Bireysel düşünme ile grup paylaşımını birleştirme

Açılış sahnesi

Bir mahallenin yirmi üyeli meclisi, yeni parkın adını ve ilk etkinliğini seçmek için iki toplantı yaptı. İlk toplantıda kolaylaştırıcı konuyu açar açmaz bir üye söz aldı ve parkın mahallenin eski çeşmesinin adını alması gerektiğini anlattı. Güzel bir öneriydi. Ardından konuşan herkes ya bu öneriyi destekledi ya da ona küçük bir değişiklik önerdi; bir saatin sonunda tahtada çeşmenin adının dört farklı yazılışı vardı. İkinci toplantıda kolaylaştırıcı başka bir yol denedi. Konuyu açtı, ama kimsenin konuşmasına izin vermeden önce herkese bir kâğıt verdi ve beş dakika boyunca tek başına iki öneri yazmalarını istedi. Kâğıtlar okunduğunda tahtada on dokuz farklı öneri vardı: eski çeşme de aralarındaydı, ama yanında mahallede yetişmiş bir şairin adı, bir zamanlar arsada duran dut ağacı, mahallenin ilk okulu ve on beş başka şey. Aynı yirmi kişi, aynı soru; değişen tek şey, ilk sözün kimden ve ne zaman geldiğiydi.

Bu derste ne olacak

Geçen ders sözün toplantıda nasıl dağıldığını ele aldı. Bu ders, sözden önce gelen bir şeye bakıyor: insanların bir konu hakkında ne zaman tek başına, ne zaman birlikte düşündüğüne. Bu seviyenin ilk modülünde bireysel ve grup fikir üretimi dersi, bir fikrin grupta ancak söylendiğinde var sayıldığını göstermiş; ardından gelen ders sessiz yazılı turlarla fikir üretmeyi öğretmişti. O dersler fikir üretmeye odaklanıyordu. Bu derste aynı ilkeyi bir ekibin bütün ortak işlerine taşıyacağız: bir seçim yapmaya, bir işi değerlendirmeye, bir süreyi tahmin etmeye, bir planı kurmaya. Önce bir görüşün başkalarını duymadan önce oluşturulmasının neden önemli olduğuna, ardından bir toplantının içinde sessiz ve ortak evrelerin nasıl sıralanacağına, son olarak da birlikte konuşulan şeyin tek başına sindirilmesine bakacağız.

Aşağıdaki örnekler kurgudur.

Sıfır noktası — bağımsız görüş

Bir grupta ilk duyulan görüş, sonraki görüşlerin ölçüsü olur. Bu seviyenin beşinci modülündeki sıra çekimi, ilk duyulan önerinin karşılaştırmanın ölçüsüne dönüşmesiydi. Sıra çekimi yalnız seçim yaparken değil, düşünürken de çalışır: bir kişi kendi görüşünü kurmadan önce başkasınınkini duyarsa, kendi görüşünü çoğu zaman o görüşe göre kurar.

Mekanizma — sessiz evre ve birleştirme evresi

Bağımsız görüş bir başlangıçtır. Bir toplantının içinde tek başına düşünülen anlar ile birlikte konuşulan anlar sıralanabilir ve bu sıra, toplantının ne üreteceğini değiştirir.

Usta katmanı — sindirme ve ritmin seçimi

Grup konuşması bittiğinde, bir karar hemen verilmek zorunda değildir. Konuşma sırasında duyulan görüşler kişinin kendi düşüncesine karışır ve bu karışımın oturması biraz zaman ister.

Yöntemin bir sınırı var. Sessiz evre ve bağımsız görüş, bir grubun içindeki çeşitliliği korur, ama grubun bilmediğini ona öğretmez; bir konuyu kimse bilmiyorsa, herkesin tek başına düşünmesi aynı bilgisizliği yan yana koyar. Bazı işlerde ise önce birlikte konuşmak gerekir: bir problemi herkesin aynı biçimde anlaması, bir terimin ne demek olduğunda anlaşmak, bir bilgiyi paylaşmak. Bu durumlarda ritim tersine döner: önce kısa bir ortak açıklama, sonra sessiz evre, sonra birleştirme.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Aklında kalsın

Bir grupta ilk duyulan görüş sonraki görüşleri kendine doğru çeker; bağımsız görüş, her üyenin görüşünü başkalarınınkini duymadan önce oluşturup yazmasıdır ve grubun çeşitliliğini konuşma başlamadan kayda geçirir. Sessiz evre, toplantı içinde herkesin aynı soru üzerinde kısa bir süre tek başına çalıştığı bölümdür; açık bir soruya bağlanmadığında birleştirilemeyen cevaplar üretir. Birleştirme evresi, sessiz evrenin çıktılarının önce tamamen görünür kılındığı, sonra farklılıkların nedeninin konuşulduğu bölümdür; amacı oylama değil anlamaktır. Sindirme, önemli bir karardan önce herkesin konuşulanları tek başına düşünüp görüşünü yeniden yazdığı süredir. Ritim işe göre seçilir: önemli ve geri dönülmesi zor kararlar üç evreyle, küçük kararlar doğrudan; ortak bir anlayış gereken işlerde ise önce kısa bir ortak açıklama gelir.

Sonraki derse köprü

Bu derste bir ekibin tek başına ve birlikte düşünme evrelerini sıraladık. Mahalle meclisinin kâğıtları aynı odada dağıtılıp aynı duvara asılmıştı. Ama sergi komitesinin üyelerinden ikisi o yıl başka şehirlere taşındı ve komite toplantılarına ekrandan katılmaya başladı. İlk ekran toplantısında sessiz evre için verilen beş dakika boyunca kimin yazdığı, kimin başka bir pencereye baktığı bilinmiyordu; birleştirme için asılacak bir duvar da yoktu. Ekip aynı odada olmadığında yaratıcı çalışma neyi kaybeder, neyi kazanır? Ve uzaktan bir ekip, birlikte düşünmenin evrelerini nasıl kurar?