Bölüm G
Crowdwork laboratuvarı: 20 güvenli senaryo
20 örnek
Bunlar ezberlenecek hazır cevaplar değildir. Amaç cevaptaki özgül “kancayı” yakalamayı, kısa oyun kurmayı ve kişiyi aşağılamadan sete dönmeyi göstermektir. Gerçek seyirci cevabı her zaman önceliklidir. ### Örnek 291 — Muhasebeci **Komedyen:** “Ne iş yapıyorsun?” **Seyirci:** “Muhasebeciyim.” **Kanca:** Komedyenin şakalarını gelir–gider gibi denetlemesi. **Olası oyun:** “Harika. Bu gece gülmeleri gelir, sessizlikleri gider yazıyoruz. Şu ana kadar vergi dairesi kadar ciddisin.” **Çıkış:** “Bütçe demişken, ben geçen ay…” **Neden güvenli?:** Meslek işleviyle oynar; kişinin görünüşünü hedeflemez. ### Örnek 292 — On yıllık çift **Komedyen:** “Ne zamandır birliktesiniz?” **Seyirci:** “On yıl.” **Kanca:** Uzun süre ve farklı cevap tonları. **Olası oyun:** “İkiniz de ‘on yıl’ dediniz ama biri yıl dönümü, biri ceza süresi gibi söyledi.” **Takip:** “Bu geceyi kim planladı?” **Çıkış:** “Plan yapmak ilişkide önemli; bizim evde plan…” **Sınır:** Çifti gerçek bir çatışmaya zorlamamak. ### Örnek 293 — Geç gelen seyirci **Gözlem:** İki kişi gösteri başladıktan sonra giriyor. **Olası oyun:** “Hoş geldiniz. Tam sizi konuşuyorduk; iyi ki gerçekleri değiştirmek için geldiniz.” **Takip:** “Trafik mi, yoksa ilişkinizde zaman ortak tanım değil mi?” **Çıkış:** Cevap kısa alındıktan sonra sete dön. **Sınır:** Geç kalanı uzun süre cezalandırıp bütün odayı bekletmemek. ### Örnek 294 — Doğum günü **Komedyen:** “Kutladığınız bir şey var mı?” **Seyirci:** “Doğum günüm.” **Kanca:** Yaş değil, kutlama planı ve arkadaş grubunun rolü. **Olası oyun:** “Arkadaşların seni stand-up’a getirmiş. Seni seviyorlar ama hediyeyi ortak sorumluluğa çevirmişler.” **Çıkış:** “Doğum günü hediyeleri demişken…” **Sınır:** Yaşını söylemek istemiyorsa ısrar etmemek. ### Örnek 295 — Başka şehirden gelen **Komedyen:** “Nereden geldin?” **Seyirci:** “İzmir’den.” **Kanca:** Yolculuğun amacı veya süre, şehir klişesi değil. **Olası takip:** “Sırf gösteri için mi? Bu, şakalar için benim ailemin gösterdiğinden fazla destek.” **Çıkış:** “Aile desteği demişken…” **Neden güvenli?:** Şehir halkını genellemek yerine komedyeni hedefe alır. ### Örnek 296 — Öğretmen **Seyirci:** “Öğretmenim.” **Kanca:** Odanın davranışını sınıf gibi değerlendirmesi. **Olası oyun:** “Bu gece en arkada oturmuşsun; öğretmenler tatilde kendi öğrencisine dönüşüyor.” **Takip:** “Hangi ders?” Cevaba göre komedyenin setine not vermesi oyunu. **Çıkış:** “Ben okuldayken…” ### Örnek 297 — Diş hekimi **Seyirci:** “Diş hekimiyim.” **Kanca:** Seyircinin gülerken mesleki kontrol yapması. **Olası oyun:** “Sen gülmüyorsun, odadaki dolguları sayıyorsun. Bu gece tek kişi eğlenirken fatura hazırlıyor.” **Çıkış:** “Doktor ziyaretleriyle ilgili…” **Sınır:** Sağlık tavsiyesi istememek veya vermemek. ### Örnek 