Arketip Jung'un en çok kullanılan ve en çok yanlış anlaşılan kavramıdır: bir imge değil, imgeleri biçimlendiren bir olanaktır. Bu modül kavramı içgüdü–arketip yelpazesi ve psikoid fikriyle derinleştirir, evrensellik tartışmasını açar ve beş büyük figürü — Büyük Ana, Baba, Çocuk, Bilge Yaşlı ve Düzenbaz — Anadolu'dan örneklerle okur.
Bu modülün sonunda
- Arketip ile arketipsel imgeyi ayırt eder ve aynı arketipin farklı kültürlerdeki imgelerini karşılaştırır.
- Arketiplerin evrenselliği iddiasını ona yöneltilen itirazlarla birlikte değerlendirir.
- Beş arketipsel figürü bir rüya, masal ya da halk anlatısında tanır ve okumayı gerekçelendirir.
Dersler
- M03-D01Arketip ve arketipsel imgeProgramda
Arketipi biçimlendirici bir olanak, arketipsel imgeyi onun kültüre bağlı görünümü olarak ayırır ve aynı arketipin iki kültürdeki imgesini karşılaştırır.
Psikanaliz Akademisi’nde: M11-D02 Arketip nedir
- M03-D02İçgüdü–arketip yelpazesiProgramda
Jung'un psişenin doğası üzerine denemesindeki içgüdü–arketip yelpazesini açıklar ve ışık tayfı benzetmesinin neyi gösterip neyi gizlediğini tartışır.
- M03-D03PsikoidProgramda
Psikoid kavramını Jung'un geç dönem metinlerindeki anlamıyla tanımlar ve kavramın sınanabilirlik sorununu açıklar.
Psikanaliz Akademisi’nde: M13-D09 Eşzamanlılık
- M03-D04Arketipler evrensel miProgramda
Arketiplerin evrenselliği iddiasını kültürlerarası mit karşılaştırmaları ile evrimsel psikoloji ve bilişsel antropoloji itirazlarını karşılaştırarak değerlendirir.
Psikanaliz Akademisi’nde: M11-D03 Arketipler kalıtılır mı
- M03-D05Büyük AnaProgramda
Büyük Ana arketipinin besleyen ve yutan iki yüzünü Neumann'ın «The Great Mother» çalışmasındaki sınıflamayla açıklar ve Çatalhöyük figürlerinin «ana tanrıça» okumasına arkeolojideki itirazları aktarır.
- M03-D06BabaProgramda
Baba arketipinin yasa, düzen ve otorite imgelerini açıklar ve kişisel baba deneyimi ile arketipsel baba imgesinin karışmasını bir rüya örneğinde ayırt eder.
- M03-D07ÇocukProgramda
Jung'un çocuk arketipi üzerine denemesindeki gelecek, bütünlük ve kırılganlık temalarını açıklar ve ilahi çocuk motifini bir masal örneğinde gösterir.
- M03-D08Bilge YaşlıProgramda
Bilge yaşlı figürünün rehberlik ve anlam taşıyan imgelerini açıklar ve Hızır motifinin Jung'un okumasında ve Anadolu anlatılarında aldığı biçimleri karşılaştırır.
- M03-D09DüzenbazProgramda
Jung'un düzenbaz figürü üzerine denemesini açıklar ve düzenbazın sınır bozan ve düzeni yenileyen işlevini bir halk anlatısı üzerinde gösterir.