (01-40). İnversiyon–eversiyon orada değil, altındaki eklemlerde.

5. Omuz silkme, omuz abdüksiyonu değildir (01-42). Kol hiç hareket etmeden yapılabilir.

6. Akciğer plevral boşluğun içinde değildir (01-53). Boşluk akciğerin etrafındadır.

7. Kadran sınırları anatomik sınır değildir (01-54). Altlarında hiçbir yapı değişmez.

8. Dokuz bölge "daha doğru" değil, "daha ince"dir (01-55). İnce harita yanlış kullanıldığında daha kötüdür.

Bu sekizinin ortak özelliği: hepsi sezgisel olarak doğru görünüyor. Bu yüzden fark edilmeden taşınırlar. Bir kavramı doğru bildiğini sanmak, yanlış bildiğini bilmekten daha risklidir.

Kendini nasıl sınarsın

Tekrar, okuyarak değil üreterek yapılır. Beş soru, kursu gerçekten kurup kurmadığını gösterir:

1. Anatomik pozisyonda ön kol neden supinasyonda? (01-12, 01-39)

2. Dirsek öne, diz arkaya bükülüyor — tek bir sebeple açıkla. (01-24, 01-35)

3. Bir eklemin abdüksiyon yapıp yapamayacağını nasıl bilirsin? (01-31, 01-36)

4. Kafatası ile karın boşluğu, hacim artışına neden farklı tepki verir? (01-49, 01-51)

5. "İntervertebral" terimini hiç öğrenmeden nasıl çözersin? (01-58)

Beşine de kaynağa bakmadan cevap verebiliyorsan, kurs oturmuş demektir. Veremediğin her soru, hangi bölüme döneceğini de söylüyor — parantezdeki ders numaraları bunun için.

Bundan sonra ne var

Kurs 01, bir dil ve bir çerçeve kurdu. Bundan sonraki kurslar o çerçeveyi doldurmaya başlıyor.

Sıradaki hat şöyle: Kurs 02–04 hücre, doku ve gelişim. Kurs 05–10 sistemik anatomi — deri ve fasyadan başlayıp iskelet, eklem, kas, damar ve sinir sistemlerine. Kurs 11–23 bölgesel anatomi — bedeni bölge bölge, bu kursta kurduğun haritalar üzerinden.

Ve Ders 01-48'de kurduğumuz ayrım burada devreye giriyor: sistemik yaklaşım "bu işlev nasıl gerçekleşiyor", bölgesel yaklaşım "bu yerde ne var" sorusunu cevaplar. İkisi birbirini besler; bu yüzden önce sistemler, sonra bölgeler geliyor.

Kurs 01'in bütün terimleri, bundan sonraki her derste kullanılacak. Bu yüzden bu kurs "geçilip bitirilen" bir kurs değil — geri dönülen bir kurs.

Kendin dene

Toparlayalım

• Kurs 01'in yedi bölümü tek bir sorunun katmanlarıydı: bedendeki bir yeri, hareketi ya da yapıyı başkasının anlayacağı biçimde nasıl tarif ederiz?
• Sıra rastgele değildi; her bölüm bir öncekinin kurduğu referans üzerine oturdu.
• Altı tekrar eden örüntü: referans olmadan tarif olmaz; serbestlik–kararlılık ters gider; biçim işlevi ele verir; ortak köken ortak davranış üretir; bulgunun yeri kaynağın yeri olmayabilir; sınıflandırma bir soruya uygun olur.
• Üç alışkanlık: ezberlemeden önce türet, kesin olanla tartışmalı olanı ayır, aracın sınırını bilerek kullan.
• Sık karıştırılan sekiz nokta, hepsi sezgisel olarak doğru göründüğü için taşınıyor.
• Bir kavramı doğru bildiğini sanmak, yanlış bildiğini bilmekten daha risklidir.
• Tekrar okuyarak değil ÜRETEREK yapılır; beş soruya kaynağa bakmadan cevap verebilmek ölçüttür.
• Kurs 01 "geçilip bitirilen" değil, GERİ DÖNÜLEN bir kurstur.

Bir sonraki ders Kurs 01'i kapatıyor: katmanlı değerlendirme — hangi düzeyde ne kadar hazır olduğunu ölçmenin yolu.