K2Ders 01-42
Elevasyon ve Depresyon
01.5 — Temel Hareketler · K2 Temel: Üniversiteye hazırlık ve sağlık bilimleri düzeyinde yapısal anatomi.
1.023 kelime · yaklaşık 7 dakika · 1 kaynak
Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
- Elevasyon bir yapıyı yukarı, depresyon aşağı hareket ettirir.
- Bu, açısal değil ÖTELEME hareketidir: yapı bütün olarak kayar, belirgin bir dönme olmadan.
- Omuz silkme, omuz abdüksiyonundan farklıdır; kol hiç hareket etmeden yapılabilir.
- Kürek kemiği gövdeye eklemle bağlı değildir; kaslarla asılıdır ve iskelete tek bir noktadan tutunur.
- Sonuç: çok yüksek serbestlik, ama kararlılığın tamamen kaslara bağlı olması.
- Kolu yukarı kaldırmanın tek bir eklemden gelmemesinin sebebi budur.
- Aynı terimler çene ve kaburgalar için de kullanılır; çeneyi kapatan kaslar açanlardan güçlüdür.
- Kürek kemiğinin duruşu, onu tutan kasların haritasıdır — kalıcı elevasyon boyun gerginliği ve kol kaldırmada kısıtlılık üretir.
- Hafif omuz asimetrisi normaldir; belirgin fark anlamlıdır.
- Zıt kas gruplarından biri çok kullanılıyorsa denge o tarafa kayar — duruş bozukluklarının çoğunun altındaki mantık.
Bir sonraki derste kürek kemiğinin diğer kayma yönüne geçiyoruz: protraksiyon ve retraksiyon.
Açılış
Şimdiye kadar gördüğümüz hareketlerin hepsinde bir uzuv, bir eklemin etrafında dönüyordu. Bu ders farklı bir tür harekete geçiyor.
Omuz silkmek — hepimizin yaptığı bu hareket — bir uzvun dönmesi değil. Bir kemiğin bütün olarak yukarı kayması.
Bazı kemikler eklemde dönmez; yukarı ve aşağı kayar. Kürek kemiği bedene bir eklemle değil, kaslarla asılıdır — bu yüzden kayabilir.
Bu derste ne olacak
Çifti tanımlayıp neden farklı bir hareket türü olduğunu göreceğiz. Sonra kürek kemiğinin bedene nasıl bağlandığını ele alacağız — bu, dersin asıl konusu ve anatomideki en sıra dışı çözümlerden biri. Ardından çenedeki karşılığına bakacağız. Son olarak duruş ve klinik önemi üzerinde duracağız.
Sıfır noktası
Üçlü — ve burada bir kez daha farklılık var:
- Düzlem: frontal.
- Eksen: belirli bir dönme ekseni yok; hareket ağırlıklı olarak kaymadır.
- Yapı: kürek kemiği, köprücük kemiği, çene, kaburgalar.
Son maddede "eklem" değil "yapı" yazıyor. Sebebi bir sonraki başlıkta.
Mekanizma
Neden farklı bir hareket türü
Şimdiye kadarki hareketlerin hepsi açısaldı: bir kemik, bir eksen etrafında döner ve ucu bir yay çizerdi.
Elevasyon ve depresyon ise büyük ölçüde öteleme hareketidir: yapı bütün olarak yer değiştirir, belirgin bir dönme olmadan.
Farkı somutlaştıralım:
- Kolunu yana kaldırdığında omuz eklemi döner; elin bir yay çizer. Açısal.
- Omzunu silktiğinde omuz bütün olarak yukarı çıkar; dönme yoktur. Öteleme.
İki hareketin karıştırılmaması önemlidir çünkü farklı yapılardan gelirler ve ayrı ayrı bozulabilirler.
Yaygın yanlışOmuz silkmeyi "omuz abdüksiyonu" sanmak.
Abdüksiyon kolun hareketidir ve omuz ekleminde olur. Omuz silkme ise kürek kemiği ve köprücük kemiğinin hareketidir; kol hiç hareket etmeden yapılabilir. Kolunu yanında tutup omzunu silkerek bunu doğrulayabilirsin.
Kürek kemiği nasıl bağlı
Bu, dersin merkezi ve anatomideki en dikkat çekici düzenlemelerden biri.
Kürek kemiği, gövdeye eklemle bağlı değildir. Sırtın üzerinde durur ve yerinde yalnız kaslar tarafından tutulur. Kemik–kemik bağlantısı tek bir yerdedir: köprücük kemiği aracılığıyla göğüs kafesinin ön ortasına.
Yani üst uzuv, iskelete neredeyse tek bir noktadan tutunur.
Bunun üç sonucu var ve üçü de temel:
1. Serbestlik çok yüksektir. Kürek kemiği yukarı, aşağı, öne, arkaya kayabilir ve dönebilir. Bu, omzun neden bu kadar geniş hareket aralığına sahip olduğunun asıl sebebidir — hareket yalnız omuz ekleminden değil, kürek kemiğinin kaymasından da gelir.
2. Kararlılık kaslara bağlıdır. Kemik ve bağ desteği az olduğu için, kürek kemiğinin konumunu kaslar belirler. Kaslar zayıf ya da dengesizse kemik yanlış konumda durur.
3. Kas dengesizliği doğrudan görünür. Kürek kemiğinin duruşu, onu tutan kasların durumunun bir haritasıdır.
İkinci ve üçüncü maddeler klinik olarak çok değerlidir. Ders 01-31'deki takası hatırla: serbestlik ile kararlılık ters gider. Kürek kemiği, bu takasın en uç örneğidir — neredeyse tamamen serbestlik tarafını seçmiştir ve bedelini kaslara ödetir.
