Bilgi etiketleri ve güvenlik standardı

K1–K5 bilgi etiketleri

Etiketler bir fikri iyi ya da kötü ilan etmek için değil, hangi tür bilgiyle karşı karşıya olduğumuzu göstermek için kullanılır. Kalıcı kimlikler de değildir: yeni ve kaliteli araştırmalar geldikçe bir iddianın konumu değişebilir — ama değişiklik kişisel tanıklıkla değil, güvenilir kanıtla yapılır.

Etiket	Tanım	Ne anlama gelir	Örnek	Ders
K1	Güvenilir ve yerleşik bilgi	K1, güçlü veya yerleşik bilgidir.	Şiddet güvenlik riski yaratabilir	66
K2	Sınırlı/gelişmekte olan kanıt	K2, sınırlı veya gelişmekte olan kanıttır.	Aile dizimi sonrası öz bildirim iyileşmeleri	39
K3	Ekolün kendi öğretisi	K3, ekol öğretisidir.	Sevgi Düzenleri	41
K4	Sembolik veya kişisel anlam	K4, sembolik veya kişisel yorumdur.	“Bu mesafe bana yalnızlığımı hatırlatıyor”	6
K5	Desteklenmeyen/tehlikeli iddia	K5, desteklenmeyen veya tehlikeli iddiadır.	Temsilciyle hastalık tanısı koymak	17

Sağdaki sayı, o etiketi künyesinde taşıyan ders sayısıdır ve toplamı ders sayısını aşar — bir ders birden fazla etiket taşıyabilir. Kaynağın kendi örneği bunu aynı cümlede gösteriyor: “Temsilci anneden uzak durdu” bir gözlem, danışanın bunu çocukluk yalnızlığıyla ilişkilendirmesi K4, kolaylaştırıcının bundan gizli bir çocuk sonucu çıkarması ise doğrulama yoksa K5’tir.

Yeşil, sarı ve kırmızı bölgeler

“Bu teknik nasıl yapılır?” sorusundan önce “bu çalışmayı yapmak şu anda güvenli mi?” sorusu gelir. Yeşil, hiçbir duygunun ortaya çıkmayacağı anlamına gelmez; çalışmanın yoğun psikolojik müdahale gerektirmediğini ve katılımcının kontrolünü koruyabildiğini gösterir.

Yeşil39 derste geçiyor: Kavram öğrenme, vaka analizi, doğrulanmış genogram. Eğitim içinde yapılabilir.
Sarı57 derste geçiyor: Yoğun yas, travma öyküsü, güçlü grup tepkisi. Eğitimli gözetim, hazırlık ve takip.
Kırmızı6 derste geçiyor: Aktif intihar riski, psikoz, mani, devam eden şiddet. Dizimi durdur; yetkili/acil yardıma yönlendir.

Dört boyutlu risk kontrolü

Bölge bir sonuçtur; bu dört soru ona nasıl varıldığıdır. Tablodan okumak “yas sarıdır” ezberine götürür — oysa aynı konu, kişi kendine zarar verme düşüncesi yaşıyorsa kırmızıdır.

1Tehlikenin yakınlığı. Şu anda kendine veya başkasına zarar verme riski var mı?
2Gerçeklik ve düzenleme kapasitesi. Kişi nerede olduğunu, çalışmanın sembolik olduğunu ve istediğinde durabileceğini biliyor mu?
3Kolaylaştırıcının yetkinliği. Ortaya çıkabilecek durumu tanıyıp yönetebilecek eğitim ve yetkisi var mı?
4Destek ve takip. Oturum sonrası kişi yalnız mı kalacak, yoksa uygun destek planı var mı?

Bölge değiştiren dersler

Künyesinde iki bölge olan ders, içinde bir eşik taşır: orada başlar ve belirli işaretlerde durdurulur. Programda 11 ders böyle, 6’sı kırmızı bölgeye dokunuyor.