298 — Yazılımcı **Seyirci:** “Yazılımcıyım.” **Kanca:** Gösteriyi hata ayıklama oturumu gibi görmesi. **Olası oyun:** “Şaka çalışmazsa bana değil, önce ortamı kapatıp açmaya bakarsın.” **Ek:** “Setin sonunda hata raporunu GitHub’a değil, yüzüme yazma.” **Çıkış:** “Teknolojiyle ilişkim zaten…” ### Örnek 299 — İlk buluşma **Komedyen:** “Birlikte misiniz?” **Seyirci:** “İlk buluşmamız.” **Kanca:** Stand-up’ın düşük riskli tanışma faaliyeti sanılması. **Olası oyun:** “Güzel seçim; sohbet biterse suçu bana atabilirsiniz. İlişkinizde ilk kez dış danışman var.” **Takip:** “Gösteriyi kim seçti?” **Sınır:** İkinci buluşma, fiziksel çekim veya özel yaşam hakkında baskı kurmamak. ### Örnek 300 — Ailece gelen grup **Seyirci:** “Hepimiz aileyiz.” **Kanca:** Oturma düzeni ve kimin organize ettiği. **Olası oyun:** “Bütün aile stand-up’a gelmiş. Aile grubundaki tartışmayı canlı etkinliğe taşımışsınız.” **Takip:** “Biletleri kim aldı?” Bileti alanı aile etkinlik müdürü olarak çerçevele. **Çıkış:** Aile grubu hazır setine dön. ### Örnek 301 — Üniversite öğrencisi **Seyirci:** “Öğrenciyim.” **Kanca:** Bölüm ve gerçek beklenti arasındaki fark. **Olası takip:** “Hangi bölüm?” Cevap “İktisat” ise: “Harika, bilet parasının fırsat maliyetini bütün gece hesaplayacaksın.” **Çıkış:** Kendi okul deneyimine bağlan. **Sınır:** Öğrencinin maddi durumunu aşağılamamak. ### Örnek 302 — Evden çalışan **Seyirci:** “Evden çalışıyorum.” **Kanca:** Bu akşam pantolon giyme ihtimali. **Olası oyun:** “Bu gösteri için belden aşağısını da toplantıya getirmişsin; büyük bağlılık.” **Alternatif:** “Evden çıktığın için ekip arkadaşların seni kayıp ilan etti mi?” **Çıkış:** Çevrim içi toplantı bölümüne geç. ### Örnek 303 — Düğün organizatörü **Seyirci:** “Düğün organizatörüyüm.” **Kanca:** Krizleri gülümseyerek yönetme becerisi. **Olası oyun:** “Bu odada şaka ölse bile yüzün değişmez. Pasta devrilirken bile ‘Planlı rustik görünüm’ diyebilirsin.” **Çıkış:** Kendi düğün/aile malzemesine bağlan. ### Örnek 304 — Emekli **Seyirci:** “Emekliyim.” **Kanca:** Sabah ve hafta içi özgürlüğü. **Olası oyun:** “Yarın pazartesi olmasının seni ilgilendirmediği bir statüye ulaşmışsın. Bu odanın gerçek yüksek sınıfı sensin.” **Çıkış:** İş hayatı bölümüne bağlan. **Neden güvenli?:** Yaşla alay etmek yerine zaman özgürlüğüne statü verir. ### Örnek 305 — Aşçı **Seyirci:** “Aşçıyım.” **Kanca:** Gösterinin malzemelerini tarif gibi değerlendirmek. **Olası oyun:** “Ben kurulumu fazla pişirirsem hemen anlarsın. İlk bölüm biraz çiğ kaldı, kabul ediyorum.” **Çıkış:** Yemek yapma hikâyesine geç. **Risk:** Mesleği yalnızca bağıran televizyon şefi klişesine indirmemek. ### Örnek 306 — Cevap vermek istemeyen **Komedyen:** “Ne iş yapıyorsun?” **Seyirci:** Gülümser, cevap vermez. **Doğru hareket:** “Gizlilik anlaşmasına saygı duyuyorum. Seni