Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
Bu üç grupla tekrar bir güvence değil bir tüketimdir; doğal davranış penceresi kapandıktan sonra o gün için bir daha açılmaz.
Duygu istenmez, görev verilir; yönerge kısa olur, çekimden hemen önce gelir ve oyun biçiminde kurulur.
Hayvanda ve çocukta tekrar sınırı sette tartışılmaz, çekimden önce yazılır ve herkes bilir.
Kapsama burada bir hazırlık değil performansın parçasıdır; sahne, tek bir tam tekrardan değil kısa gerçek anlardan kurulur.
Kameranın karşısındaki herkes filmden çıkıp bir hayata dönecek; profesyonel bunu bilerek geldi, bu üç grup gelmedi.
Açılış sahnesi
Yedi yaşında bir çocuk, kamera karşısında ilk kez duruyor.
Motor diyorsun. Çocuk repliği söylüyor ve o cümleyi söylerken bir an duruyor, gözü kayıyor, sonra devam ediyor. O duraklama senaryoda yok. Kimse istemedi. Ve tam olarak sahnenin ihtiyacı olan şey.
Sen yıllardır öğrendiğin şeyi söylüyorsun: "Harika. Bir tane daha alalım."
İkinci tekrar temiz. Üçüncü tekrar daha temiz. Dördüncüde çocuk artık az önce ne yaptığını biliyor ve onu YAPMAYA çalışıyor.
O duraklama bir daha hiç gelmiyor.
Çocukla, hayvanla ve amatörle çalışırken tekrar bir güvence değil, bir tüketimdir.
Profesyonel oyuncu tekrarla ısınır. Buradaki üç grup tekrarla soğur. Bu modül, o farkın gerektirdiği bütün çalışma biçimini anlatıyor.
Bu derste ne olacak
Önce bu üç grubun neden aynı derste toplandığını göreceğiz. Sonra yaşa uygun iletişimi ve yasal çalışma sürelerini ele alacağız. Ardından set velisi ve set eğitmeniyle ilişkiyi çalışacağız. Sonra oyun, görev ve kısa yönlendirme yöntemini göreceğiz. Ardından hayvanla çalışmayı, eğitmeni ve tekrar sınırını konuşacağız. Sonra amatör oyuncunun doğal davranışını korumayı ele alacağız. Ardından kapsama ve kurgunun performansı nasıl desteklediğini çalışacağız. En sonda sabrı, etiği ve gerçekçi programı göreceğiz. Yirmi iki örnek bu yolun her adımına eşlik edecek.
Sıfır noktası
Bir arkadaşına "doğal davran" de. Ne olur? Anında doğallığını kaybeder.
Şimdi aynı arkadaşına bir bardak uzat ve "şunu şu rafa koyar mısın" de. Doğal davranır — çünkü davranmayı düşünmüyor, bir iş yapıyor.
Aradaki fark bu modülün tamamıdır.
İkinci seviyedeki oyuncu dersleri bu yaklaşımı profesyoneller için de önerir. Fark şu: profesyonel oyuncu için görev bir SEÇENEKtir, işe yaramazsa başka bir yolla girer. Çocuk, hayvan ve amatör için görev tek yoldur.
Ve üçünün aynı derste toplanmasının sebebi de burada. Üçü de kamera karşısında rol yapmaz; üçü de bir şey YAPAR ve kamera onu kaydeder. Üçü de tekrarla kötüleşir. Üçü de yasal, etik ve programsal olarak özel koruma ister.
Benzetmenin durduğu tek yer sorumluluk. Hayvan rıza veremez. Çocuk verdiği rızanın sonucunu kavrayamaz. Amatör oyuncu ise çoğu zaman filmin dünyasını, sözleşmenin ne anlama geldiğini ve gösterime çıktıktan sonra hayatının nasıl değişebileceğini bilmez. Bu üç boşluğu dolduran kişi yönetmendir.
Mekanizma
Yaş, süre ve yasa
Çocuk oyuncunun çalışma süresi bir tercih değil, çoğu ülkede yasal bir sınırdır ve yaşa göre değişir. Sınır yalnız sette geçen süreyi değil, eğitim saatini, dinlenme aralığını ve kamera karşısındaki net süreyi ayrı ayrı kapsar.
Yönetmen açısından bunun anlamı şudur: bir çocukla çekilen sahnede en kıt kaynak ışık değil, dakikadır. Ve bu dakikalar günün en verimli saatinde harcanmalıdır — yorgun bir çocuk oyuncu değil, yorgun bir çocuktur.
Yaşa göre iletişim de değişir. Küçük çocukla soyut konuşulmaz: "üzgünsün" değil, "kedin kayıp ve onu arıyorsun". Ergenle ise tersi geçerlidir — ona çocuk gibi davranmak en hızlı güven kaybettiren şeydir; ergen oyuncuya sahnenin gerçek amacı anlatılır.
Set velisi ve set eğitmeni
Yeni yönetmenlerin en sık yaptığı hata bu iki kişiyi engel olarak görmektir. Doğrusu tersidir: ikisi de senin müttefikindir, çünkü ikisi de çocuğun iyi hissetmesini ister ve iyi hisseden çocuk kamera karşısında var olabilir.