K1-M12-D02Sır Araştırırken Etik ve Gerçeklik Sınırı
SarıKırmızıbölge değişebilir
K1-M13-D03Uzamış Yas ve Yönlendirme Sınırı
SarıKırmızıbölge değişebilir
K1-M14-D03PTSD, Dissosiyasyon ve Yaygın Mitler
SarıKırmızıbölge değişebilir
K1-M15-D01İlişkisel ve Öğrenilmiş Kuşaklar Arası Aktarım
YeşilSarıbölge değişebilir
K1-M17-D03Güvenli Çalışma Sorusu Oluşturma
YeşilSarıbölge değişebilir
K2-M19-D02Dışlama ve öğretiye göre sonuçları
YeşilSarıbölge değişebilir
K2-M25-D03Öğretiyi öğretirken uygulayıcının sorumluluğu
YeşilSarıbölge değişebilir
K3-M26-D02Risk taraması ve durma işaretleri
SarıKırmızıbölge değişebilir
K3-M28-D03Kapsam dışı talepler
SarıKırmızıbölge değişebilir
K3-M31-D02Cümle kurdurma ve sınırı
SarıKırmızıbölge değişebilir
K3-M33-D03Uygulayıcının kendi sınırı
YeşilSarıbölge değişebilir

Belge ve pazarlama dili

Kullanılan ifade

Eğitim tamamlama belgesi
katılım ve tamamlama belgesi

Bu belge, katılımcının Aile Dizimi Katmanlı Akademi Katman 1 — İnsan, Aile ve Sistem Temelleri çevrim içi eğitim içeriğini tamamladığını gösterir. Mesleki ruhsat, klinik yetki, uzmanlık unvanı, süpervizyon yeterliliği veya bağımsız uygulama izni vermez.

Kullanılmayan ifadeler

Uluslararası geçerli uygulayıcı sertifikası
Terapistlik yetkisi
Travma tedavi uzmanlığı
Epigenetik şifa uygulayıcısı
Resmî uzmanlık belgesi
Tek başına danışan görme yetkisi

Ders anlatımında kaçınılan cümleler

Liste iki uçlu ve kasıtlı: hem “kesinlikle safsatadır” hem “bilimsel olarak kanıtlanmıştır” yasak. İkisi de kanıtın söylediğinden fazlasını söylüyor.

“Aile dizimi kesinlikle safsatadır.”
“Aile dizimi bilimsel olarak kanıtlanmıştır.”
“Herkes için güvenlidir.”
“Sadece inananlarda çalışır.”
“Travmanız derste açılırsa süreç temizleniyordur.”
“Bu kursu bitiren uygulayıcı olabilir.”

Görsel dil, erişilebilirlik ve video standardı

Görsel dil

K1–K5 için renk ve harf birlikte kullanılmalı; yalnızca renge dayanılmamalı.
Güvenlik bölgelerinde ikon, metin ve renk birlikte kullanılmalı.
Kırmızı bölge ekranları ürkütücü görüntüler değil, açık karar adımları göstermeli.
Aile temsilleri farklı kültür, cinsiyet ve aile yapılarını kapsamalı.

Erişilebilirlik

Bütün videolarda Türkçe altyazı
Slaytlarda yüksek renk karşıtlığı
Görseller için alternatif metin
Klavye ile erişilebilir testler
Hassas içerik uyarılarının ders başlamadan görünmesi
Duygusal yoğunluk nedeniyle ara verme seçeneği

Her video için

1İlk 20 saniyede dersin tek ana sorusu söylenir.
2En fazla üç ana kavram ekranda tutulur.
3Bir yanlış kullanım ve bir güvenli alternatif gösterilir.
4En az bir vaka veya günlük yaşam örneği kullanılır.
5Son 60 saniyede “öğrendik–uygula–sınır” özeti yapılır.
6Kaynaklar video açıklamasına eklenir.
7Hassas içerik varsa video başlamadan önce atlanabilir uyarı verilir.
8Sağlık iddialarında sonuç vaadi veya tedavi dili kullanılmaz.