bu gecenin tanık koruma programına alalım.” **Sonra:** Başka bir kişiye geç veya sete dön. **Ders:** Sessizlik kişiyi zorlamak için izin değildir. ### Örnek 307 — Tek kelimelik cevap **Komedyen:** “Buraya nasıl geldiniz?” **Seyirci:** “Arabayla.” **Olası oyun:** “Teknik olarak kusursuz cevap. Sohbeti navigasyon kullanım koşullarına çevirdin.” **Takip:** “Peki gösteriyi kim seçti?” **Ders:** Kısa cevabı cezalandırma; soruyu iyileştir. ### Örnek 308 — Çok uzun cevap **Seyirci:** Meslek sorusuna uzun hayat hikâyesiyle cevap verir. **Sınır cümlesi:** “Bunu sevdim ama ikinci sezon haklarını şimdilik satın alamıyoruz.” **Oyun:** Cevaptaki tek özgül kelimeyi seçip kısa vuruş yap. **Çıkış:** “Sana birazdan döneriz; şu an setin ana hikâyesine geçeyim.” **Ders:** Kişiyi aşağılamadan zaman sınırı koy. ### Örnek 309 — Şakayı düzelten seyirci **Seyirci:** Komedyenin söylediği küçük bilgiyi düzeltir. **Olası yanıt:** “Haklısın. Bu gece şaka değil, hakemli makale yayımlıyoruz.” **İkinci adım:** Düzeltme önemliyse kabul et ve sete dön. **Ders:** Bilgi hatasını güç savaşına çevirmemek çoğu zaman statüyü korur. ### Örnek 310 — Hassas cevap **Komedyen:** “Bu akşam neyi kutluyorsunuz?” **Seyirci:** Yakın zamanda ağır bir kayıp yaşadığını söyler. **Doğru hareket:** Kısa ve insani biçimde “Bunu paylaştığın için teşekkür ederim; başın sağ olsun” de. **Geçiş:** “Seni daha fazla merkeze koymayacağım, gösteriye devam edelim.” **Ders:** Her cevap komedi hammaddesi değildir. Duygusal gerçeklik bazen oyunu durdurmayı gerektirir.
- 291Muhasebeci
- Komedyen:
- “Ne iş yapıyorsun?”
- Seyirci:
- “Muhasebeciyim.”
- Kanca:
- Komedyenin şakalarını gelir–gider gibi denetlemesi.
- Olası oyun:
- “Harika. Bu gece gülmeleri gelir, sessizlikleri gider yazıyoruz. Şu ana kadar vergi dairesi kadar ciddisin.”
- Çıkış:
- “Bütçe demişken, ben geçen ay…”
- Neden güvenli?:
- Meslek işleviyle oynar; kişinin görünüşünü hedeflemez.
- 292On yıllık çift
- Komedyen:
- “Ne zamandır birliktesiniz?”
- Seyirci:
- “On yıl.”
- Kanca:
- Uzun süre ve farklı cevap tonları.
- Olası oyun:
- “İkiniz de ‘on yıl’ dediniz ama biri yıl dönümü, biri ceza süresi gibi söyledi.”
- Takip:
- “Bu geceyi kim planladı?”
- Çıkış:
- “Plan yapmak ilişkide önemli; bizim evde plan…”
- Sınır:
- Çifti gerçek bir çatışmaya zorlamamak.
- 293Geç gelen seyirci
- Gözlem:
- İki kişi gösteri başladıktan sonra giriyor.
- Olası oyun:
- “Hoş geldiniz. Tam sizi konuşuyorduk; iyi ki gerçekleri değiştirmek için geldiniz.”
- Takip:
- “Trafik mi, yoksa ilişkinizde zaman ortak tanım değil mi?”
- Çıkış:
- Cevap kısa alındıktan sonra sete dön.
- Sınır:
- Geç kalanı uzun süre cezalandırıp bütün odayı bekletmemek.
- 294Doğum günü
- Komedyen:
- “Kutladığınız bir şey var mı?”
- Seyirci:
- “Doğum günüm.”
- Kanca:
- Yaş değil, kutlama planı ve arkadaş grubunun rolü.