Bir de pratik bir sınır var. Yönlendirme çocuğa doğrudan verilir, ebeveyn üzerinden değil. Ebeveyn aracı olduğunda iki şey birden bozulur: çocuk kimi dinleyeceğini bilemez ve ebeveyn farkında olmadan bir yönetmene dönüşür.
Hassas sahnelerde kural nettir ve ikinci seviyedeki hassas sahneler dersi bunu koymuştu: çocuk oynadığı şeyin ne olduğunu bilmez, oynadığı oyunu bilir. Ekranda görünen korkunun kaynağı, çocuğun yaşadığı korku olmamalıdır.
Oyun, görev ve kısa yönlendirme
Çocukla çalışmanın üç kuralı var ve üçü de kısalıkla ilgili.
Yönerge kısa olsun. Tek cümle, tek iş. İki talimat aynı anda verildiğinde çocuk ikisini de düşünür ve düşünen çocuk oynamaz.
Yönerge çekimden hemen önce verilsin. Erken verilen not, bekleme süresinde prova edilir ve prova edilen şey tazeliğini kaybeder.
Ve yönerge oyun biçiminde olsun. "Bu sefer kapıdan çıkarken ona bakma" bir kuraldır ve çocuk kurala uymayı sever; "daha üzgün ol" bir taleptir ve talep karşısında çocuk taklit üretir.
Motoru erken çevirmek de bir yöntemdir. Çocuk "başladık" cümlesini duymadan çekilen an, çoğu zaman en iyi andır.
Hayvanla çalışmak
İş bölümü aynı mantıkla kurulur: sen ne olması gerektiğini söylersin, eğitmen neyin mümkün olduğunu söyler. "Köpek kapıya baksın" bir taleptir; "köpek kapıya bakabilir ama yalnız üç kez" bir cevaptır.
Üç pratik gerçek var. Birincisi: bir hayvan bir rolü nadiren tek başına oynar; aynı rol için birden çok hayvan hazırlanır ve her biri farklı bir davranışta iyidir. İkincisi: hayvan sahnesi hayvanın etrafında kurulur, tersi değil — kamera ve ışık hazır beklemelidir. Üçüncüsü: en güvenli hayvan sahnesi, hayvanın hiçbir şey yapmadığı sahnedir; bakış ve varlık, numaradan daha çok iş görür.
Amatör oyuncunun doğallığını korumak
Amatör oyuncu sana bir şey getirir: bir dünyanın gerçek dokusunu. Yürüyüşü, aksanı, elini nasıl tuttuğu — bunlar öğretilemez.
Ve bir şeyi getiremez: tekrar edilebilirlik. Bu yüzden onunla çalışma biçimi baştan farklı kurulur.
Metni sadeleştir. Uzun replik amatörü metne bağlar ve metne bağlanan amatör oynamaya başlar.
Kendi kelimelerine izin ver. Cümlenin taşıdığı bilgi korunduğu sürece, nasıl söylendiği onun olsun.
Onu tanıdığı işin içinde çek. Bir balıkçıyı ağ onarırken çekmek, aynı kişiyi boş bir odada konuştururken çekmekten her zaman iyidir.
Pencere kapandığında yapılacak şey ısrar etmek değil, sahneyi değiştirmektir: başka bir açıya geçmek, başka bir iş vermek ya da o günü bitirmek.
Kapsama ve kurguyla destek
Birinci seviyede kapsamayı, bir sahnenin kurguda kurulabilmesi için gereken plan kümesi diye tanımlamıştık. Bu üç grupla çalışırken kapsama bir hazırlık değil, performansın kendisinin bir parçasıdır.
Sebebi basit: elinde bir kişinin baştan sona taşıdığı bir tekrar olmayacak. Elinde on beş saniyelik gerçek anlar olacak ve sahne o anlardan kurulacak.
Üç pratik sonuç. Sürekli çek: motor açık kalsın, aralar da kaydedilsin. Reaksiyon topla: profesyonel oyuncunun tepkisi, amatörün eksik kaldığı yeri kurguda taşır. Ve kesme noktası bırak: her plana fazladan baş ve kuyruk, kurguda bir anı kurtarmanın tek yoludur.
Ve bir uyarı: bu yöntem çekim oranını yükseltir ve kurgu süresini uzatır. Program bunu baştan kabul etmelidir; sonradan fark edildiğinde artık bir kriz olur.
Sabır, etik ve gerçekçi program
Bu üç grupla çalışan bir programda en sık yapılan hata, günü profesyonel hızla planlamaktır.
Gerçekçi program üç şeyi kabul eder. Gün daha az sahne taşır. En iyi an günün başında gelir, sonunda değil. Ve bazı günler hiçbir şey alınamaz — bu bir başarısızlık değil, bu işin istatistiğidir.