Yayın kapısı

Katman 0 — yayın öncesi kalite kontrolü

13/13 madde

Ders hedefleri ölçülebilir— tamamlandı
Sertifika sınırı görünür— tamamlandı
Aile dizimi ile aile terapisi ayrılmış— tamamlandı
K1–K5 etiketleri tutarlı— tamamlandı
Yeşil–sarı–kırmızı güvenlik bölgeleri açıklanmış— tamamlandı
Akut riskte yönlendirme açık— tamamlandı
Tıbbi veya psikiyatrik tedavi iddiası yok— tamamlandı
Temsilci deneyimi tarihsel kanıt olarak sunulmuyor— tamamlandı
Çoktan seçmeli soruların cevapları ders içeriğinde bulunuyor— tamamlandı
Kaynaklar iddialarla eşleştirilmiş— tamamlandı
Ön baskı, hakemli araştırma gibi sunulmuyor— tamamlandı
Öğrencinin durma ve katılmama hakkı açıklanmış— tamamlandı
Kapsayıcı ve damgalamayan dil kullanılmış— tamamlandı

Katman 1 — güvenlik kontrolü

8/8 madde

Eğitim, psikoterapi ve klinik müdahale sınırları açıklandı.— tamamlandı
Akut riskte durdurma ve yönlendirme kuralı işlendi.— tamamlandı
Şiddette fail sorumluluğunu eşitlememe kuralı korundu.— tamamlandı
Çocuk ve hassas gruplar için güvenlik önceliği belirtildi.— tamamlandı
Temsilci deneyiminin olgu veya delil olmadığı tekrarlandı.— tamamlandı
Travma ve epigenetik alanında kanıt sınırı açıklandı.— tamamlandı
Barışma, affetme, ebeveyne yaklaşma ve katarsis zorunlu tutulmadı.— tamamlandı
Belgenin yalnızca eğitim tamamlama belgesi olduğu belirtildi.— tamamlandı

Uzman doğrulaması bekleyen 4 öğe

kendi mesleki unvanını
ülkeye özgü mevzuat açıklamasını
yerel acil yardım bilgilerini
veri koruma metnini

Katman 1 metin paketi içerik yayınına hazırdır. Video kaydından önce eğitmenin kendi mesleki unvanını, ülkeye özgü mevzuat açıklamasını, yerel acil yardım bilgilerini ve veri koruma metnini bir hukuk/etik uzmanına doğrulatması gerekir. Bu dört öğe ülkeye, platforma ve eğitmenin gerçek yetkisine göre değiştiği için içerikte evrensel kabul edilmemiştir.

Anahtar kavramlar

Terimler geldikleri katmanla birlikte durur. Aynı listede görünmeleri aynı statüde oldukları anlamına gelmez: Katman 1’in terimleri yerleşik bilgi, Katman 2’ninkiler bir ekolün kendi kavramları, Katman 3’ünkiler mesleki uygulama terimleridir.

K1 — İnsan, Aile ve Sistem Temelleri11 terim

Travmatik olay: Yoğun tehdit, zarar veya aşırı zorlayıcı koşul.
Travma tepkisi: Olay sonrasında oluşan psikolojik, bedensel ve ilişkisel yanıtlar.
PTSD: Belirli belirti, süre ve işlev ölçütlerini gerektiren klinik durum.
Dissosiyasyon: Deneyimin normalde bütünleşen alanları arasında kopukluk.
Düzenleme: Duyguyu yok etmeden seçim ve temas kapasitesini sürdürebilme.
Travma-duyarlı yaklaşım: Güvenlik, seçim ve yeniden travmatizasyonu önleme odaklı hizmet yaklaşımı.
Kuşaklar arası aktarım: Etki, kaynak ve örüntülerin birden fazla yol üzerinden kuşaklarla ilişkilenmesi.
Kuşak-ötesi epigenetik kalıtım: Doğrudan maruziyet sınırının ötesinde, üreme hücreleri aracılığıyla sürmesi için güçlü kanıt gereken biyolojik olgu.
Genogram: Aile yapısı, olay, ilişki ve bağlamı kuşaklar boyunca gösteren çalışma haritası.
Alternatif açıklama: Aynı gözlemi açıklayabilecek farklı ve mümkünse sınanabilir hipotez.
Epistemik alçakgönüllülük: Bilginin kaynağını ve sınırını açık tutma; bilinmeyeni olmuş gibi sunmama.