- Olası oyun:
- “Arkadaşların seni stand-up’a getirmiş. Seni seviyorlar ama hediyeyi ortak sorumluluğa çevirmişler.”
- Çıkış:
- “Doğum günü hediyeleri demişken…”
- Sınır:
- Yaşını söylemek istemiyorsa ısrar etmemek.
- 295Başka şehirden gelen
- Komedyen:
- “Nereden geldin?”
- Seyirci:
- “İzmir’den.”
- Kanca:
- Yolculuğun amacı veya süre, şehir klişesi değil.
- Olası takip:
- “Sırf gösteri için mi? Bu, şakalar için benim ailemin gösterdiğinden fazla destek.”
- Çıkış:
- “Aile desteği demişken…”
- Neden güvenli?:
- Şehir halkını genellemek yerine komedyeni hedefe alır.
- 296Öğretmen
- Seyirci:
- “Öğretmenim.”
- Kanca:
- Odanın davranışını sınıf gibi değerlendirmesi.
- Olası oyun:
- “Bu gece en arkada oturmuşsun; öğretmenler tatilde kendi öğrencisine dönüşüyor.”
- Takip:
- “Hangi ders?” Cevaba göre komedyenin setine not vermesi oyunu.
- Çıkış:
- “Ben okuldayken…”
- 297Diş hekimi
- Seyirci:
- “Diş hekimiyim.”
- Kanca:
- Seyircinin gülerken mesleki kontrol yapması.
- Olası oyun:
- “Sen gülmüyorsun, odadaki dolguları sayıyorsun. Bu gece tek kişi eğlenirken fatura hazırlıyor.”
- Çıkış:
- “Doktor ziyaretleriyle ilgili…”
- Sınır:
- Sağlık tavsiyesi istememek veya vermemek.
- 298Yazılımcı
- Seyirci:
- “Yazılımcıyım.”
- Kanca:
- Gösteriyi hata ayıklama oturumu gibi görmesi.
- Olası oyun:
- “Şaka çalışmazsa bana değil, önce ortamı kapatıp açmaya bakarsın.”
- Ek:
- “Setin sonunda hata raporunu GitHub’a değil, yüzüme yazma.”
- Çıkış:
- “Teknolojiyle ilişkim zaten…”
- 299İlk buluşma
- Komedyen:
- “Birlikte misiniz?”
- Seyirci:
- “İlk buluşmamız.”
- Kanca:
- Stand-up’ın düşük riskli tanışma faaliyeti sanılması.
- Olası oyun:
- “Güzel seçim; sohbet biterse suçu bana atabilirsiniz. İlişkinizde ilk kez dış danışman var.”
- Takip:
- “Gösteriyi kim seçti?”
- Sınır:
- İkinci buluşma, fiziksel çekim veya özel yaşam hakkında baskı kurmamak.
- 300Ailece gelen grup
- Seyirci:
- “Hepimiz aileyiz.”
- Kanca:
- Oturma düzeni ve kimin organize ettiği.
- Olası oyun:
- “Bütün aile stand-up’a gelmiş. Aile grubundaki tartışmayı canlı etkinliğe taşımışsınız.”
- Takip:
- “Biletleri kim aldı?” Bileti alanı aile etkinlik müdürü olarak çerçevele.
- Çıkış:
- Aile grubu hazır setine dön.
- 301Üniversite öğrencisi
- Seyirci:
- “Öğrenciyim.”
- Kanca:
- Bölüm ve gerçek beklenti arasındaki fark.
- Olası takip:
- “Hangi bölüm?” Cevap “İktisat” ise: “Harika, bilet parasının fırsat maliyetini bütün gece hesaplayacaksın.”
- Çıkış:
- Kendi okul deneyimine bağlan.
- Sınır:
- Öğrencinin maddi durumunu aşağılamamak.
- 302Evden çalışan
- Seyirci:
- “Evden çalışıyorum.”
- Kanca:
- Bu akşam pantolon giyme ihtimali.
- Olası oyun:
- “Bu gösteri için belden aşağısını da toplantıya getirmişsin; büyük bağlılık.”