Bu, Ders 01-36'da bıraktığımız noktayı da tamamlıyor: "kolu yukarı kaldırmak tek bir eklemin işi değildir" demiştik. Şimdi sebebini biliyoruz — kürek kemiği bedene asılı olduğu için birlikte hareket edebiliyor.
Çenedeki karşılığı
Aynı terimler çene için de kullanılır ve orada daha somuttur.
- Ağzı kapatmak çenenin elevasyonudur.
- Ağzı açmak depresyonudur.
Buradaki asimetri öğreticidir: çeneyi kapatan kaslar, açan kaslardan çok daha güçlüdür.
Sebep işlevsel — çiğneme, kapatma yönünde kuvvet gerektirir. Açma yönünde ise çenenin kendi ağırlığı zaten yardımcı olur.
Bu, Ders 01-41'de kurduğumuz kuralın bir örneği daha: kas büyüklüğü, yenmesi gereken yükle orantılıdır. Baldırın arka kasları da, çeneyi kapatan kaslar da aynı mantıkla büyüktür.
Kaburgalar için de aynı terimler kullanılır: nefes alırken kaburgalar yükselir, verirken alçalır. Solunum mekaniği Kurs 14 ve Kurs 16'nın konusudur.
Duruş ve klinik önem
Kürek kemiğinin konumu, duruşun en okunabilir göstergelerinden biridir.
Uzun süre bilgisayar başında oturmak, ağır çanta taşımak ya da gerginlik, kürek kemiğini tutan kaslardan bazılarını sürekli kasılı bırakır. Sonuç, hafif ve kalıcı bir elevasyon: omuzlar normalden yukarıda durur.
Bunun iki gözlemlenebilir sonucu var:
1. Boyun bölgesinde gerginlik. Kürek kemiğini yukarı çeken kaslar boyuna kadar uzanır. Sürekli kasılı kalırlarsa boyun bölgesinde şikâyet üretirler.
2. Kolu yukarı kaldırmak zorlaşır. Kürek kemiği zaten yukarıdaysa, hareketin başlangıç noktası kaymıştır ve kalan hareket aralığı azalır.
Ve bir muayene ipucu: iki omuz yüksekliği karşılaştırılır. Ders 01-22'deki ilke burada da geçerli — en iyi kontrol kişinin kendi diğer tarafıdır.
Ama bir uyarıyla: hafif bir asimetri normaldir. Çoğu insanda baskın el tarafındaki omuz biraz daha aşağıdadır. Belirgin bir fark anlamlıdır, hafif fark değil (Ders 00-18).
Kaslar hakkında
Burada kısayol biçim değiştirir çünkü dönme ekseni yoktur.
Kural şu: kas, yapıştığı kemiği kendi yönüne çeker. Öteleme hareketlerinde kasın yönü doğrudan hareketin yönüdür.
- Kürek kemiğine yukarıdan yapışan ve boyuna doğru uzanan kaslar elevasyon yapar.
- Aşağıdan yapışanlar depresyon yapar.
Ve bir denge notu: elevasyon yapan kaslar günlük hayatta çok kullanılır — çanta taşımak, omuz silkmek, gergin durmak. Depresyon yapan kaslar ise az kullanılır.
Bu dengesizlik, elevasyon yönünde kalıcı gerginliğin neden bu kadar yaygın olduğunu açıklar. Ve bir çıkarım verir: iki zıt kas grubundan biri çok, diğeri az kullanılıyorsa, denge çok kullanılan tarafa kayar.
Bu ilke bedende tekrar eder ve duruş bozukluklarının çoğunun altındaki mantıktır.
Kendin dene
Toparlayalım
- Elevasyon bir yapıyı yukarı, depresyon aşağı hareket ettirir.
- Bu, açısal değil ÖTELEME hareketidir: yapı bütün olarak kayar, belirgin bir dönme olmadan.
- Omuz silkme, omuz abdüksiyonundan farklıdır; kol hiç hareket etmeden yapılabilir.
- Kürek kemiği gövdeye eklemle bağlı değildir; kaslarla asılıdır ve iskelete tek bir noktadan tutunur.
- Sonuç: çok yüksek serbestlik, ama kararlılığın tamamen kaslara bağlı olması.
- Kolu yukarı kaldırmanın tek bir eklemden gelmemesinin sebebi budur.
- Aynı terimler çene ve kaburgalar için de kullanılır; çeneyi kapatan kaslar açanlardan güçlüdür.
- Kürek kemiğinin duruşu, onu tutan kasların haritasıdır — kalıcı elevasyon boyun gerginliği ve kol kaldırmada kısıtlılık üretir.
- Hafif omuz asimetrisi normaldir; belirgin fark anlamlıdır.
- Zıt kas gruplarından biri çok kullanılıyorsa denge o tarafa kayar — duruş bozukluklarının çoğunun altındaki mantık.
Bir sonraki derste kürek kemiğinin diğer kayma yönüne geçiyoruz: protraksiyon ve retraksiyon.
Anlamadığın bir yer mi var?
Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.
Eğitim içeriğidir. Anatomik bilgi tıbbi tanı, tedavi ya da sağlık tavsiyesi değildir ve hiçbir tıp fakültesi dersinin veya klinik eğitimin yerine geçmez. Kişisel bir sağlık sorusu için hekime başvurun.