K2 — Klasik Hellinger Öğretisi11 terim

Aidiyet düzeni: Ekole göre bir aile sistemine kimin dahil olduğunu belirleyen ilke.
Dışlanan üye: Ekole göre sistemde yeri tanınmamış kişi.
Hiyerarşi: Ekole göre sisteme giriş sırasının ilişkilerde bir öncelik kurduğu ilke.
Verme ve alma dengesi: İlişkilerde karşılıklılığın sürdürülmesine dair ekol ilkesi.
Kişisel vicdan: Ekole göre kişinin bir gruba ait olup olmadığını hissettiren iç gösterge.
Grup vicdanı: Ekolün grup düzeyinde varsaydığı, bireyin farkında olmadığı düzenleyici eğilim.
Kör sevgi: Ekole göre çocuğun bağ uğruna kendi iyiliğine aykırı davranması.
Dolaşıklık: Ekole göre bir kişinin başka bir aile üyesinin yaşantısını üstlenmesi.
Temsilci algısı: Temsilci konumundaki kişinin bildirdiği duyum, duygu ve dürtüler.
Bilen alan: Ekolde temsilci algısını açıklamak için kullanılan, sınanabilir bir mekanizmaya bağlanmamış kavram.
Fenomenolojik yaklaşım: Ekolde, kurama başvurmadan görünene bakma tutumu için kullanılan ifade.

K3 — Uygulayıcı Çekirdeği11 terim

Ön görüşme: Çalışmadan önce yapılan, bilgi alma, beklenti kurma ve uygunluk değerlendirme görüşmesi.
Uygunluk değerlendirmesi: Kişinin ve talebin bu çalışmaya uygun olup olmadığının belirlenmesi.
Risk taraması: Akut güvenlik risklerinin varlığını belirlemeye yönelik yapılandırılmış sorgulama.
Bilgilendirilmiş onam: Kişinin ne yapılacağını, neyin vaat edilmediğini ve durma hakkını bilerek katılması.
Grup gizlilik anlaşması: Grup üyelerinin duydukları hakkında sessizlik konusunda anlaşması; mesleki gizliliğin yerine geçmez.
Kapsam dışı talep: Bu çalışmanın yöntemiyle ele alınamayacak, başka bir hizmete ait talep.
Az müdahale ilkesi: Gerekli olan en küçük müdahaleyle yetinme tutumu.
Rolden çıkma: Temsilcinin üstlendiği konumu ve duyguları bilinçli olarak bırakması.
Taşınabilir çıktı: Katılımcının odadan bir hikâyeyle değil, uygulanabilir bir gözlem göreviyle çıkması.
Yönlendirme: Talebin uygun bir hizmete aktarılması; bir başarısızlık değil, sınırın uygulanmasıdır.
Süpervizyon: Uygulayıcının çalışmasının başka bir yetkin kişi tarafından düzenli olarak gözden geçirilmesi.

Kaynaklar

Akademinin kalite listesindeki iki madde doğrudan bu bölümü bağlıyor: “kaynaklar iddialarla eşleştirilmiş” ve “ön baskı, hakemli araştırma gibi sunulmuyor”. Listede 1 kayıt hakem değerlendirmesinden geçmemiş ön baskıdır ve öyle işaretlidir.

Katman 1 temel kaynak omurgası

← Akademi girişi