- Alternatif:
- “Evden çıktığın için ekip arkadaşların seni kayıp ilan etti mi?”
- Çıkış:
- Çevrim içi toplantı bölümüne geç.
- 303Düğün organizatörü
- Seyirci:
- “Düğün organizatörüyüm.”
- Kanca:
- Krizleri gülümseyerek yönetme becerisi.
- Olası oyun:
- “Bu odada şaka ölse bile yüzün değişmez. Pasta devrilirken bile ‘Planlı rustik görünüm’ diyebilirsin.”
- Çıkış:
- Kendi düğün/aile malzemesine bağlan.
- 304Emekli
- Seyirci:
- “Emekliyim.”
- Kanca:
- Sabah ve hafta içi özgürlüğü.
- Olası oyun:
- “Yarın pazartesi olmasının seni ilgilendirmediği bir statüye ulaşmışsın. Bu odanın gerçek yüksek sınıfı sensin.”
- Çıkış:
- İş hayatı bölümüne bağlan.
- Neden güvenli?:
- Yaşla alay etmek yerine zaman özgürlüğüne statü verir.
- 305Aşçı
- Seyirci:
- “Aşçıyım.”
- Kanca:
- Gösterinin malzemelerini tarif gibi değerlendirmek.
- Olası oyun:
- “Ben kurulumu fazla pişirirsem hemen anlarsın. İlk bölüm biraz çiğ kaldı, kabul ediyorum.”
- Çıkış:
- Yemek yapma hikâyesine geç.
- Risk:
- Mesleği yalnızca bağıran televizyon şefi klişesine indirmemek.
- 306Cevap vermek istemeyen
- Komedyen:
- “Ne iş yapıyorsun?”
- Seyirci:
- Gülümser, cevap vermez.
- Doğru hareket:
- “Gizlilik anlaşmasına saygı duyuyorum. Seni bu gecenin tanık koruma programına alalım.”
- Sonra:
- Başka bir kişiye geç veya sete dön.
- Ders:
- Sessizlik kişiyi zorlamak için izin değildir.
- 307Tek kelimelik cevap
- Komedyen:
- “Buraya nasıl geldiniz?”
- Seyirci:
- “Arabayla.”
- Olası oyun:
- “Teknik olarak kusursuz cevap. Sohbeti navigasyon kullanım koşullarına çevirdin.”
- Takip:
- “Peki gösteriyi kim seçti?”
- Ders:
- Kısa cevabı cezalandırma; soruyu iyileştir.
- 308Çok uzun cevap
- Seyirci:
- Meslek sorusuna uzun hayat hikâyesiyle cevap verir.
- Sınır cümlesi:
- “Bunu sevdim ama ikinci sezon haklarını şimdilik satın alamıyoruz.”
- Oyun:
- Cevaptaki tek özgül kelimeyi seçip kısa vuruş yap.
- Çıkış:
- “Sana birazdan döneriz; şu an setin ana hikâyesine geçeyim.”
- Ders:
- Kişiyi aşağılamadan zaman sınırı koy.
- 309Şakayı düzelten seyirci
- Seyirci:
- Komedyenin söylediği küçük bilgiyi düzeltir.
- Olası yanıt:
- “Haklısın. Bu gece şaka değil, hakemli makale yayımlıyoruz.”
- İkinci adım:
- Düzeltme önemliyse kabul et ve sete dön.
- Ders:
- Bilgi hatasını güç savaşına çevirmemek çoğu zaman statüyü korur.
- 310Hassas cevap
- Komedyen:
- “Bu akşam neyi kutluyorsunuz?”
- Seyirci:
- Yakın zamanda ağır bir kayıp yaşadığını söyler.
- Doğru hareket:
- Kısa ve insani biçimde “Bunu paylaştığın için teşekkür ederim; başın sağ olsun” de.
- Geçiş:
- “Seni daha fazla merkeze koymayacağım, gösteriye devam edelim.”
- Ders:
- Her cevap komedi hammaddesi değildir. Duygusal gerçeklik bazen oyunu durdurmayı gerektirir.