Etik tarafında ise iki soru her projede sorulmalıdır. Birincisi: bu çocuk ya da bu kişi, filmin gösterime girmesinden yıllar sonra bu sahneyi gördüğünde ne hissedecek? İkincisi: bu kişi filmden ne kazanıyor? İkinci soruya "deneyim" diye cevap veren her yapım, aslında cevap vermemiştir.
Filmlerden okuma
Yöntem: oyuncu değil, model
Çocuğun yaşı ve süresi
Türkiye'den üç çalışma
Amatörle çalışmak
Hayvan
Gözlem ve süre
Usta katmanı
Buraya kadarı hazırlığın kendisiydi. Sette hazırlığın dışına çıkıldığında ne olduğuna bakalım.
Az önce "tekrar tüketir" dedim. Bunun pratikte anlamı daha serttir: bu üç grupla çalışırken ilk tekrar çoğu zaman final tekrardır ve sen buna hazır olmak zorundasın. Yani ışık, ses, kadraj ve odak, ilk denemede final kalitesinde olmalıdır. Profesyonelle "ısınma tekrarı" meşrudur; burada ısınma tekrarı, filmin en iyi anını prova için harcamaktır.
İkinci nüans, deneyimle gelen: bu üç grup yönlendirmeyi kelimeden değil ortamdan alır. Sessiz bir set, sakin bir yönetmen ve az kişi, herhangi bir nottan daha çok işe yarar. Kalabalık ve gergin bir sette en iyi yönerge bile tutmaz — çünkü çocuk da hayvan da amatör de, odadaki gerilimi senden önce okur.
Üçüncüsü ve en çok direnç göreni: bu çalışma biçimi yönetmenin kontrolünü azaltır ve karşılığında filme kimsenin uyduramayacağı bir şey verir. Kontrolü bırakamayan yönetmen, çocuktan da hayvandan da amatörden de yalnızca kötü bir profesyonel taklidi alır. Alınabilecek en iyi şey ise taklit değil, hiç kurgulanmamış bir andır.
Ve bu modülün ahlaki cümlesi: kameranın karşısındaki herkes filmden çıkıp bir hayata dönecek. Profesyonel oyuncu bunu bilerek geldi. Çocuk, hayvan ve amatör gelmedi. Aradaki farkı taşıyan kişi sensin ve bu sorumluluk hiçbir sahnenin kalitesiyle takas edilemez.
Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler
Yaygın yanlış"Bir tane daha alalım, daha iyi olur."
Profesyonelde çoğu zaman doğrudur, bu üç grupta değildir. Doğal davranış penceresi kapandıktan sonra alınan her tekrar, ilk tekrarın kopyasını üretmeye çalışan bir performanstır.
Yaygın yanlış"Çocuğa sahnenin tamamı anlatılmalıdır."
Çocuğa oynayacağı oyun anlatılır, sahnenin bağlamı değil. Ekranda görünen duygunun kaynağı, çocuğun gerçekten yaşadığı duygu olmamalıdır.
Yaygın yanlış"Ebeveyn üzerinden yönlendirmek daha kolaydır."
Aracı kullanmak iki şeyi birden bozar: çocuk kimi dinleyeceğini bilemez ve ebeveyn farkında olmadan ikinci bir yönetmene dönüşür.
Yaygın yanlış"Hayvan ne kadar çok şey yaparsa sahne o kadar iyi olur."
En güvenli ve genellikle en etkili hayvan sahnesi, hayvanın hiçbir numara yapmadığı sahnedir. Varlık ve bakış, öğretilmiş bir davranıştan çok daha inandırıcıdır.
Yaygın yanlış"Amatör oyuncuya metin ezberletmek onu profesyonelleştirir."
Uzun metin amatörü metne bağlar ve metne bağlanan amatör oynamaya başlar; getirdiği tek şey olan doğallık da böylece kaybolur.
Yaygın yanlış"Bu yöntem yalnız düşük bütçeli filmler içindir."
Çalışma süresi, tekrar sınırı ve kapsama ihtiyacı bütçeyi düşürmez, yükseltir. Bu bir tasarruf yöntemi değil, bir gerçeklik arayışıdır.
Uygulama
Kilit özet
Bu üç grupla tekrar bir güvence değil bir tüketimdir; doğal davranış penceresi kapandıktan sonra o gün için bir daha açılmaz.
Duygu istenmez, görev verilir; yönerge kısa olur, çekimden hemen önce gelir ve oyun biçiminde kurulur.
Hayvanda ve çocukta tekrar sınırı sette tartışılmaz, çekimden önce yazılır ve herkes bilir.
Kapsama burada bir hazırlık değil performansın parçasıdır; sahne, tek bir tam tekrardan değil kısa gerçek anlardan kurulur.
Kameranın karşısındaki herkes filmden çıkıp bir hayata dönecek; profesyonel bunu bilerek geldi, bu üç grup gelmedi.
Sonraki adım
Bu modül, rıza veremeyen ya da rızasının sonucunu kavrayamayan katılımcılarla çalışmayı konuştu. Yedinci seçmeli rızanın merkezde olduğu bir alana giriyor: yakınlık, şiddet ve hassas içerik.